1.
Một buổi tối mùa Đông trên cao nguyên.
Khung cảnh trong căn nhà này mười năm nay không thay đổi. Ông vẫn ngồi trên sofa nhìn những ngọn lửa đong đưa trong lò sưởi. Con Mực nằm yên lặng bên chân ông như một mảng của bóng tối. Yên lặng vẫn làm nền cho tiếng gió rít qua ống khói. Mọi sự như đã dừng lại từ mười năm trước, khi ông viết xong quyển Ga Cuối. Tám quyển tiểu thuyết. Thế là đủ. Ông chọn cách im lặng trước mọi lao xao của văn đàn.
6.
Sáng hôm sau, tin lão Sáu Bửu chết lan đi khắp bán đảo Sơn Trà nhanh như gió biển lùa qua những xóm chài. Người ta bắt đầu xì xào đủ chuyện. Người thì nói mấy bà cung phi năm xưa đã hiện về đòi lại phần đất bị lấn chiếm. Người thì quả quyết đêm qua thấy mấy bóng đàn bà mặc áo xưa đứng lặng ngoài Bãi Bụt, tóc xõa dài trong sương sớm. Lại có người bảo nghe tiếng hát Huế văng vẳng từ trong rừng vọng ra, mỏng như khói mà buồn đến rợn người. Ngoài chợ cá, mấy bà bán hàng vừa lựa cá vừa lâm râm khấn biển, cắm nhang ngay bên rổ mực còn tươi rói. Đà Nẵng vốn là thành phố của gió, mà gió thì lúc nào cũng mang theo lời đồn. Nhiều khi lời đồn còn len lỏi nhanh hơn công văn, mạnh hơn cả pháp luật.
SỐT
Nó khiến chúng ta thích ngủ ngày
loài thú lười biếng
dụi sát nhau
Nó nuốt tiếng thở nặng nhọc
vươn dài tứ chi
quấn vuốt nhau
Sau chiến tranh, người ta đi tìm gì?
Đi tìm tro bụi của chiến tranh.
Thời bé, mỗi ngày tan trường về nhà, tôi đều đi ngang qua nghĩa địa của làng. Dưới bóng dương liễu, bên bờ sông, những ngôi mộ nằm bên nhau, và trên bia đá cũ, rêu vừa được người đi tảo mộ lau sạch, lại mọc lên. Tháng Năm, hết chiến tranh, có những người đi tìm mộ thân nhân ngược xuôi từ Bắc vào Nam, từ Nam ra Bắc. Mùa hè đỏ lửa và trận đánh tái chiếm thành cổ ngay sau đó đã tiêu hủy tất cả nhà cửa vườn tược, chỉ có một thứ không thay đổi, là nghĩa địa của làng. Cũng có những ngôi mộ bị san bằng vì trúng bom, những tấm bia trúng đạn bị vỡ ra, nhưng hầu hết thì còn nguyên vẹn. Một nghĩa địa nguyên vẹn giữa đất trời đổ nát. Sau nhiều tháng rà phá bom mìn, người dân được phép trở lại tảo mộ, hương khói. Tôi đứng một mình thật lâu trước tấm bia bằng chữ Hán, tôi nhớ ngày trước mẹ tôi thường thắp hương khấn vái ở đó, có lẽ là ông tổ của dòng họ, cái bia vẫn còn mặc dù bị sứt mẻ, tôi không đọc được chữ Hán, chỉ đoán lờ mờ nghĩa của chúng.
mở chai rượu nhỏ
dưới hàng lá mát
thì thầm với mặt trời đỏ rực
nghe tiếng hát của chim
tưởng mình chuyển hóa
thành nhánh hoa đầu hạ
4.
Mưa chiều đó bất thần trút xuống Đà Nẵng dữ dội, như thể có ai nghiêng cả một biển nước đổ ụp lên thành phố. Mưa miền Trung vốn vậy, không lây rây dằng dặc mà đổ thẳng xuống đất bằng tất cả sức nặng của trời, trắng xóa và quyết liệt như một cơn giận đã bị dồn nén quá lâu.
