18 August 2026

KÝ ỨC SÀI GÒN (4 Hết) - Song Thao

Đọc: Kỳ 1, Kỳ 2, Kỳ 3

May mắn hơn là những nhân viên của Đài Mẹ Việt Nam. Họ được di tản có bài bản. Nhà văn Ngô Thế Vinh kể lại : “Tuần lễ trước 30 tháng 4, 1975, nhân viên Đài Mẹ Việt Nam và những cây viết cộng tác đã được Mỹ lên kế hoạch di tản khỏi Việt Nam – để tránh bị trả thù. Trước ngày lên tàu ra đảo Phú Quốc, nhà văn Võ Phiến tới thăm tòa soạn Bách Khoa, nơi vùng “xôi đậu” có Võ Phiến ngồi chung với Vũ Hạnh; cũng là nơi mà Võ Phiến đã gắn bó suốt 18 năm cùng với tuổi thọ của tờ báo. Anh Lê Ngộ Châu chủ nhiệm Bách Khoa kể lại: Võ Phiến thì phải đi, nhưng linh cảm không có ngày về, vẻ mặt buồn thảm, anh chỉ ngồi khóc lặng lẽ không nói nổi lời giã từ và rồi đứng dậy bước ra khỏi toà soạn. Trước một ngày mất Sài Gòn, thì hầu như toàn bộ nhân viên Đài Mẹ Việt Nam trong đó có gia đình Võ Phiến, Lê Tất Điều, Viên Linh, Tuý Hồng, Thanh Nam từ Phú Quốc đã được đưa lên con tàu lớn Challenger đậu sẵn ngoài khơi. Khi bờ biển Phú Quốc xa mờ trong tầm mắt, lần này thì Lê Tất Điều thấy Võ Phiến khóc”.

BÙA YÊU VÀ CON NHỎ THẤT TÌNH... - Nguyễn Ncọc Tư

Cuối cùng thì thiệp cưới cũng đã đến tay, thằng bạn mà mấy lâu con nhỏ thương thầm sắp lấy một cô giáo nông thôn lạ hoắc. Con nhỏ buồn muốn chết.

DẮT TÌNH VỀ QUÊ HƯƠNG | BÁN THAN - Dzạ Lữ Kiều

DẮT TÌNH VỀ QUÊ HƯƠNG

Ta về thăm bến nước xưa

Thuở còn cắp sách nắng mưa khắc lòng

Dòng sông An Cựu đục trong

Đường Nam Giao đã chai mòn gót chân

15 August 2026

KÝ ỨC SÀI GÒN (3) - Song Thao

Sài Gòn trước năm 1975. Ảnh: internet.

Đọc: Kỳ 1, Kỳ 2

Dân Sài Gòn rất xởi lởi, có sao nói vậy người ơi. Nhớ, ngày mới di cư vào Sài Gòn, gia đình tôi mua tạm một căn nhà tường gỗ mái tôn ở Vĩnh Hội, ngay bên phía cầu Ông Lãnh. Hàng xóm là dân lao động rất dễ mến. Chỉ vài ngày là anh Hai, chị Ba, dì Tư với nhau. Tên thiệt cất để dành trong khai sanh, không ai xài tới. Những anh Hai chị Ba mới chân ướt chân ráo tới ngụ cư bỗng thấy mình Sài Gòn hẳn ra. Cũng hồn nhiên xé đôi tờ giấy bạc một đồng làm hai mảnh 5 cắc. Nhưng cũng có những người hỏi móc sao ngoài Bắc đã hòa bình độc lập mà dzô Nam làm chi? Lũ trẻ vốn hồn nhiên, thấy mấy đứa Bắc kỳ nói giọng khác đã hè nhau trêu chọc. Tác giả Nguyễn Hữu Huấn kể lại chuyện trong lớp học: “Hai thằng Bắc kỳ con nhất định ngồi cạnh nhau tạo thế liên hoàn “dựa nhau mà sống” trong cái lớp học 27 trự Nam kỳ con. Bọn chúng hè nhau trêu chọc, ăn hiếp hai đứa. Mỗi lần ra chơi hai thằng Bắc kỳ con luôn tìm chỗ ít người mà đứng để khỏi nghe bọn Nam kỳ đọc thơ chọc quê chửi bới. Thằng Vọng, đứa đầu xỏ và to con nhất đám (bây giờ đang ở Canada) leo lên cây vú sữa giữa sân, đọc thơ rang rảng: “Bắc kỳ ăn cá rô cây / Ăn nhằm lựu đạn…chết cha Bắc kỳ”. Một thằng khác sẵn giọng phụ họa: “Có cái thằng nhỏ nó “đao” làm sao / Lỗ đ. nó dính cái cọng “rao” / Người ta ai mà kỳ như “dzậy” ?”. Thế là cả bọn đồng loạt chỉ ngay vào hai đứa rồi rống lên : “Thôi rồi ! Bắc kỳ, Bắc kỳ !”. Bản nhạc “Khúc Nhạc Đồng Quê” của Thúc Đăng rất thịnh hành đã được chế lời: “Quê hương tui Bắc kỳ nhào dzô quá trời / Bên bờ sông bên bờ ao…trồng rau muống!”

TRÁI TIM CHO MƯỢN - Trần Mộng Tú

Thành dắt tay Khuê đi dưới những tán lá xanh. Mùa hạ đang về cùng vạn vật, công viên như vừa được thêm một chiếc áo mới, hoa sơn lựu, hoa trà hắt ánh hồng lên áo cả hai người, Thành hỏi:

“Khuê thực sự khỏe không?”

