Mới tức là… không
cũ, nói nghe huề trớt luôn hà. Tôi gom tất cả những người được học hành, hấp thụ
nền văn hóa văn minh, nhân bản VNCH miền Nam vào lớp “người Việt cũ”, còn tất cả
những ai mới qua Mỹ theo diện thân nhân bảo lãnh, kết hôn, đầu tư, làm việc… đều
là “người Việt mới”. Bởi lẽ, sau khi chiếm toàn bộ quyền cai trị miền Bắc
từ vĩ tuyến 17 trở ra, cộng sản Bắc Việt ra sức tẩy não, nhồi sọ người dân miền
Bắc theo “chuẩn” gọi là “con người mới xã hội chủ nghĩa” và tiếp tục như vậy ở
miền Nam sau ngày 30 Tháng Tư năm 1975.
Một
lớp học tiếng Anh ở New York
Khái niệm “cũ”, “mới” do tôi tự “sáng tác” ra để gọi cho ngắn
gọn cũng chỉ là tương đối thôi, vì có những người tuy qua Mỹ sống lâu năm nhưng
cách cư xử nơi công cộng cũng chẳng khác gì trẻ trâu nhà sản, nhưng số này thì
hiếm hoi, thỉnh thoảng xui xẻo lắm mới gặp. Ngược lại, có những người tuy thuộc
thế hệ “cũ”, nhưng vì hoàn cảnh gia đình mà những năm gần đây mới được đoàn tụ
thì cũng không phải là “người Việt mới”.
Các lớp dạy ESL vỡ lòng cho người chưa biết gì về tiếng Anh,
dạy thi quốc tịch của người Việt ở Mỹ là nơi tập trung người Việt “mới” nhiều
nhứt. Khi mới qua Mỹ, tôi cũng phải vô lớp này học trước khi vào học ở trường
chính thức thuộc hệ thống Community College của Chính phủ. Có lẽ đây là những
địa điểm bát nháo, xô bồ hỗn độn nhất mà tôi từng biết ở Little Sài Gòn. Thầy
cô phần lớn là các tình nguyện viên thiện nguyện, nên lớp học lúc nào cũng như
cái chợ chồm hổm. Ông (bà, anh, chị, chú, bác, cô, dì) nào cũng nói chuyện oang
oang trong giờ học với đề tài nhai đi nhai lại: Khoe giàu có ăn ở không suốt
ngày không làm gì cả hoặc than thở qua Mỹ khổ quá, phải giữ cháu, phải kiếm việc
làm thêm, không có chỗ chơi, muốn đi đâu phải lệ thuộc con cháu, trong khi ở Việt
Nam thì không phải làm gì hết chờ mỗi tháng bên đây gởi tiền về xài; Khoe chồng,
khoe con, khoe mới sắm nhà (sáu trăm ngàn trở lên nghen); Khoe mới về Việt Nam
những địa điểm này này này hoặc kế hoạch về Việt Nam chơi trong thời gian tới;
nịnh bợ giáo viên một cách trơ trẽn; mới vô học chưa đầy một tháng đã kêu than
học khổ quá, trong giờ học cứ nói chuyện điện thoại, để chuông điện thoại reo ầm
ĩ, đem đồ ăn thức uống vô ăn uống nhồm nhoàm, từ lớp này chạy tọt vô lớp kia
kêu người quen nói chuyện từa lưa như không nhìn thấy người ta đang học, giáo
viên nhắc nhở riết cũng ngao ngán luôn, v.v… Ngày nào vô lớp cũng nghe riết,
stress quá tôi phải đem theo cục cao su nhét một bên lỗ tai, ngồi hơi nghiêng,
chừa một bên hướng của giáo viên để nghe mà thôi.
Có lần, nghe hoài cái điệp khúc “học khổ quá, học không biết
gì hết” của một bà mới vô lớp khoảng hơn tháng, chịu hết nổi, tôi nói: “Tôi học
bốn chục năm rồi mà tôi còn thấy tôi dốt, phải đi học lại. Bà mới học có hơn
tháng mà kêu cái gì.” Bả hỏi: “Học gì mà bốn chục năm?”. Trả lời: “Tôi học từ
năm sáu tuổi, năm nào tôi cũng học, không học ở trường thì tự học, năm nay tôi
bốn tám tuổi chẳng phải là học bốn chục năm hay sao? Tôi có một rổ bằng cấp đủ
thứ thượng vàng hạ cám ở Việt Nam nè”. Bả im tịt, sau này hễ thấy có bản mặt
tôi trong lớp thì không dám kêu đi học khổ nữa.
