Trong chiến tranh Việt Nam, chuyện người chết trở về không
phải là chuyện lạ, cũng không phải là chuyện mới, nhất là đối với giới cựu quân
nhân Việt Nam -những người đã vào sinh, ra tử nhiều lần trong suốt 30 năm chiến
tranh.
Câu chuyện cậu Thủy Quân Lục Chiến Mỹ 18 tuổi trở về sau khi gia đình đã làm
đám tang, chôn cất cậu với mộ bia ghi khắc tên cậu rành rành, là Ronald L.
Ridgeway; đơn vị cậu đồn trú tại Khe Sanh, đầu năm 1968, thời điểm xảy ra cuộc
tổng công kích Mậu Thân của Việt Cộng.
Ridgeway “tử trận” ngày 25 tháng Hai, 1968, tên cậu đứng áp chót trên tấm mộ
bia công cộng, khắc tên tám quân nhân cùng sinh trưởng tại thành phố St. Louis,
và cùng tử trận một ngày tại Khe Sanh. Ridgeway tác chiến dưới quyền chỉ huy của
Thiếu Úy Donald Jacques, 20 tuổi, cấp chỉ huy cũng như chú binh bét đều mới lần
đầu tiên nghe mùi khét của thuốc súng.
Tuy hoàn toàn chưa có một kinh nghiệm tác chiến nào cả, nhưng họ là những người
lính chiến giỏi và can trường nhất thế giới, nhờ tinh thần kỷ luật giao tranh,
và tin tưởng vào hỏa lực yểm trợ. (Người viết đã được chứng kiến những người
lính trẻ, thiếu kinh nghiệm chiến trường này kiên trì và can đảm đến mức liều
lĩnh trong trận đánh Chu Prong-Ia Drang, đầu năm 1965.)
Sáng 25 tháng 2, 1968, Jacques hướng dẫn trung đội đi tuần phòng vòng đai của
căn cứ Khe Sanh, trung đội lọt vào ổ phục kích của Việt Cộng. Đại đội trưởng của
họ -Đại Úy Kenneth W. Pipes- nói toàn thể trung đội đều tử trận, kể cả Thiếu Úy
Jacques.
Ridgeway là người lính duy nhất trong trung đội không tử trận; cậu bị thương và
bị Việt Cộng bắt cầm tù 5 năm rồi trao trả cho Mỹ vào năm 1973, sau ngày Mỹ ký
thỏa ước Ba Lê và rút khỏi Việt Nam.
Trong vài tháng đầu, quân đội Mỹ chỉ ghi nhận Ridgeway mất tích; tại Texas, trường
trung học Sam Houston -trường cũ Ridgeway theo học- cũng loan tin như vậy;
nhưng mẹ cậu, bà Mildred, nhận được thư của đơn vị cậu thông báo là không còn
nhiều hy vọng là cậu không tử trận.
Cậu tân binh TQLC Ronald L. Ridgeway
Ronald L. Ridgeway được trao trả tù binh năm 1973, trong lúc Thiếu Úy Jacques
và toàn thể quân nhân thuộc cùng trung đội lên bia Đá Đen; tên, họ, cấp bực,
ngày sinh, ngày và địa điểm tử trận của Thiếu Úy Jacques và toàn thể trung đội
được ghi khắc trên bia Tử Sĩ Chiến Trường Việt Nam, và trong quân sử Hoa Kỳ.
Đến tháng Tám 1968, bộ tư lệnh Thủy Quân Lục Chiến chính thức gởi mẫu công điện
“deeply regret” (vô cùng thương tiếc) đến bà Mildred; và ngày 10 tháng Chín,
1968, Ridgeway được “an táng” tại Quốc Gia Nghĩa Trang tỉnh St. Louis.
Tang lễ được cử hành tại thành phố hải cảng này, và một tấm mộ bia cộng đồng khắc
tên tám người lính TQLC có cùng một sinh quán và cùng một tử điểm, tên cậu
Ridgeway đứng hàng thứ bảy.
Tên cậu Ridgeway -người tử sĩ không chết- được khắc hàng thứ bảy.
Tang lễ được thực hiện đúng theo lễ nghi quân cách; mẹ cậu mếu máo nhận là quốc
kỳ được coi như đã phủ trên thân xác cậu.
Câu chuyện không phải là chuyện lạ, và đã cũ đến 49 năm được nhắc lại để đặt
lên vấn đề cuộc giao tranh Mỹ-Bắc Hàn, nếu chiến tranh xảy ra.
Hôm thứ Năm mùng 6 tháng Bảy, 2017, hai ngày sau khi Bắc Hàn bắn quả hỏa tiễn
ICBM đầu tiên, và Chủ Tịch Bắc Hàn Kim Jong Un khiêu khích tuyên bố là ông ta bắn
pháo bông mừng ngày quốc khánh Hoa Kỳ; Tổng Thống Mỹ Donald Trump nói trong một
cuộc họp báo, “Tôi đang cân nhắc vài việc khá nghiêm trọng, về Bắc Hàn.” Tuy
nhiên quân sự là giải pháp cuối cùng, vì ông cũng ý thức được là bất cứ một
hành động quân sự nào cũng có thể biến thành một cuộc chiến tranh khốc liệt với
Bắc Hàn.
