|
|
Hình minh hoạ, Getty Images
|
Bữa cơm trưa văn phòng, nàng kể cho mấy người bạn đồng nghiệp
rằng, chiều qua, xe lửa trục trặc, nàng mất gần ba tiếng đồng hồ mới về đến
nhà.
Người bạn đồng nghiệp lắc đầu ngao ngán:
- Trời ơi, em mà phải cực khổ như chị, chắc em bỏ việc
luôn.
Nàng cười cười:
- Mình chẳng cảm thấy gì bất tiện cả.
Nàng nghĩ, tiện, không tiện, cũng phải đi làm. Chứ không, chốn
này, đất đai đâu, để nói, cạp đất mà ăn. Nàng tự an ủi mình, cũng là một cái
thú, đâu phải ai cũng được. Mỗi ngày thêm vài tiếng đồng hồ thoải mái, muốn đọc
sách, nghe nhạc, ngủ gật hay đơn giản ngó quanh, quan sát thiên hạ, ngái ngủ sớm
mai trên đường đến hãng, hoặc xật xừ, đờ đẫn sau ngày dài làm việc.
Cô đồng nghiệp khác góp ý:
- Ghét nhất là xe lửa trễ giờ.
Nàng không trả lời. Nàng chẳng thấy phiền hà, cũng chẳng
ghét bỏ hệ thống hỏa xa của Đức. Bởi, nhờ xe đến muộn, nàng đã gặp lại người
anh của nhỏ bạn cùng lớp thời trung học. Khi bảng thông tin chạy dòng chữ Zug
E40 fällt aus. Chuyến xe số E40 bị hủy. Trong khi chờ thông tin tiếp, bao
giờ có xe, nhiều người bực bội rủa sả lung tung. Nàng nhủ thầm, mình than vãn
tiếng Việt, không ai hiểu, chỉ mình nghe, rồi mình lại bực. Than tiếng Đức,
nàng đâu đủ tài năng mà thi thố với những người Đức thứ thiệt. Trời vào hè,
ngày dài ra. Chín, mười giờ mặt trời mới lặn. Nàng thản nhiên tìm ghế trống ngồi
chờ, đọc tiếp cuốn sách mang theo. Chuyến xe này hủy, sẽ có chuyến sau. Hơi đâu
mà nóng giận cho... già người đi. Số người dồn lại nhà ga càng đông. Những tiếng
chê bai càng lúc càng tăng cường độ.
Nàng đã xong trang cuối của cuốn sách. Vẫn chưa có thông tin
bao giờ tàu chạy. Nàng lấy điện thoại ra, mắt vừa lướt lướt những trang trên
Facebook, vừa trông chừng bảng thông tin của xe lửa. Đến trang có bức tranh thiếu
nữ mảnh mai, mặc áo dài vàng, tựa như hình bìa của tờ báo Tuổi Ngọc ngày
xưa. Ngón tay nàng dừng lại, không vuốt vuốt mặt kính nữa, ngắm nghía bức
tranh, nàng đọc tựa bài thơ: tôi xin lót lá em nằm.
cám ơn người những sớm mai
đậu vào tôi giọt nắng say môi hồng
ơn em mây thả bềnh bồng
vương tôi tóc rối tỏa nồng hương yêu
…
ơn em mây mỏng xanh trời
cầm tay tôi khẽ nói lời yêu thương
từ trong dâu bể muôn trùng
tình yêu một thoáng ngập ngừng lên ngôi
(Nguyễn Minh Phúc, 2018)
Êm đềm, thơ mộng quá chừng. Tên tác giả NMP, nghe quen quen.
Nàng chợt nhớ, nhỏ bạn có người anh cùng tên tác giả. Nhỏ bạn kể, anh của nhỏ
làm báo, làm thơ. Nàng loanh quanh trong sân nhà NMP đọc thêm vài bài thơ khác.
Bài nào cũng dễ thương. Khi mọi người ào ào lên xe lửa, nàng vội rảo bước theo.
Nàng nghĩ, về nhà, nhất định phải dò la tông tích của NMP. Nàng mằn mò rất lâu.