Gần đến 30 Tháng Tư năm ngoái, một ông sồn sồn hỏi: “Ở đây
có nghỉ lễ 30 Tháng Tư không?”. Tôi trả lời: “Có lễ, nhưng là lễ tưởng niệm
ngày quốc hận, tưởng niệm nạn nhân cộng sản, không ăn chơi nhảy múa, không nghỉ
học, nghỉ làm. Ai muốn nghỉ “lễ 30 Tháng Tư” thì về Việt Nam sống với cộng sản
sẽ được nghỉ thoải mái”. Ổng cũng im tịt luôn, hết dám nhắc đến chuyện “lễ 30
Tháng Tư” trong lớp học.
Vì là cái nhà được thuê để dạy học, nên học viên mỗi buổi học
ngồi kín ba phòng hơn trăm người mà chỉ có duy nhất một cái restroom (đơn) nhỏ
híu, mỗi lần vô được một người, nên chuyện xếp hàng để “giải quyết nỗi buồn” là
đương nhiên. Ngày nào, nhân viên trung tâm cũng dọn vệ sinh, các loại giấy xài,
xà bông, kiếng soi được trang bị đầy đủ. Nhưng hỡi ơi, hễ bước vô sau “quý ông”
thì y như là thấy nước tiểu văng dính tứ tung trên miếng nhựa bệ ngồi bồn cầu,
mà vô sau “quý bà” thì thấy rành rạnh dấu giày sắc nét rõ như in trên bệ ngồi.
Có nhiều hôm đứng ngoài chờ mãi hơn mười lăm phút mà cửa phòng cứ đóng im ỉm,
đám đông bên ngoài đập cửa, mở cửa ra mới biết “mẹ” kia đang nói điện thoại, hoặc
đang make up lại mặt tiền. “Mẹ” còn mặt mũi hầm hầm như chực ăn tươi nuốt sống
người nào đã dám “quấy rối”. Tôi hỏi: “Tại sao mấy chị không cho mẹ đó một bài
học để biết cách ứng xử văn minh nơi công cộng?”, thì câu trả lời của các “nạn
nhân” làm tôi bật ngửa: “Thôi, tôi sợ bị thù. Chị nói đi”. Trời đất quỷ thần
ơi, đúng là tư duy sống hèn đúng kiểu cộng sản nhồi sọ luôn. “Thù” thì làm gì
nhau được mà phải sợ? Tôi trả lời: “Quyền lợi của mấy chị thì mấy chị tự mà
nói, tại sao tôi phải nói? Khi nào tôi là cái người đứng xếp hàng nãy giờ như
các chị thì tôi không để yên cho kiểu cư xử rừng rú đó.”
Khủng khiếp quá, tôi âm thầm kiếm nơi khác để “tỵ nạn giáo dục”.
Chuyện tôi tìm được chỗ học ở Coastline Community College tôi chỉ nói cho
hai người ngồi cạnh tôi biết, không hiểu sao qua hôm sau, hầu như tất cả học
viên ở trung tâm này đều biết. Họ xúm lại hỏi han tôi, nhưng không phải hỏi tôi
học lớp nào, ngành gì, địa điểm học ở đâu, thủ tục nhập học thế nào… mà chỉ hỏi
một câu duy nhất: “Vô đó học thì xin được bao nhiêu tiền?”, nghe là sôi máu lên
liền, lại thêm kiểu làm việc gì cũng chỉ vì tiền, chỉ biết có tiền là trên hết
theo tiêu chí tôn thờ vật chất của cộng sản. Trả lời: “Tôi đi học là học cho
tôi, không phải để xin tiền. Ai muốn xin tiền cứ qua đó hỏi, tôi không biết”.
Ngày chấm dứt kỳ học ở trung tâm của người Việt này, tôi mừng
như được thoát khổ nạn, còn học ở đó lâu chắc bị thần kinh luôn quá. Xong, qua
Coastline Community College nhưng vẫn chưa được “thoát khổ nạn” triệt để, bởi
vì khu vực quận Cam, Nam Cali này đông người Việt quá, nên tuy rằng trường thuộc
hệ thống giáo dục của Chính phủ Mỹ nhưng người Việt “mới” cũng chiếm số lượng rất
đông, áp đảo nhiều sắc dân khác.