Mọi người -nhất là người Mỹ và người Nam, Bắc Hàn đều không muốn tái diễn cuộc
ác chiến Mỹ-Bắc Hàn đã xảy ra một lần, vào tháng Sáu 1950, chỉ kéo dài có ba
năm, một tháng, hai ngày, mà giết đến 178,405 quân nhân Mỹ và đồng minh, cùng với
367,283 quân nhân Bắc Hàn; số thương binh Mỹ-đồng minh là 566,434, Bắc Hàn là
799,000.
Nhưng chữ “chỉ kéo dài” có ba năm ... là để so sánh với cuộc chiến tranh Việt
Nam -giai đoạn 19 năm rưỡi- Mỹ tham dự (1/11/1955 đến 30/4/1975), với tổn thất
58,318 tử sĩ, và 303,644 thương binh, kể cả 150,332 bị thương nhẹ, không cần nằm
bệnh viện.
Ngoài khác biệt về thời gian lâm chiến, cách người Mỹ can thiệp vào chiến tranh
Việt Nam và chiến tranh Cao Ly cũng khác: tại Cao Ly (Korea) Mỹ phải đột ngột
tham dự một cuộc chiến tranh quy mô, để giải cứu Nam Hàn trước cuộc tấn công vũ
bão của Bắc Hàn, chứ không thong thả, nhàn nhã, bước vào cuộc chiến chống du
kích như tại Việt Nam; rồi trước khi chiến trường Việt Nam đổi sang hình thức
quy mô, quân Mỹ đã rút lui -hoặc nói cách khác Bắc Việt chỉ chuyển sang quy mô
chiến sau khi quân Mỹ rút lui.
Tại Cao Ly mọi diễn biến đều khẩn cấp và đại quy mô: ngày thứ Bảy 24/6/1950 Ngoại
Trưởng Dean Acheson báo cho Tổng Thống Harry Truman biết tin Bắc Hàn tấn công
Nam Hàn; hai chính khách Mỹ này đồng ý là Mỹ phải can thiệp để không cho tái diễn
cảnh tấn công quân sự thành công của Adolf Jitler trong thập niên 1930.
Tổng Thống Truman chỉ định Thống Tướng Douglas McArthur -vị danh tướng số 1 của
Hoa Kỳ trong Thế Chiến Thứ Nhì- làm tư lệnh lực lượng Mỹ và Liên Hiệp Quốc
trong cuộc chiến chống Bắc Hàn.
Thống tướng MacArthur
Và cuộc đổ bộ Nhân Xuyên
Đáng lẽ đưa quân vào Mũi Pusan tăng cường cứ điểm tử thủ cuối cùng của Nam Hàn,
MacArthur ra lệnh đổ quân vào bãi biển Nhân Xuyên (Incheon), 100 dặm phía Nam
vĩ tuyến 38; Nhân Xuyên là một hải cảng nhỏ của Nam Hàn, cuộc đổ bộ thành công
đến mức đổi hướng cuộc chiến sau 83 ngày quân Bắc Hàn làm chủ tình hình.
Đáng lẽ đưa quân xuống Pusan giải vây cho quân Nam Hàn, MacArthur ra lệnh tấn
công lên Bắc Hàn; tình hình nguy kịch đến mức, ngày 18 tháng Chín, 1950, chủ tịch
Stalin của Nga vội phái tướng H. M. Zakharov khẩn cấp bay sang cố vấn cho chủ tịch
Bắc Hàn Kim Il-sung, là phải rút quân ngay trở về, tránh nguy cơ toàn bộ lực lượng
tấn công bị chết kẹp giữa hai gọng kềm. Thủ tướng Trung Cộng Chu Ân Lai, đồng
ý.
Nói cách khác, chiến tranh Cao Ly đã được giải quyết vào ngày thứ 86, khi
MacArthur xua quân tiến thẳng lên Bắc Hàn, chiếm kinh đô Bình Nhưỡng, rồi tiến
đến bờ sông Áp Lục -rang giới Trung Cộng- thì Trung Cộng gửi Chí Nguyện Quân
sang tham chiến giúp Bắc Hàn.
Chiến Tranh Cao Ly I đã khác Chiến Tranh Việt Nam rất nhiều, nhưng cũng vô cùng
khác Chiến Tranh Cao Ly II, nếu cuộc chiến đó xảy ra. Khác biệt căn bản là pháo
binh và hỏa tiễn, nhất là hỏa tiễn, thứ vũ khí vô cùng lợi hại mà Bắc Hàn chưa
có trong cuộc chiến tranh trước.
Hiện Hoa Kỳ đang có trên 30,000 quân tại Nam Hàn, toàn bộ những người lính Mỹ
đó và toàn bộ dân số Nam Hàn đều nằm trong tầm bắn của pháo binh và hỏa tiễn Bắc
Hàn, yếu tố này nằm trên bàn toán của Tổng Thống Trump để ông không chọn giải
pháp chiến tranh.
Nhưng, nếu Tổng Thống Truman đánh Bắc Hàn để ngăn chặn tiền lệ Hitler tấn công
thành công các lân quốc Âu Châu, thì liệu việc Tổng Thống Trump không đánh Bắc
Hàn có khuyến khích tiền lệ đó hay không?
Nhiều sử gia tin rằng chỉ sau một tiếng đồng hồ khai chiến số người chết -trở về
hay không còn bao giờ về nữa- sẽ lên đến vài chục ngàn lần nhiều hơn toàn bộ
quân số của trung đội Donald Jacques -Khe Sanh.
Nguyễn Đạt Thịnh
