(Phóng tác theo “What I Learned in the Shoe Store” của
William M. Hendryx)
Khi ba tôi được thuyên chuyển từ Ðà Lạt về Saigon, gia đình tôi cũng phải theo. Cái hạnh phúc của việc từ một tỉnh lẻ được trở về nơi phố chợ không bù cho tôi những mất mát. Năm ấy tôi mới học lớp 10, vừa nghỉ hè nên cha tôi định hết bãi trường sẽ ghi tên cho tôi vào một trung học tư.
Những tia nắng đầu ngày lấp lánh trong trẻo như pha lê, vườn cây hớn hở tắm trong ánh nắng tươi mát, từng phiến lá hả hê nhả dưỡng khí vào dất trời. Màu xanh cây lá mát mắt, mát dịu cả tâm hồn. Màu xanh chắt ra từ nước nguồn nước mẹ thiên nhiên, từ năng lượng ấm áp của nắng gió để ròi chuyển thành năng lượng sống của vô số chiếc lá. Thần ánh sáng Helios trên chiếc xe kéo bởi những con ngựa có bờm lửa lướt qua bầu trời. Ánh sáng tràn ngập cả không gian khiến cho gã người phải mở mắt ra.
Không có một người
dưng
để mà yêu thương
không có một người
dưng
để mà nhớ
để mà mong chờ gặp
gỡ
Thư viện xây bằng gạch đỏ nằm ở cuối con dốc, nép mình dưới những tán cây trụi lá của mùa đông Chicago. Bên ngoài, cái lạnh hanh khô thấm qua lớp áo như muốn gặm nhấm chút hơi ấm cuối cùng của con người, nhưng chỉ cần bước qua cánh cửa gỗ nặng nề, mùi giấy cũ và hơi ấm từ hệ thống sưởi phà ra như một cái ôm trìu mến.
san bằng dị biệt qua những nhấp nhô đồi núi
một thoáng hoang vu
sông biển trùng khơi
tiếng gọi à ơi buổi chiều nắng tận
thiên thu như sương khói
gọi mời
Căn nhà đầu tiên 1975
Nhớ lại 50 năm trước, một điều dĩ nhiên là thế giới không phải như ngày hôm nay, nước Mỹ không phải như ngày hôm nay và người Việt ở Mỹ hay ở khắp các nơi cũng không hẳn là người Việt ngày hôm nay. Trong thời gian ấy, ít nhất hai thế hệ mới đã ra đời.
NGÃ
có lúc ngã vào Saigon
một Saigon đổi giọng
có lúc ngã vào mưa
mưa đã khác
Chị Em, tranh
Gemini vẽ
Cẩm Thành là mỹ từ của thành cổ Quảng Ngãi, được xây dựng năm 1807, hoàn thành năm 1815... Người xưa cho rằng địa cuộc nơi đây tụ hội khí thiêng, văn mạch của miền đất núi Ấn, sông Trà, nên Cẩm Thành trở thành địa danh văn hoá của Quảng Ngãi. (Lê Hồng Khánh). Đây là những điều tôi đọc được trên trang báo Quảng Ngãi. Với tôi, Cẩm Thành không chỉ là mỹ từ cho một nơi chốn, mà hơn thế nữa, là tên gọi thân thiết của người chị thương yêu của tôi. Ba Mạ tôi sinh anh cả, chị cả ở Huế. Ba tôi là công chức hành chánh. Ba thuyên chuyển nhiệm sở vào Quảng Ngãi. Đúng nghĩa xuất giá tòng phu, Mạ dắt hai đứa con thơ, theo chồng, xa rời cha mẹ, giã từ Huế. Khi đứa con đầu tiên ra đời ở đất mới, Ba đặt tên con là Cẩm Thành, như một kỷ niệm đánh dấu nơi chốn Ba Mạ dừng chân trên đường đời.
Ông thầy của tôi ở Đại Học Văn Khoa Sài Gòn tên Vương Hồng Sển, một cái tên không giống ai. Ông cũng là một ông thầy không giống ai. Tôi nhớ có lần ông nói trong lớp: “Qua nói cho các em biết. Sau này các em ra trường thành ông Cử ông Nghè, nói năng chi phải cẩn thận vì các em có bằng cấp. Cứ như qua đây muốn nói chi cũng đặng, chẳng ai bắt bẻ chi được”. Ông chỉ có bằng Brevet Elementaire, đậu trong khóa thi ngày 18/6/1923 nhưng vì những nghiên cứu về văn minh Việt Nam của ông nên được đặc cách dạy Đại học, môn Văn Minh Việt Nam. Bằng của ông chỉ là bằng Diplome! Cái tên Sển là độc đáo. Chính ông vẫn tự hào cả nước chẳng có ai có cái tên giống tên ông. Thực ra tên của ông khi khai để làm khai sanh đẹp hơn nhiều: Vương Hồng Thạnh. Nhưng người giữ sổ lục bộ người Hoa lại ghi là Sển theo cách phát âm của người Triều Châu. Năm 1915, khi ông được 11 tuổi, thân phụ của ông muốn làm khai sanh lại để đổi tên thành Thạnh nhưng ông không chịu. Ông nói: “Tôi nhứt định không đổi. Cha mẹ đặt tên làm sao tôi để y làm vậy. Mẹ tôi biết tôi với tên này thì xin để vậy để dễ nhìn dưới huỳnh tuyền”. Khi đó mẹ ông đã quy tiên.
1.
Về lại sông Dinh thấy mình trẻ mãi
Con sông hiền hòa tắm mát tuổi thơ
Qua cầu Đạo Long một thời đi học
Thơm áo học trò thắp sáng ước mơ.
Ông bà George Sanders
Người sống lâu bị nhục nhiều. Ông cha tôi – các ông Việt
ngày xưa – hay dùng thành ngữ “Đa thọ đa nhục.”
Tôi không cho là người già bị nhục. Tôi thấy người ta càng nhiều tuổi càng khổ. Khổ vì không còn hưởng thụ gì được sự đời mà phải chịu những bệnh tật do già yêú sinh ra: Người già không tự lo được cho thân mình, mắt mờ, tai điếc, trí nhớ mất, sống nhờ người khác. Người già vua chúa hay cùng đinh, tỷ phú hay anh nghèo rớt một xu dính túi không có, kẻ quyền uy chấn động thế giới một thời hiển hách hay anh phó thường dân cả đời cơm nhà, quà vợ, khi tuổi già đến đều có những nỗi khổ như nhau.
Bãi Sau Vũng Tàu, hình chụp tháng 8.2025.
Biển.
Sóng.
Cát.
Và tiếng khóc…
Ngày xưa, Bãi Sau chỉ là dải cát trắng.
Gió thổi. Muỗi kêu.
Sóng vỗ.
Sáng nay vườn ta nở những đóa thủy tiên đầu tiên, trời ơi cái màu vàng rực rỡ, màu trắng tinh khiết thanh tân. Đất trời đông giá mà sao thấy sắc xuân long lanh trên đầu ngọn cỏ. Những đóa thủy tiên nở sớm là dấu hiệu của mùa xuân đang đến.