Hệ thống restroom của trường này rất nhiều phòng nhỏ và sạch
sẽ như trong khách sạn có sao. Tuy nhiên, trong phòng học, trong restroom vẫn
lù lù tờ giấy in chữ đậm bự chà bá lửa viết bằng tiếng Việt dán trên tường:
“Xin đừng viết vẽ lên bàn học. Không nói chuyện riêng trong giờ học”, “Xin đừng
vứt giấy chùi tay vào bồn cầu, mà hãy vứt vào thùng rác”. Thiệt nó giống y
chang như ở các khu du lịch, nhà hàng bên Nhựt, bên Thái, họ ghi mấy cái bảng
tiếng Việt tổ bố: “Ăn bao nhiêu lấy bấy nhiêu, lấy dư thức ăn phải trả thêm tiền”
hoặc “Ăn cắp bị xử tội rất nặng từ … tháng đến … tù, phạt tiền từ … đến… yên (bạt)”.
Vậy mà tình trạng coi lớp học như phòng riêng nhà mình, hay dấu giày trên mặt bồn
cầu vẫn xảy ra, nhưng không nhiều đến mức phát khiếp như ở trung tâm dạy tiếng
Anh (đã kể ở trên) mà thôi.
Kỳ học rơi vào dịp Thanksgiving, vậy là họ bàn bạc với nhau
mỗi người phải nộp từng này, từng này tiền để mua quà cho giáo viên, để liên
hoan, có người mới qua thật sự khó khăn nhưng cũng phải bấm bụng mà “góp” rồi
tâm sự rằng ai cũng vậy, không “góp” cảm thấy ngại lắm. Có người còn công khai
nói rằng “Bả đã gợi ý, không tặng quà thì bả khinh thường, bị đì”. Coi như ai
cũng “góp”, riêng tôi trả lời thẳng là: “Tôi không có tiền, không góp. Lòng biết
ơn phải chân thành, nếu ai có khả năng cứ mua quà tặng thì cũng tốt, chớ tôi
không chạy theo phong trào, gượng ép. Ðây là xứ Mỹ chớ không phải xứ Việt cộng,
chẳng có thầy cô nào dám gợi ý học trò tặng quà, cũng không thầy cô nào dám
khinh thường học trò, đì học trò vì không tặng quà”.
Chuyện học sinh oang oang “tám” với nhau kêu rêu là thầy, cô
khó khăn, hách xì xằng, không cho copy bài, bài làm giống nhau bị cho điểm 0 cả
hai bài ngay lập tức, trong khi làm bài test thì giấu điện thoại di động dưới gầm
bàn để dùng Google, khoe chuyện học hành, nhà cửa, gia đình đứng cách chục thước
còn nghe rõ… là chuyện cơm bữa. May phước thầy, cô người Mỹ, người Mễ, không
nghe được tiếng Việt những điều học sinh nói về họ nên tôi cũng cảm thấy đỡ phải
nhục lây.
Chuyện về người Việt mới ở Little Sài Gòn còn dài, nhưng tôi
tạm ngưng ở đây, dịp khác sẽ kể về người Việt “mới” ở quán coffee, siêu thị,
nhà hàng, tiệm ăn…
Trong một bài viết, chú Bùi Trọng Nghĩa (cựu TQLC VNCH, k18)
đang sống tại Little Sài Gòn viết: “Ông nhà văn Hoàng-Hải-Thủy của miền Nam
cũ, mới đây cay đắng than rằng “Nếu một ngày nào đó trên đất nước Hoa-Kỳ này,
giữa nơi ở của những người Việt tị nạn có phất phới lá cờ đỏ sao vàng thì xin
cho tôi được chết trước!” Nghe mà xót xa cay đắng quá! Mong là con bài 2 nút sẽ
không thắng ngược 9 nút thêm lần nữa!” (sic).
Tôi cũng có cùng tâm trạng với chú Nghĩa. Vì sao người Việt
tỵ nạn cộng sản phải chống cờ máu cộng sản ở Little Sài Gòn này, những mẫu chuyện
nhỏ mà tôi kể ở trên là câu trả lời rõ ràng nhứt. Những kẻ qua Mỹ với căn cước
tỵ nạn chính trị mà không chống cờ máu cộng sản thì thật không xứng với mấy chữ
“tỵ nạn chính trị”, họ qua Mỹ để làm gì thì ai mà biết được. Nếu một ngày nào
đó mà ngay tại “Thủ đô tỵ nạn- trung tâm chống cộng nước Mỹ” lại rợp màu cờ đỏ,
thì lúc đó tôi không biết tôi sẽ chạy đi tỵ nạn cộng sản ở đâu???
Tạ Phong Tần
