Giáo sư Bạch là người đáng kính không chỉ do tuổi tác. Những công trình khoa học của ông, dù lớn hay nhỏ, đều khiến đồng nghiệp và bạn đọc nói chung ngạc nhiên trước hết bởi tính đa tài của chủ nhân. Cùng một lúc ông là nhà ngôn ngữ học, văn hoá học, sử học, nhà phê bình, nhà thơ, triết gia... Nhưng ông thích mọi người gọi theo lối xưng hô hiện đại: Giáo sư Bạch.
Chắc chị Giao sẽ thất vọng không ít với chuyến trở về lần này của tôi. Những việc chị dặn dò tôi không làm được một phần ba. Tổng kết thiện chí tối đa trong bấy nhiêu ngày trở về phố cũ, ngoài hai xấp hàng và đôi giầy đặt theo mẫu chân đo sẵn, tôi không làm thêm được một việc nào khác cho chị, đúng hơn những việc còn lại, chất cao như núi kia, cũng có loé lên đôi lần trong trí nhớ mù mờ của tôi.
xòe tay
hứng giọt nắng qua kẽ lá
thơ nhả ra chữ
lòng đủ vui
vì lời tâm giao thiết tha
Loạt ảnh Nguyễn Đạt chụp ở Sài Gòn sáng 30 tháng 4 năm
1975. Các bộ đội đội mũ cối, mang ba lô, súng và mặc áo K74 dài bỏ ngoài quần.
Vạt áo phủ qua thắt lưng, không đóng thùng. K74 là quân phục chính thức, có từ
năm 1974, tức trước 30 tháng 4 năm 1975.
Đóng thùng sơ mi
Bên ta thì có, bên Tàu thì không
Mở đầu — Một cuộc giải phóng không mang tên
Sau năm 1975, trên những con đường Sài Gòn bỗng chật người mà lại thấy trống. Cái trống ấy không do phố ít người mà do sắc màu của từng người đã rút đi. Người đàn ông đi xe đạp, vai mang túi vải, chân đi đôi dép nhựa đã ngả màu, mặc chiếc áo sơ mi bỏ ngoài quần. Cái áo xanh lục, áo nâu đất, hay cái áo trắng đã bạc phếch vì xà phòng bột và nắng quái. Nó buông thõng xuống một cách vô hướng, che đi một phần cái bụng đói kinh niên, che cái quần tây vá khéo nhiều chỗ ở gối và mông, và che luôn cả một thân phận vừa bị chao đảo qua cột mốc lịch sử.
MÙA MƯA LẠI VỀ #1
sau cơn mưa trời trở nóng
như hình phạt sau cuộc vui
(và không còn chỗ cho cuộc vui nào sau hình phạt)
trong hoạt cảnh ngẫu nhiên của chuyến đi dài ngày
tôi chợt khựng lại
không rõ lý do ̶ ̶ ̶
Người già trong làng Bàu Trúc kể rằng đất sét bên sông Quao không phải đất bình thường. Đó là thứ đất đã từng nằm dưới chân những thành quách Champa đổ nát. Từng hứng máu chiến binh, từng giữ tro cốt của những người chết không chịu rời quê hương mình. Bởi vậy, mỗi lần nhồi đất làm gốm, phải nói chuyện với đất. Nếu không, đất sẽ nhớ. Thứ gì biết nhớ thì sớm muộn cũng biết đòi lại.
Ông Tư là người nhiều chuyện - nhiều chuyện ở đây không phải là “ngồi lê đôi mách”, mà là những chuyện thời sự nóng bỏng “giật gân” ông “lượm” được trên Internet, YouTube hay trên truyền thông, truyền hình, rồi thêm vào những nhận định của mình để nói cho bà con nghe chơi. Trời sinh ông Tư cái tật hay nói. Không được nói, ông cảm thấy bức bối như không khí thiếu oxy, như bữa ăn thiếu nước mắm. Trải qua tám mươi năm cuộc đời, có một thời gian ông phải kiềm chế lời nói. Đó là những ngày sau năm 1975, khi phải sống dưới chế độ Cộng sản ở quê nhà. Nói nhiều mà sai chính sách, chúng nó cho đi “mò tôm” (1) hay đưa vào trại tập trung cải tạo ngồi “bóc lịch” (2) và đi lao động khổ sai mút mùa… thì đời tàn trong ngõ hẹp.
chợt nghe như lá rơi ngoài cửa
dịu dàng đem tới một làn hương
đã làm chiếc ghế nghiêng qua cửa
khi bóng chiều buông xuống mặt đường
Rảnh rỗi ta lại bày chữ nghĩa kể người nghe chơi. Xưa nay thiên hạ vẫn luận kẻ dại người khôn nhưng thế nào là người khôn kẻ dại? chuyện này xem ra cũng rất mơ hồ, đôi khi ngỡ dại lại hóa khôn và cứ tưởng rằng khôn ai ngờ dại quá thể. Dại hay khôn vẫn cứ xà lơ với người đời.
QUÊ HƯƠNG VÙNG KỶ NIỆM
Em rủ ta...Xuân
này về Huế
Dìu nhau thăm – Đại
Nội – Ngự Bình
Nơi một thưở,
chúng mình rong duỗi
Nam Giao xưa –
Cùng học chung trường
(xem kỳ 1)
7
Nghiêm là người cuối cùng vào tàu ngựa, dắt ngựa ra đóng vào xe. Con ngựa biết là sắp được đi nên quất đuôi liên tục và ngẩng cao đầu. Nghiêm vỗ vào cổ ngựa nói nhỏ: Lại một ngày vất vả với tao, rồi dắt ngựa, dong xe ra cổng. Anh đóng cổng, bước lên xe, chậc lưỡi, giật cương cho ngựa ra đường. Trời chưa sáng. Cột điện đường vẫn hắt tỏa ánh sáng vàng vọt xuống hè phố. Đây đó vang lên những tiếng rao lanh lảnh: Ai xôi đậu xanh…, ai xôi lạc…, bánh tây nóng giòn đây…
Kỷ niệm 50 năm ngày cưới (15/9/1976 – 15/9/2026)
1.
hứng những tia rạng đông
vào ly cà phê đen
ngước mặt nhìn đời trôi lãng đãng
bài ca đêm qua đột nhiên trở lại
ngưng đọng trên môi nàng
và thảng thốt vút cao
vòm lá xanh xào xạc
Tản Đà
1
Nghiêm đến nhà Đào khi trời đã về chiều, nhưng anh không vào
nhà mà đi ra vườn sau coi mấy luống rau cải anh mới trồng tuần trước. Con chó vẫy
đuôi kêu ăng ẳng bám theo anh. Nghe tiếng chó, Đào chạy ra:
– Trời đất, anh đến lúc nào mà lặng lẽ vậy. Em trông anh từ chiều.