Vừa sử dụng các “thành tựu khoa học kỹ thuật“ về Facebookđể bắt liên lạc với
tác giả NMP. Vừa vận dụng ngôn ngữ “ngoại giao“, viết đôi dòng giới thiệu làm
quen, để lỡ có nhầm lẫn, không đến nỗi... quê một cục. Có chí thì nên, người
xưa nói không sai. Anh NMP xác nhận là anh của nhỏ bạn. Anh P. biết các chị của
nàng. Anh P. cùng vài người bạn thân từng là khách dài hạn của tiệm sách và
quán cà phê của Mạ nàng. Gặp lại người quen cũ, dẫu gặp “ảo“, nàng vui lắm. Anh
P. nhắc đến những người bạn của anh, có cùng những ngày tháng lãng đãng thơ và
nhạc. Phút tay bắt, mặt mừng trôi qua, đôi dòng thư đi, tin lại. Rồi thôi. Nàng
thỉnh thoảng đọc những bài thơ rất thơ trên Facebook của anh P. Anh P. và nàng,
cả hai đều có những bận rộn riêng. Cho nên, tái ngộ xong, coi như để đó.
Nàng có chuyến du lịch 10 ngày ngang dọc nước Nam Phi. Lịch
trình dày đặc với lên núi, xuống phố, ra biển, vào rừng... Ngày nào cũng thú vị
với nhiều ấn tượng đẹp về đất nước Nam Phi. Trong thời gian này, điều kiện
vàointernetkhông dễ dàng. Có dịp, nàng vào nhanh WhatsApp, đọc tin nhắn gia
đình và viết mấy câu hỏi thăm. Nàng chẳng hề nhớ nhung wifinhư chị bạn đi cùng,
đến đâu cũng lo ngay mật mã để vào internet.
Chương trình ngày thứ Bảy đầy ắp, từ bình minh đến hoàng
hôn. Sáng sớm, cả nhóm trực chỉ Mũi Hảo Vọng. Từ tháp hải đăng ở cực tây nam
châu Phi, nàng mê mẩn nhìn xuống những làn sóng của Đại Tây Dương và Ấn Độ
Dương giao nhau. Cuối ngày, mọi người được tùy nghi sử dụng buổi tối ở phố Waterfront
của thành phố Cape Town. Về đến khách sạn khá khuya. Mệt nhoài, tâm trí vẫn còn
đầy ắp ấn tượng của biển trời, núi non, cây cỏ, phố phường. Nàng vội vàng mở
máy nói vài lời gởi cho con. Nơi góc nhỏ của điện thoại, nàng thấy dấu hiệu có
tin nhắn của NMP. Anh P. kể, anh bệnh thời gian qua, nên không liên lạc. Nay, sức
khỏe tạm ổn. Anh P. bảo, bỗng nhiên anh nhớ nhiều những ngày tháng với người bạn
chí thân, anh TTD. Đèn trong khách sạn vàng mờ mờ. Trước đó, mắt nàng trĩu nặng
vì buồn ngủ. Nhưng câu chuyện anh P. kể, đã níu, đã giữ mắt nàng không rời màn ảnh
bé tí của điện thoại.
Anh P. nói, giờ đây chép lại bài thơ của anh TTD gởi cho
nàng, anh P. cảm thấy nhẹ nhõm trong lòng. Cuối cùng, anh P. thực hiện được
chuyện anh TTD nhờ, dẫu muộn màng.
như nhớ một vầng trăng...
