Sự sụp đổ của hệ thống Cộng Sản trong phạm vi thế giới từ cuối
thập niên 1980 đã tạo điều kiện cho các dân tộc vùng Đông Âu tìm về bản sắc văn
hóa và cội nguồn lịch sử của mình. Sự phục hưng và phát triển vượt bực của
Slovakia, Estonia, Czech, Slovenia, Latvia và Lithuania hiện nay cho thấy yếu tố
văn hóa không những là động lực chính của phong trào độc lập mà còn là nguồn
thúc đẩy cho phát triển kinh tế dù đó là những nước chật hẹp về đất đai và rất
ít về dân số. Sức sống dân tộc và đôi cánh tự do dân chủ đã giúp cho các quốc
gia này ngày càng thịnh vượng.
Nhưng không phải lãnh đạo nào cũng đức độ như Vaclav Havel của
Czech hay tài ba như bà Vaira Vīķe của Latvia, từ Hitler với đảng Quốc Xã Đức đến
Đặng Tiểu Bình với đảng CS Trung Quốc, nhân loại đã chịu đựng nhiều tai họa chỉ
vì giới lãnh đạo độc tài tại các quốc gia này đã sử dụng chủ nghĩa dân tộc như
một phương tiện phục vụ cho mục tiêu bành trướng bá quyền.
Khi Đặng Tiểu Bình chết, 17 tháng Hai, 1997, nhiều lãnh đạo
quốc gia, chính khách ca ngợi y như là một thiên tài kinh tế, nhà chính trị lỗi
lạc, can đảm và cũng là người giúp ngăn Trung Cộng khỏi rơi vào hố thẳm. Tuy
nhiên, các thành tựu kinh tế của Trung Cộng được đổi bằng sự chịu đựng, hy
sinh, mồ hôi, xương máu của nhiều dân tộc khác và ngay tại Trung Cộng hàng trăm
triệu dân thiểu số vẫn phải tiếp tục sống trong độc tài, nghèo đói, bất công và
bạc đãi. Nhiều học giả so sánh giữa Hitler và Statin, Hitler và Mao nhưng rất
ít người so sánh giữa Hitler và Đặng Tiểu Bình bởi vì họ chỉ nhìn những điểm
sáng của Đặng Tiểu Bình mà bỏ qua phía tối của y.
Các điểm giống nhau giữa Hitler và Đặng Tiểu Bình
Hitler và Đặng Tiểu Bình có nhiều chủ trương rất giống nhau:
(1) Cả hai đều dùng yếu tố chủng tộc để khích động lòng yêu nước cực đoan; (2)
cả hai đều triệt để khai thác hận thù trong quá khứ giữa các quốc gia; (3) cả
hai đều tận dụng các kỹ thuật tuyên truyền tinh vi để tẩy não, đầu độc, vận dụng
và điều khiển nhận thức người dân; (4) cả hai đều chủ trương bành trướng, mở rộng
biên giới để chiếm đoạt tài nguyên nhằm phục vụ cho các mục đích kinh tế và bá
quyền nước lớn.
Yếu tố chủng tộc ưu việt: Giống như quan điểm của Hitler đề
cao chủng tộc Aryan, Đặng Tiểu Bình và các lãnh đạo kế thừa y đề cao chủ nghĩa
dân tộc cực đoan Đại Hán. Edward Friedman, một chuyên viên về Trung Cộng tại đại
học Wisconsin phát biểu “Khi Đặng Tiểu Bình nắm quyền 1977, chủ nghĩa dân tộc
và tinh thần chống Nhật đã trở thành chất keo giữ chặt xã hội lại với nhau”.
Ngoài 1.2 tỉ người gốc Hán đang sống tại lục địa còn có 22 triệu người gốc Hán
tại Đài Loan, 6 triệu người gốc Hán tại Hong Kong, 10 triệu người gốc Hán tại
Nam Dương, gần 4 triệu người gốc Hán tại Singapore và hầu như khắp nơi trên thế
giới nước nào cũng có người gốc Hán. Đặng Tiểu Bình khi đề cao chủng tộc Hán, y
cũng không chỉ nhắm tới nhân dân Trung Hoa lục địa mà ở bất cứ nơi nào trên thế
giới. Theo họ Đặng “bất cần người Hoa mặc áo quần màu gì hay có quan điểm chính
trị gì” mà chỉ cần “yêu Trung Quốc”.
