20 August 2026

NGÀN DẶM RA ĐI - Trần C. Trí

tặng Lê Sông Văn

Chặng thứ nhất

Chỗ anh ngồi là gần cuối máy bay. Chung quanh anh là những người có vẻ mặt lạnh lùng, khép kín. Mắt họ nhắm nghiền, không ai muốn nhìn ai. Chỉ có anh là đang cố giương mắt nhìn khoảng không gian nhỏ xíu bên ngoài cửa sổ mà hai người ngồi bên cạnh đã án ngữ gần hết. Anh muốn nhìn một mảnh của quê hương lần cuối, như thể đó là hình ảnh của em, hình ảnh vừa tan biến cách đây mười mấy phút, khi anh quay lưng đi, lẫn vào dòng hành khách nối đuôi nhau bước vào khoang máy bay.

CỬA ẢI KHÔNG NGƯỜI GIỮ - Nguyễn Đông A

Người ta nói đèo là chỗ trời đất va nhau. Nhưng không ai nói, khi va mạnh quá, có thứ sẽ vỡ ra. Ông Sáu Kình không gọi Đèo Hải Vân là đèo. Ông gọi nó là miệng. Một cái miệng không có môi. Chỉ có mép đá, mòn dần vì gió, há ra từ đời này sang đời khác. Ông không sinh ra trên đèo. Ông sinh dưới chân đèo, phía Lăng Cô. Nơi nước mặn trườn vào ruộng, nơi người ta quen với việc nhìn biển như nhìn một con vật lớn, ngủ mà vẫn thở.

MÙA HẠ TIÊU HAO 2026 - Thy An

mùa hạ nói lời im lặng

với khu vườn cũng im lặng

nhặt nỗi buồn rơi xuống do bão giông

cường độ sóng ngầm

len sâu vào ngõ ngách

đo bằng chục tấn gạch ngổn ngang che phủ

VŨ ĐIỆU CỦA NHỮNG MẢNH RÊU MƯỢN ĐẤT - Ngọc Tuyết (Tóc Nguyệt)

Chúng tôi rời xa mảnh đất miền Trung ruột thịt vào một ngày gió chướng. Trên sông Hàn, gió thổi mạnh đến mức mặt nước cuộn lên từng lớp sóng bạc đầu, trắng xóa cả một khoảng trời.

Không có một cuộc chia ly nào đầm đìa nước mắt, cũng chẳng có những cái vẫy tay tuột dần vào thinh không như trong những thước phim diễm tình cất kỹ sáu ngăn sầu thảm. Rất gọn ghẽ. Ba mẹ tôi gói ghém mười mấy năm sương gió mặn mòi của Đà Nẵng, nhồi nhét những vệt chai sần của tháng năm túng quẫn vào ba chiếc túi xách bằng bạt ni-lông kẻ sọc. Những chiếc túi ấy phình to, nứt nẻ, mang cái dáng vẻ kệch cỡm của những thân phận chưa đi đã biết mình trật nhịp. Chúng tôi lăn vào Sài Gòn.

BÌNH YÊN MỘT KHOẢNG TRỜI XANH - Nguyễn An Bình

Con đường chánh pháp mở ra

Tìm trong an lạc lòng ta yên bình

Xin đừng đánh mất niềm tin

Bao dung độ lượng giữ mình thiện lương.

18 August 2026

KÝ ỨC SÀI GÒN (4 Hết) - Song Thao

Đọc: Kỳ 1, Kỳ 2, Kỳ 3

May mắn hơn là những nhân viên của Đài Mẹ Việt Nam. Họ được di tản có bài bản. Nhà văn Ngô Thế Vinh kể lại : “Tuần lễ trước 30 tháng 4, 1975, nhân viên Đài Mẹ Việt Nam và những cây viết cộng tác đã được Mỹ lên kế hoạch di tản khỏi Việt Nam – để tránh bị trả thù. Trước ngày lên tàu ra đảo Phú Quốc, nhà văn Võ Phiến tới thăm tòa soạn Bách Khoa, nơi vùng “xôi đậu” có Võ Phiến ngồi chung với Vũ Hạnh; cũng là nơi mà Võ Phiến đã gắn bó suốt 18 năm cùng với tuổi thọ của tờ báo. Anh Lê Ngộ Châu chủ nhiệm Bách Khoa kể lại: Võ Phiến thì phải đi, nhưng linh cảm không có ngày về, vẻ mặt buồn thảm, anh chỉ ngồi khóc lặng lẽ không nói nổi lời giã từ và rồi đứng dậy bước ra khỏi toà soạn. Trước một ngày mất Sài Gòn, thì hầu như toàn bộ nhân viên Đài Mẹ Việt Nam trong đó có gia đình Võ Phiến, Lê Tất Điều, Viên Linh, Tuý Hồng, Thanh Nam từ Phú Quốc đã được đưa lên con tàu lớn Challenger đậu sẵn ngoài khơi. Khi bờ biển Phú Quốc xa mờ trong tầm mắt, lần này thì Lê Tất Điều thấy Võ Phiến khóc”.

BÙA YÊU VÀ CON NHỎ THẤT TÌNH... - Nguyễn Ncọc Tư

Cuối cùng thì thiệp cưới cũng đã đến tay, thằng bạn mà mấy lâu con nhỏ thương thầm sắp lấy một cô giáo nông thôn lạ hoắc. Con nhỏ buồn muốn chết.