như chiếc lá cuối mùa rơi lặng lẽ
buổi tàn thu đường phượng lá vàng bay
anh vẫn còn lang bạt cuối chân mây
mơ phố xá với nụ cười em gái
nơi anh đến giòng sông còn bé dại
chiều thênh thang tiếng hát một loài chim
đường em qua ôi lối cỏ xanh êm
xin bước nhẹ kẻo đau lòng anh lắm
anh đã đến những chân trời vạn dặm
mà vẫn thương hàng phượng lá vàng bay
thương ngày xưa em gái mắt thơ ngây
gối sách vở nằm mơ ngày khai giảng
giờ có lẽ đã xa rồi bè bạn
con đường xưa cỏ lá cũng thôi xanh
nhưng vẫn còn em gái giữa tim anh
màu áo lụa mắt trời xanh khép nép
bàn tay nhỏ lúc anh cầm cuống quýt
như vẫn còn hơi ấm buổi trao thư
hạnh phúc là một phút ấy phù du
em gái nhỏ tội nghiệp tình anh quá
khi đời sống còn xanh màu cây lá
mà chúng ta đã lạ lắm trời xưa
đêm nay anh ngồi hát dưới hiên mưa
nghe muốn khóc tách cà phê quán cũ
nhớ vô cùng bảng đen và sách vở
giọng em cười như ấm cả mùa thu
nơi anh ngồi là góc biển hoang vu
nơi em đến xôn xao lời cơm áo
không còn thấy tên học trò kiêu ngạo
hồn đầy trăng đi dưới bóng cây xanh
không còn nhìn em áo lụa mong manh
ngày hai buổi tóc bay ngoài cửa lớp
nay anh chỉ còn chút hồn đầy mộng
nhớ ngày xưa như nhớ một vầng trăng
(Trầm Thụy Du - 1975)
Nàng tưởng như đang lần dở cuốn sách nằm quên trên kệ tủ gần
nửa thế kỷ. Những trang sách ố màu thời gian kể chuyện về nàng, một thiếu nữ
vào tuổi mộng mơ. Kể chuyện về anh và người bạn của anh, những thanh niên vừa
tuổi đôi mươi, ở tỉnh lỵ miền trung. Năm ấy, nàng đang tuổi mười ba, mười bốn,
nàng đang nhí nhảnh, theo gió mưa em đi hát xây mộng cho người, trên cánh
thơ tuyệt vời hát yên vui cõi đời. Nhà của nàng có quán cà phê, nơi có nhiều
văn nhân, thi sĩ lui tới. Anh thường đi trong nhóm ba người. Cả ba người đều là
thi sĩ, nàng nghĩ vậy. Nàng đã đôi lần nghe lóm, nhớ lén những câu thơ các anh
ngâm nga cho các chị của nàng.
Cơn lốc dữ 1975, đã đẩy cuộc sống gia đình thiếu nữ xuống
cùng cực, điêu đứng, đã cuốn đi những giấc mơ xinh của thiếu nữ. Cơn lốc đã làm
những thanh niên hụt hẫng, chới với. Những mơ ước hoài bão của tuổi trẻ bỗng chốc
vụt mất. Một sớm một chiều, anh và người bạn, đang là những học sinh trung học,
chuẩn bị khoác áo sinh viên, bỗng nhiên thành những người mất phương hướng
trong cuộc sống. Không lâu sau, anh và người bạn chí thân lụng thụng trong bộ
cánh bộ đội. Rời xa thị xã nhỏ bé, có nhà sách quen ở đường Phan Bội Châu, có
quán cà phê vườn ở đường Quang Trung. Bỏ lại sau lưng gia đình, trường lớp.
Cũng may, người bạn chí thân luôn đồng hành cùng anh.
Lần nọ, bộ đội đóng quân ở mũi Ba Tân Gân, một địa điểm ở một
bán đảo gần Quảng Ngãi. Biết bạn mình được sắp về phép, anh rủ bạn ra ngồi hiên
sau trại lính chuyện trò. Anh và người bạn ngồi bên nhau, thật lâu, cả hai trầm
ngâm. Mãi lúc sau, anh lên tiếng, phá tan sự yên lặng:
- Mày về phép, có đi đâu không?
- Chỉ có ba ngày. Tao về ở nhà, cho bà già vui.
Anh rút trong túi tờ giấy học trò, có bài thơ anh làm. Thuở ở
trường, anh là trưởng ban báo chí. Bạn bè vẫn trầm trồ nét bút rồng bay phượng
múa của anh. Anh bỗng buồn buồn, nhớ bài hát vui vui anh nghe những năm trước, thư
của lính ba lô làm bàn nên nét chữ không ngay. Mấy tháng làm bộ đội, đã làm
tâm hồn anh mệt mỏi, cằn cỗi. Chữ viết đâm ra nguệch ngoạc. Anh nhỏ giọng:
- Mày đến quán cà phê Uyên, đưa thư này cho Th. Nhớ đưa tận
tay nhe.
Anh gọi là thư, nhưng chỉ vẻn vẹn bài thơ. Chứ không thêm chữ
nào, để bài thơ thành lá thư.
Người bạn về đến nhà, ngồi chơi với cha mẹ một lúc. Bà cụ rạng
rỡ, lăng xăng nghĩ nấu món ăn đãi đằng con trai. Người bạn vội đạp xe đến quán
cà phê. Thị xã Quảng Ngãi bé tí. Có lẽ còn nhỏ hơn Pleiku của thi sĩ Vũ Hữu Định.