Khai thác hận thù trong quá khứ giữa các quốc gia: Giống như
chủ trương của Hitler khai thác nội dung trừng phạt Đức nặng nề trong hiệp ước
Versailles, Đặng Tiểu Bình từ 1977 đề cao chủ nghĩa dân tộc cực đoan bằng cách
khích động lòng thù hận với các nước Tây phương qua các hiệp ước bất bình đẳng
dưới thời nhà Thanh. Đặng Tiểu Bình nhiều lần nhắc đến “100 năm sỉ nhục”, thời
gian Trung Quốc bị các đế quốc khinh thường. Y nói: “Tôi là người Trung Hoa, và
tôi quen thuộc với lịch sử chịu đựng dưới sự xâm lược của ngoại bang”. Phần dẫn
nhập của hiến pháp Trung Cộng 1982 nhấn mạnh đến những vết nhục trong thời gian
bị nước ngoài chia năm, xẻ bảy và công lao thống nhất đất nước của đảng CS. Quá
khứ “100 năm sỉ nhục” để lại dấu ấn sâu đậm trong nhận thức của người dân và được
đảng CS khai thác tận tình. Bất cứ hành động nào trong quan hệ ngoại giao quốc
tế, bất lợi cho Trung Cộng, câu chuyện “100 năm sỉ nhục” lại được nhắc đến.
Ngay cả việc chính phủ các nước tiếp đức Đạt Lai Lạt Ma, bán võ khí cho Đài
Loan, chỉ trích chính sách ngăn chận Internet của Trung Cộng, cũng được bộ máy
tuyên truyền CS giải thích cho nhân dân Trung Quốc đó là những hành động khơi dậy
“100 năm sỉ nhục” và xúc phạm đến danh dự của Trung Quốc.
Tận dụng các kỹ thuật tuyên truyền để đầu độc nhân dân: Giống
như Hitler chủ trương “Một dân tộc, một quốc gia, một lãnh tụ”, bộ máy tuyên
truyền của Trung Cộng lập đi lập lại rằng chỉ có đảng CS mới là cứu tinh để phục
hồi Trung Quốc như một cường quốc vốn từng vang danh năm ngàn năm. Một trong những
lý luận quan trọng trong Lý thuyết Đặng Tiểu Bình là việc thay đổi khái niệm từ
“trung thành với giai cấp” sang “trung thành với quốc gia” nhưng “trung thành với
quốc gia” trước hết phải “trung thành với đảng Cộng Sản”.
Thực chất của chủ nghĩa dân tộc cực đoan trong quan điểm họ
Đặng là một hình thức khác của chế độ độc tài toàn trị Cộng Sản trong thời đại
toàn cầu. Tại Trung Cộng không có báo chí đúng nghĩa để chuyển tải tin tức giữa
hai nguồn một cách khách quan nhưng chỉ là phương tiện tuyên truyền độc quyền của
đảng. Không giống như giai đoạn đầu của chính sách đổi mới chỉ có vài tờ báo đảng,
năm 2005, Trung Cộng có trên hai ngàn tờ báo, chín ngàn tạp chí nhưng tất cả tập
trung vào mỗi một mục tiêu là củng cố vai trò lãnh đạo của đảng CS. Trang đầu của
các báo gần như giống nhau với khuôn mặt tươi cười của các lãnh đạo đảng và nhà
nước CS, với những thành tựu kinh tế chính trị. Không có tờ báo nào có bộ phận
tin quốc tế độc lập và tất cả đều trích từ bản tin thế giới tổng hợp hàng ngày
của Tân Hoa Xã. Bản tin quan trọng quốc nội và quốc tế lúc 7 giờ tối của hệ thống
truyền hình cũng đọc lại tin của Tân Hoa Xã. Để tiết giảm chi phí, sau này nhà
nước tư hữu hóa các đài truyền hình, tuy nhiên, các tin tức quan trọng ảnh hưởng
đến chính sách đối nội và đối ngoại vẫn bị kiểm duyệt và chi phối bởi một cơ
quan thông tin trực thuộc trung ương đảng CS.