DẮT TÌNH VỀ QUÊ HƯƠNG | BÁN THAN - Dzạ Lữ Kiều

DẮT TÌNH VỀ QUÊ HƯƠNG

Ta về thăm bến nước xưa

Thuở còn cắp sách nắng mưa khắc lòng

Dòng sông An Cựu đục trong

Đường Nam Giao đã chai mòn gót chân

15 August 2026

KÝ ỨC SÀI GÒN (3) - Song Thao

Sài Gòn trước năm 1975. Ảnh: internet.

Đọc: Kỳ 1, Kỳ 2

Dân Sài Gòn rất xởi lởi, có sao nói vậy người ơi. Nhớ, ngày mới di cư vào Sài Gòn, gia đình tôi mua tạm một căn nhà tường gỗ mái tôn ở Vĩnh Hội, ngay bên phía cầu Ông Lãnh. Hàng xóm là dân lao động rất dễ mến. Chỉ vài ngày là anh Hai, chị Ba, dì Tư với nhau. Tên thiệt cất để dành trong khai sanh, không ai xài tới. Những anh Hai chị Ba mới chân ướt chân ráo tới ngụ cư bỗng thấy mình Sài Gòn hẳn ra. Cũng hồn nhiên xé đôi tờ giấy bạc một đồng làm hai mảnh 5 cắc. Nhưng cũng có những người hỏi móc sao ngoài Bắc đã hòa bình độc lập mà dzô Nam làm chi? Lũ trẻ vốn hồn nhiên, thấy mấy đứa Bắc kỳ nói giọng khác đã hè nhau trêu chọc. Tác giả Nguyễn Hữu Huấn kể lại chuyện trong lớp học: “Hai thằng Bắc kỳ con nhất định ngồi cạnh nhau tạo thế liên hoàn “dựa nhau mà sống” trong cái lớp học 27 trự Nam kỳ con. Bọn chúng hè nhau trêu chọc, ăn hiếp hai đứa. Mỗi lần ra chơi hai thằng Bắc kỳ con luôn tìm chỗ ít người mà đứng để khỏi nghe bọn Nam kỳ đọc thơ chọc quê chửi bới. Thằng Vọng, đứa đầu xỏ và to con nhất đám (bây giờ đang ở Canada) leo lên cây vú sữa giữa sân, đọc thơ rang rảng: “Bắc kỳ ăn cá rô cây / Ăn nhằm lựu đạn…chết cha Bắc kỳ”. Một thằng khác sẵn giọng phụ họa: “Có cái thằng nhỏ nó “đao” làm sao / Lỗ đ. nó dính cái cọng “rao” / Người ta ai mà kỳ như “dzậy” ?”. Thế là cả bọn đồng loạt chỉ ngay vào hai đứa rồi rống lên : “Thôi rồi ! Bắc kỳ, Bắc kỳ !”. Bản nhạc “Khúc Nhạc Đồng Quê” của Thúc Đăng rất thịnh hành đã được chế lời: “Quê hương tui Bắc kỳ nhào dzô quá trời / Bên bờ sông bên bờ ao…trồng rau muống!”

TRÁI TIM CHO MƯỢN - Trần Mộng Tú

Thành dắt tay Khuê đi dưới những tán lá xanh. Mùa hạ đang về cùng vạn vật, công viên như vừa được thêm một chiếc áo mới, hoa sơn lựu, hoa trà hắt ánh hồng lên áo cả hai người, Thành hỏi:

“Khuê thực sự khỏe không?”

“Ồ, em khỏe lắm rồi.”

“Trái tim em thế nào?”

“Nó đập tốt lắm.”

Thành giữ Khuê dừng lại, anh nhặt một chiếc lá bám trên tóc Khuê.

ĐỊA CHỈ TÔI - Lê An Thế

ĐỒNG LÕA

 

Tôi hay ăn cắp cái đẹp của hoa

đọc tôi

bạn là đồng lõa.

XIN LỖI ANH LONG - Kim Loan

Hai anh em tôi ngồi trong quán nước bến xe Bà Hạt, lát sau có một thanh niên khoảng gần 30 tuổi tiến đến, chúng tôi nhận ra anh Long vì tuần trước, anh và chủ tàu vượt biên là anh Minh có đến nhà tôi để bàn bạc và thỏa thuận giá cả chuyến đi.

Ba người bắt tay nhau, anh Long tiếp:

-       Cô và anh ngồi đây, tôi còn đi đón thêm người.

CHÚNG TA SẼ SỐNG NHƯ TƠ LIỄU - Nguyễn Đức Tùng

Anh đi dưới nỗi buồn của đám đông

Như đi dưới mặt nước

Anh đi qua giấc mơ một mình

Anh không muốn một điều gì khác

Khi đã nghe giọng nói của em

Một lần. Không điều gì có thể sánh được

Sẽ có khoảnh khắc một loài chim về hót trong mưa

13 August 2026

KÝ ỨC SÀI GÒN (Kỳ 2) - Song Thao

Đọc: Kỳ 1

Ba nhà hàng La Pagode, Givral và Brodard nằm trên đường Tự Do. Sau 1975, đường phố Sài Gòn bị đổi tên. Hầu hết các tên cũ đều không còn tồn tại. Đường Tự Do biến thành Đồng Khởi. Hầu như ai trong chúng ta cũng thuộc hai câu thơ bi hài sắc sảo của thi hào Vũ Hoàng Chương: “Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiêu Công Lý / Đồng Khởi vùng lên mất Tự Do”. May là ông Lê Lợi vẫn trụ lại được. Đường Lê Lợi thẳng góc với đường Tự Do cũng có vài nhà hàng mà giới văn nghệ và báo chí thường lui tới. Đó là nhà hàng Kim Sơn và Thanh Thế.