Cái bàn gỗ do ông nội đóng (Thuỷ Như)
Lần đầu tiên anh đưa tôi về chào thăm ba mẹ anh, tôi thật ấn tượng với cách bài trí trong nhà. Từ phòng khách tới phòng ăn, từ nhà bếp đến phòng quilt của mẹ anh. Đơn giản, thoáng và đẹp hài hoà. Ngày ấy tôi cũng còn mới mẻ với nước Mỹ và vừa mới thoát khỏi trợ cấp của nhà nước nên chẳng biết những món đồ nội thất ấy mắc hay rẻ. Tôi chỉ thấy khác hẳn với những nhà Việt nam tôi được đến thăm. Dầu vậy khi vào thăm phòng của anh, tôi thấy có một bàn viết nhỏ cũ kỹ chẳng xứng hợp với những bàn ghế và vật trang trí trong nhà. Thấy tôi nhìn cái bàn rồi nhìn những vật trang trí trong phòng, anh giải thích. “Đây là kỷ vật của ông nội anh để lại. Ông đóng cái bàn này trong trại tập trung. Anh chỉ đánh bóng lại một tí thôi.” Tôi ngạc nhiên: “Trại tập trung?” Anh gật đầu: “Trại tập trung Manzanar. Hy vọng có ngày chúng ta sẽ đến thăm.” Tôi thêm vào: “Ba em cũng bị giam trong trại tập trung cuả cộng sản Việt nam bảy năm.” Và tôi nói thầm trong đầu: “Nhưng chắc mình sẽ không bao giờ trở lại ghé thăm.” Sau đó chúng tôi nên vợ chồng và tôi được nghe kể về câu chuyện di cư đến nước Mỹ phía bên nội của chồng tôi.
Chắc thuở ấy em yêu màu lụa trắng
nắng trên môi che dấu tuiổ ngoan hiền
vườn sữa ngọt vàng rưng màu trái chín
em có nghe giọt nắng nhẹ trên môi
Như Nguyệt là hàng xóm của tôi. Con trai chị- cháu Phạm Thành Phong vừa nhận được giấy báo trúng tuyển vào lớp kỹ sư chất lượng cao của trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Cả nhà vui mừng khôn xiết. Riêng Như Nguyệt, mừng đến nỗi suốt đêm không sao chợp mắt, lòng xôn xao một niềm vui khó tả.
LỜI TỰ
TÌNH CỦA CỎ
Ta, nằm gối
hòn đá bên đường
Để nghe ngọn
cỏ hát
Ngọn cỏ may
bình thường
Ngọn cỏ quê
hương nghèo, xơ xác
Oằn mình dưới
dốc sỏi bao năm
3.
Ba ngày sau, bà lão giữ miếu tới tìm nàng. Bà mặc áo nâu
sòng bạc màu, lưng còng như dấu hỏi, đôi mắt đục mờ. Nhưng sâu hoắm như nước giếng
làng lâu năm không ai dò được đáy. Bà ngồi xuống trước mặt Thư, bỏm bẻm nhai trầu.
— Cô đào lên rồi hả?
Diễm Thư tựa lưng vào ghế.
— Đào cái gì?
Lương chèo đò mướn năm mười hai tuổi. Nhà Lương nghèo, chỉ là cái chòi rách tả tơi, từ ngày đi theo đò. Lương ăn, ngủ trên bến đò, nên nhà đã bỏ hoang hẳn. Suốt ngày quần quật trên sông mà bộ mình đã khẳng khiu chỉ độc cái quần tà lỏn dính đầy nhựa trong của thời làm sai vặt ở các trại xuồng. Lương không cha, má chết sớm nên cái quần dãn dây thun không ai may lại, nó tuột luốt mỗi lần Lương thót bụng rướn người trên đôi chèo.
Ta ca xang suốt buổi chiều
Vọng em như thể quá nhiều tơ vương
Mà sao như thể lạ giường
Đúng ta thương nhớ suốt đường trường tôi
Mỗi lần dịp Tết lễ lộc, chị Tuyên đều email mời vợ chồng tôi
cùng các bạn bè gần hai mươi cặp đến nhà ăn uống vào những ngày cuối năm; mọi
năm chúng tôi đều tham gia, nhưng năm nay chúng tôi từ chối vì trùng với ngày
bên ông bà suôi gia làm tiệc họp mặt hai bên nội ngoại, con cái cháu chắt. Mời
không được ngày đó, chị Tuyên lại đổi sang hôm sau, chúng tôi cũng bận vì những
buổi tiệc dài dài kế tiếp đã được lên lịch chật kín cả mấy tháng trước, chị
Tuyên đành hẹn tôi một buổi trưa đem đồ đến tặng:
- Chị sẽ ghé ngang qua em để tặng em chút đồ vào dịp Tết Giáng Sinh và đầu năm mới nhé!