Bành trướng, mở rộng biên giới để chiếm đoạt tài nguyên nhằm
phục vụ cho các mục đích kinh tế và bá quyền nước lớn: Giống như Hitler chiếm
các nguồn tài nguyên năng lượng để nuôi dưỡng bộ máy chiến tranh, Đặng Tiểu
Bình mở rộng biên giới, độc chiếm tài nguyên để nuôi dưỡng sự phát triển kinh tế.
Song song với phát triển kinh tế, Trung Cộng, nơi cư ngụ của một phần năm nhân
loại, cũng chuyển mình từ một một nền kinh tế tự túc xã hội chủ nghĩa để dần dần
trở thành một xã hội tiêu thụ. Nhu cầu năng lượng, vì thế, trở nên bức thiết.
Tại Phi châu, Trung Cộng khai thác mọi bất đồng giữa các nước
phương Tây và các quốc gia nghèo nhưng giàu tài nguyên. Trung Cộng ngày nay
thay thế vai trò của các đế quốc Anh, Pháp, Bồ Đào Nha đã từng đóng tại Châu
Phi thế kỷ 19. Để hút cạn nguồn dầu hỏa châu Phi, Trung Cộng không những nuôi
dưỡng các tầng lớp lãnh đạo độc tài mà còn tiếp tay cho chúng để đàn áp các
thành phần đối lập, tàn sát các tầng lớp nhân dân da đen thiếu học, không một tấc
sắt trong tay bằng những phương tiện vô cùng ác độc. Giống như chế độ thực dân
đế quốc trước đây, Trung Cộng bao che giới lãnh đạo, cung cấp cho chúng tiền bạc,
súng đạn, che chở an ninh cá nhân và bảo vệ chế độ bằng quyền phủ quyết trong
các cơ quan quốc tế như Liên Hiệp Quốc.
Đối với các nước Á Châu, trong giai đoạn từ 1979 và sau chiến
tranh biên giới với Việt Nam, Trung Cộng tập trung mọi nỗ lực để theo đuổi Bốn
Hiện Đại Hóa. Cuối thập niên 1980, Đặng Tiểu Bình thực hiện chính sách hòa hoãn
và quan hệ ngoại giao tốt đối với các nước láng giềng Á Châu qua việc tái lập
quan hệ ngoại giao với hàng loạt quốc gia như Ấn Độ (1988), Mongolia (1989),
Indenosia (1990), Singapore (1990), Brunei (1991). Trung Cộng cũng tái lập quan
hệ với CSVN năm 1991. Như vậy vào thời điểm 1991, Trung Cộng đã thiết lập quan
hệ ngoại giao với cả mười quốc gia thuộc khối ASEAN.
Về mặt ngoài, Đặng Tiểu Bình chủ trương mở rộng quan hệ láng
giềng tốt chỉ vì y không muốn các quốc gia nhỏ cảm thấy bị đe dọa và kết thành
một khối chung quanh Mỹ như họ đã làm trước đây trong thời kỳ Chiến tranh lạnh
giữa Mỹ và Liên Xô, nhưng đối với từng quốc gia, Đặng Tiểu Bình áp dụng một
chính sách riêng biệt tùy thuộc vào điều kiện chính trị, thế mạnh thế yếu của
quốc gia đó. Phía sau của chính sách hòa hoãn, ổn định để phát triển, giới lãnh
đạo Trung Cộng luôn xem các nước nhỏ trong vùng thuộc vòng đai kiểm soát của họ.
Trung Cộng cũng dùng các nước Á Châu nhỏ như là hàng rào an ninh bao bọc lục địa
Trung Hoa và sẵn sàng dùng võ lực để bảo vệ vòng đai an ninh này như trường hợp
đối với Việt Nam từ 1974 đến nay.
