Năm 2011, nghệ sĩ Ngải Vị Vị bị chính quyền Trung Quốc tuyên
phạt số tiền 12 triệu Nhân dân tệ, tương đương khoảng 2 triệu Mỹ kim. Đó là một
trong những đòn phép mới mẻ, mà chính quyền Trung Quốc đắc ý, nghĩ rằng sẽ tạo
được không khí khủng bố đối với những người bất đồng chính kiến.
Thế nhưng âm mưu của nhà cầm quyền đã thất bại. Bất ngờ, những
người dân ủng hộ quan điểm của nghệ sĩ Ngải Vị Vị đã cùng nhau góp tiền giúp
cho con người tài năng và tự do đó đóng phạt. Tiền được gửi qua bưu điện, qua
tài khoản, thậm chí có những người đi qua nhà ông, ném tiền vào nhà rồi chạy
đi.
Câu chuyện này là ví dụ về phần thất bại không thể lường trước
của các chính sách trấn áp và sách nhiễu người bất đồng chính kiến, từ chính
quyền độc tài. Sau sự kiện của ông Ngải Vị Vị, có thêm nhiều người bị chính quyền
cộng sản Trung Quốc tìm cớ phạt, cũng được dân chúng giúp góp tiền như vậy. Hiệu
ứng từ việc đoàn kết này, biến các trò sách nhiễu và chế tài của nhà cầm quyền
thành cơ hội để nhân rộng người cùng tư tưởng và khiến sự răn đe trở thành trò
hề.
Trong sự kiện blogger Mẹ Nấm Nguyễn Ngọc Như Quỳnh bị tuyên
án 10 năm tù, đã xuất hiện hàng loạt các dự án gọi nhau đóng góp ngân sách nuôi
nấng cho 2 đứa trẻ phải xa mẹ. Dù không diễn ra trên bề mặt xã hội, nhưng từ
các email, các tin nhắn… các chương trình kêu gọi đóng góp cho các con của Mẹ Nấm
Nguyễn Ngọc Như Quỳnh xuất hiện liên tục. Chỉ riêng bản thân mình, tôi đã nhận
được ít nhất là 3 lời mời từ các nhóm khác nhau trong 2 ngày.
Những lời mời gọi như vậy thật cảm động. Nó cho thấy một mặt
khác của tòa án, của luật lệ, là con người và lẽ phải, là sự thật.
Nhưng sự cảm động và chia sẻ, cũng cần một cái nhìn rộng
hơn, để không biến thành một phong trào của chủ nghĩa thần tượng / sùng bái cá
nhân riêng lẻ.
Trong trường hợp cần phải nghĩ đến, xin mọi người đừng quên
chị Trần Thị Nga, cũng với 2 con nhỏ đang hiu hắt chờ mẹ. Chị Trần Thị Hồng, vợ
mục sư Nguyễn Công Chính – dù đang ở ngoài nhưng vô cùng vất vả để nuôi dưỡng
con cái và chờ chồng ra tù. Và gần đây, có cả trường hợp vợ của giáo sư Phạm
Minh Hoàng đột nhiên phải một mình gồng gánh cả gia đình sau khi chồng bị trục
xuất. Vẫn còn nhiều nữa những trường hợp như vậy, nếu như liệt kê và tìm hiểu,
sẽ nhìn thấy hầu hết đều là những phụ nữ gặp khó khăn vì phải đối diện với
chính trị, với lý tưởng, với tranh đấu cho mình và cho người chung quanh.
Có lẽ, lúc này, điều cần thiết là thành lập một Quỹ trợ giúp
những người phụ nữ như Mẹ Nấm – mà cô đang là một hình ảnh gợi ý, một cơ hội tập
hợp, nhắc mọi người có lòng, muốn chia sẻ rằng có rất nhiều những người phụ nữ
Việt Nam như vậy đang tồn tại quanh chúng ta. Họ đã đứng lên thay chúng ta, nói
thay chúng ta, và chịu khốn khó thay cho chúng ta.
Yêu thương và chia sẻ, luôn là món quà lớn nhất mà con người
qua đó có thể vun tạo nhân tính của mình, để gìn giữ phẩm hạnh giữa thời bỉ cực.
Và nếu đó là món quà không chỉ bộc phát cho một con người,
trong một tình cảnh nhất định bùng phát từ truyền thông – mà là ý thức và tình
người phát đi đến mọi nơi – thì đó chính là hạnh phúc cho người mà cho cả chúng
ta. Mong thay.
Tuấn
Khanh