Người bạn đến, chỉ gặp Mạ của nàng. Nàng phải theo trường lớp đi đào kênh, đắp
đập đâu đó.
Hôm cuối cùng, người bạn lại ghé quán cà phê, trước khi trở
về đơn vị trình diện. Người bạn vẫn không gặp nàng. Thuở ấy, không có điện thoại
để nhắn tin. Người bạn không dám đưa thư cho Mạ nàng. Người bạn bỏ bài thơ
trong phong bì dán kín. Tính tìm cô giúp việc, nhờ cô chuyển. Vờ hỏi bâng quơ,
người bạn mới biết, gia đình nàng đã phải cho tất cả người giúp việc nghỉ làm,
sợ bị mang tiếng tư bản bóc lột. Người bạn áy náy lắm, vì không làm tròn việc
anh nhờ, dù chỉ là việc bé cỏn con. Người bạn biết anh đang lóng ngóng chờ
tin.
Về lại đơn vị, người bạn ngài ngại trả phong bì có bài thơ
cho anh. Anh thất vọng lắm. Anh rầu giọng:
-Mày giữ giúp. Lúc nào có dịp, trao cho Th.
Dòng đời ngược xuôi, xô đẩy nàng đi, càng lúc, càng xa mãi
quê nhà. Cả anh và người bạn không gặp lại nàng. Anh vẫn ở nơi tỉnh lỵ nhỏ bé,
nhưng rất thân thiết ấy. Người bạn lưu lạc đến mãi tận cùng của đất nước. Hai
người rất ít liên lạc với nhau. Nhưng trong tâm tưởng, vẫn là đôi bạn thân, từ
tuổi hoa niên cho đến khi vào tuổi cao niên. Người bạn vẫn giữ bài thơ của anh
và canh cánh trong lòng nỗi băn khoăn, không thực hiện được chuyện anh gởi gắm.
Người bạn buồn thảng thốt, khi biết tin anh lâm trọng bệnh, giã từ cõi tạm khi
anh vừa qua tuổi 60. Người bạn nghĩ, sẽ có dịp nói đôi lời tạ lỗi với vong linh
của anh.
Ngày ấy, phải chi có duyên, nàng đã được đọc bài thơ trong
chữ viết tay rất lả lướt của anh. Nếu vậy, có lẽ nàng rất ngượng ngùng, lúng
túng, lí nhí nhờ người bạn nhắn gởi lời cám ơn anh và gởi lời thăm anh. Cũng có
lẽ, nàng chép vội mấy câu thơ gởi anh.
Vẫn lặng lẽ để anh nghe vừa đủ
Vẫn thờ ơ cho rủ hết màn the
Vẫn mỉm cười rồi vẫn lấy tay che
Cho cặp mắt bỗng nhiên mười sáu tuổi
(Bài thơ còn lại, Hoàng Anh Tuấn)
Mãi bây giờ, khi anh đã yên nghỉ nơi miền vĩnh phúc, nàng mới
biết đến những vần thơ anh viết tặng nàng. Nàng đốt nén hương lòng, thầm nói với
anh lời cám ơn.
Ban chiều, tít tận cực nam của châu Phi, ở Cape Town, trong
lúc đi dạo quanh khu phố Waterfront, nàng tình cờ được mời nhìn vào viễn vọng
kính để thấy nửa vầng trăng. Vừa dán mắt vào ống kính, nàng nghe lời cắt nghĩa
của người chủ viễn vọng kính. Vầng trăng đó, là vệ tinh cho trái đất. Rời mắt
khỏi ống kính, ấn tượng còn lại trong trí nàng, mặt trăng chỉ là một khối đất
đá tròn tròn, cách địa cầu gần 400 ngàn cây số. Chỉ vậy thôi.
Mấy tiếng đồng hồ sau, những dòng chữ li ti trên điện thoại
đã giúp nàng đi ngược lại những ngày tháng của nhiều thập niên trước. Nàng thấy
lại một khoảng đời nhiều biến động. Ngày tháng đó, cuộc sống của anh, của nàng
bị bủa vây bởi biết bao nhọc nhằn, thống khổ. Nhưng anh vẫn cho nàng được làm
“em gái giữa tim anh“. Anh đã viết những câu thơ thật đẹp cho nàng.
Ngay lúc này, nàng bỗng nhớ tha thiết một vầng trăng.
Hoàng Quân
Tháng Tám 2018