Chủ nghĩa dân tộc cực đoan tại Trung Cộng
Giai đoạn đổi mới 1978: Sau khi nắm toàn bộ quyền hành sau Hội
Nghị Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Lần vào tháng 12, 1978, Đặng Tiểu Bình vận dụng
chủ nghĩa dân tộc để đẩy mạnh Bốn Hiện Đại Hóa (Công Nghiệp, Nông Nghiệp, Quốc
Phòng, và Khoa Học Kỹ Thuật). Từ sau hội nghị Lư Sơn và rõ nhất là sau Hội Nghị
Trung Ương Đảng tại Bắc Kinh 1961, quan điểm của Đặng Tiểu Bình gần giống với
Lưu Thiếu Kỳ, dùng mọi cách để nâng cao sản xuất bất chấp các nguyên tắc kinh tế
xã hội chủ nghĩa tập trung. Câu nói “Mèo đen hay mèo trắng không quan trọng miễn
là nó bắt được chuột” của Đặng Tiểu Bình thật ra chỉ lập lại một câu châm ngôn
trong văn hóa Trung Quốc nhưng phản ảnh không những về đường lối, chính sách hiện
đại hóa mà cả quan điểm của y về học thuyết Mác. Theo Bác sĩ Lý Chí Thỏa, bác
sĩ riêng của Mao Trạch Đông, giai đoạn kinh hoàng 1959 đến 1962, Đặng Tiểu Bình
chủ trương “không quan tâm mèo đen hay mèo trắng, công khai ủng hộ cho bất cứ
chính sách gì miễn là gia tăng sản xuất nông nghiệp”. Đặng Tiểu Bình nổi tiếng
qua câu nói lịch sử này nhưng cũng nhiều lần khổ sở vì nó. Cây gậy “mèo đen mèo
trắng” được phe Giang Thanh và Khang Sinh dùng để đánh họ Đặng trong Cách Mạng
Văn Hóa khi Mao còn sống, đã được cánh tả khuynh dùng để đánh y lần nữa sau khi
Mao qua đời.
Sau cái chết của Mao, Đặng Tiểu Bình lần nữa đối đầu với một
thử thách có tính quyết định không chỉ sự nghiệp chính trị mà cả mạng sống. Y
liên minh với Hoa Quốc Phong và các lãnh đạo thuộc thế hệ già trong nội bộ đảng
để chống lại “Lũ bốn người” gồm Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên
và Vương Hồng Văn. Họ Đặng thắng. Sau khi dẹp tan “Lũ bốn người”, cô lập Hoa Quốc
Phong, nhận sự ủng hộ trung thành của thành phần lãnh đạo mới lên như Hồ Diệu
Bang, Triệu Tử Dương, lôi kéo được nhóm lãnh đạo thời Vạn Lý Trường Chinh như
Diệp Kiếm Anh, Bành Chân, Lý Tiên Niệm, Uông Đông Hưng, Đặng Tiểu Bình không
còn đối thủ nào đủ tầm vóc, thâm niên đảng tịch và tài năng hơn y. Trong cương
vị Chủ tịch Quân Ủy Trung Ương, họ Đặng trong thực tế là lãnh tụ tối cao của đảng
Cộng Sản và nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa.
Chiến dịch Mùa xuân Bắc Kinh và Bức tường dân chủ: Đặng Tiểu
Bình phát động chiến dịch Mùa xuân Bắc Kinh trong đó cho phép hình thành một diễn
đàn chưa bao giờ có trong xã hội Cộng Sản: Bức tường dân chủ. Bức tường dân chủ
là bức tường gạch ở phố Tây Đơn, quận Tây Thành, Bắc Kinh. Đây là nơi để người
dân nêu lên các ý kiến có tính phản biện các chính sách của nhà nước. Nhiều bài
thơ ca ngợi tự do dân chủ cũng được dán lên đây. Chủ nghĩa dân tộc cực đoan được
họ Đặng khơi dậy trong giai đoạn này nhằm lôi kéo quần chúng về phía mình, thu
hút sự tham gia của các tầng lớp nhân dân gia tăng sản xuất, tấn công vào tầng
lớp tả khuynh bảo thủ đang cản trở các thay đổi kinh tế chính trị của y.
Bức tường dân chủ của Đặng là con dao hai lưỡi. Những người
góp ý kiến trong Bức tường dân chủ không chỉ tấn công vào tàn dư của phe nhóm
Giang Thanh hay tham vọng tôn thờ cá nhân của Hoa Quốc Phong mà dần dần tiến đến
việc phê bình các chính sách của họ Đặng. Nhà vận động dân chủ Wei Jingsheng
vào ngày 5 tháng 12 năm 1978 đã dán lên bức tường lời kêu gọi “Hiện đại hóa thứ
năm” tức Dân Chủ Hóa.