“Ồ, em khỏe lắm rồi.”

“Trái tim em thế nào?”

“Nó đập tốt lắm.”

Thành giữ Khuê dừng lại, anh nhặt một chiếc lá bám trên tóc Khuê.

ĐỊA CHỈ TÔI - Lê An Thế

ĐỒNG LÕA

 

Tôi hay ăn cắp cái đẹp của hoa

đọc tôi

bạn là đồng lõa.

XIN LỖI ANH LONG - Kim Loan

Hai anh em tôi ngồi trong quán nước bến xe Bà Hạt, lát sau có một thanh niên khoảng gần 30 tuổi tiến đến, chúng tôi nhận ra anh Long vì tuần trước, anh và chủ tàu vượt biên là anh Minh có đến nhà tôi để bàn bạc và thỏa thuận giá cả chuyến đi.

Ba người bắt tay nhau, anh Long tiếp:

-       Cô và anh ngồi đây, tôi còn đi đón thêm người.

CHÚNG TA SẼ SỐNG NHƯ TƠ LIỄU - Nguyễn Đức Tùng

Anh đi dưới nỗi buồn của đám đông

Như đi dưới mặt nước

Anh đi qua giấc mơ một mình

Anh không muốn một điều gì khác

Khi đã nghe giọng nói của em

Một lần. Không điều gì có thể sánh được

Sẽ có khoảnh khắc một loài chim về hót trong mưa

13 August 2026

KÝ ỨC SÀI GÒN (Kỳ 2) - Song Thao

Đọc: Kỳ 1

Ba nhà hàng La Pagode, Givral và Brodard nằm trên đường Tự Do. Sau 1975, đường phố Sài Gòn bị đổi tên. Hầu hết các tên cũ đều không còn tồn tại. Đường Tự Do biến thành Đồng Khởi. Hầu như ai trong chúng ta cũng thuộc hai câu thơ bi hài sắc sảo của thi hào Vũ Hoàng Chương: “Nam Kỳ Khởi Nghĩa tiêu Công Lý / Đồng Khởi vùng lên mất Tự Do”. May là ông Lê Lợi vẫn trụ lại được. Đường Lê Lợi thẳng góc với đường Tự Do cũng có vài nhà hàng mà giới văn nghệ và báo chí thường lui tới. Đó là nhà hàng Kim Sơn và Thanh Thế.

COOKIES - Trần Mộng Tú

Trong tĩnh lặng của bóng đêm, tôi tỉnh dậy. Tôi đi qua phòng ngủ của chồng, tôi thấy anh trăn trở trong giấc ngủ, hơi thở nặng nề. Tội nghiệp anh, mấy hôm nay bơ phờ, đầu óc thất tán, ai bảo ăn thì ăn, bảo làm thì làm. Chẳng biết mình ăn gì và làm gì. Tôi đứng lặng nhìn anh một lúc, mái tóc thưa thớt, bạc như những sợi cước; trên khuôn mặt quen thuộc, những vết gấp của thời gian chồng lên nhau, anh thật sự đã già lắm rồi. Tôi cúi xuống, kéo chiếc chăn lên ngực anh, đặt nhẹ trên trán anh một nụ hôn, an ủi.

KHÁT VỌNG - Trần Yên Hòa

Tám tuổi ra đồng bắt ốc mò cua

Chân trần trơ khất

Chú nhóc con nắng đỏ nung người

Chạy nhảy trên nổi buồn cha mẹ

 

CHUYỆN TRĂNG SAO - Trần Doãn Nho

Tôi lớn lên với trăng.

những bóng trăng trắng ngà có cây đa to có thằng cuội già

những trăng vàng trăng non trăng mọc trăng lặn trăng tà trăng xế trăng khuyết trăng tròn trăng sao ánh trăng chú cuội cây đa hằng nga cung quảng…

những vầng trăng ai xẻ làm đôi…trăng nằm sóng soãi trên cành liễu đợi gió đông về để lả lơi.. em tặng cho anh một nửa vầng trăng

MẸ ƠI! - Nguyễn Tam Phù Sa

Mẹ ơi, thúng gióng về trời

sắt son bào cật vai Người mòn cong

còn ai thủ tiết nuôi con

một đời người một đời sông lở bồi

 

11 August 2026

KÝ ỨC SÀI GÒN (1) - Song Thao

Tôi rời nơi chôn rau cắt rốn Hà Nội khi chỉ còn đúng 4 ngày nữa là bước qua tuổi 16, tuổi dậy thì. Nơi tới là Sài Gòn. Tôi bay bằng máy bay Cosara được Không Quân Pháp trưng dụng để chở nhân viên và gia đình vào Sài Gòn khi hiệp định Genève chia cắt đất nước vừa được ký kết một tuần trước. Khi đó chưa có phong trào di cư, cậu bé ( hay chàng trai) sắp 16 tuổi lòng phơi phới lần đầu được đi máy bay tới một nơi xa tít, tuốt tận miền Nam đất nước. Sài Gòn, nơi tôi bắt đầu tuổi thanh niên. Cái tuổi đẹp nhất đời người của tôi tại Sài Gòn dài tới 41 năm, ăn đứt 16 năm tại Hà Nội, chốn thơ dại của tôi. Ký ức của tôi về thành phố thân thương này rất đậm đà. Đậm đà không kém người dân chính gốc Sài Gòn. Từ ngày thành phố mất tên, ký ức về Sài Gòn là ký ức chung của những người dân Sài Gòn, dân chính gốc cũng như dân ngụ cư.