Ý thức sự đe dọa của ngọn lửa dân chủ bắt đầu nhen nhúm
trong dân chúng, Đặng Tiểu Bình chỉ thị di chuyển Bức tường dân chủ vào bên
trong một công viên nhỏ, và cuối cùng hủy bỏ. Dù sao, các ý kiến được dán lên Bức
tường dân chủ đã cho thấy sự hiện diện của hai trường phái tư tưởng đối lập tại
Trung Cộng: dân chủ và độc tài, Mác và không Mác. Đây là nguồn gốc sâu xa dẫn tới
phong trào Thiên An Môn mười năm sau đó.
Mùa xuân Bắc Kinh đã tàn nhưng hạt mầm dân chủ gieo trồng
vào ý thức người dân Trung Hoa, nhất là giới trẻ đã dần dần lớn lên. Các cuộc
biểu tình của sinh viên xuất hiện từ 1985, 1986 tại các thành phố lớn như Thượng
Hải, Bắc Kinh với các khẩu hiệu “Dân chủ muôn năm”, “Luật pháp chứ không phải độc
tài lãnh đạo”. Lễ tưởng niệm dành cho Hồ Diệu Bang, lãnh tụ CS có đầu óc đổi mới
qua đời ngày 15 tháng Tư, 1989 đã biến thành cuộc tuần hành đòi dân chủ lớn nhất
trong lịch sử Trung Quốc hiện đại. Sáng ngày 22 tháng Tư, hàng trăm ngàn người
thuộc nhiều giới, trong đó có các đảng viên Cộng Sản trẻ, các nhóm Cộng Sản có
khuynh hướng cải cách tập trung để thương tiếc cựu tổng bí thư và phản đối
chính sách trung ương tập quyền của đảng, đòi hỏi các cải cách chính trị, kinh
tế.
Dù gây một tiếng vang lớn, phong trào Thiên An Môn của sinh
viên Trung Quốc đã không đạt được mục đích như đề ra trong tuyên bố bảy điểm và
để lại cho các phong trào dân chủ trẻ thế giới nói chung và tại các quốc gia Cộng
Sản nói riêng. Chế độ CS lần nữa sống sót sau trận bão dân chủ thổi qua Liên Xô
và các nước Đông Âu đầu thập niên 1990.
Những cây cột chống đỡ chế độ Cộng Sản tại Trung Cộng hiện
nay
Tiếp tục củng cố tính chính danh của đảng CS: Đặng Tiểu Bình
và các lãnh đạo Trung Cộng biết rõ hơn ai hết, cây cột duy nhất có thể giữ chế
độ CS khỏi sụp đổ trước mắt là xây dựng tính chính danh lãnh đạo của đảng CS.
Giáo sư Peter Hays Gries, một chuyên gia về Trung Quốc, viết “Thiếu vắng tính hợp
luật dựa theo thủ tục để bầu ra các chính phủ theo các nguyên tắc dân chủ, và đối
phó với sự sụp đổ của hệ tư tưởng Cộng Sản, đảng Cộng Sản Trung Hoa gia tăng phụ
thuộc vào các tiêu chuẩn dân tộc để cai trị đất nước”.
Đặng Tiểu Bình bảo vệ yếu tố chính danh: “Hình ảnh một Trung
Quốc hiện đại không phải được tạo ra bởi nhà Thanh hay bởi các lãnh chúa quân
phiệt, và cũng chẳng phải do Tưởng Giới Thạch hay con trai của ông ta. Chính là
do Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa đã thay đổi hình ảnh của Trung Quốc”.
Khác với lý thuyết kinh điển CS trong đó giải thích các yếu
tố giai cấp là nguyên nhân của hình thành đảng CS và đấu tranh giai cấp, các
quan điểm CS ngày nay giải thích sự có ra đời của đảng CS Trung Quốc, trước hết
phát xuất từ lòng yêu nước. Giáo sư Liu Kang, Duke University, nhận xét rằng hiện
nay tại Trung Cộng, chủ nghĩa dân tộc trở thành một yếu tố chính danh mạnh mẽ.
Giới lãnh đạo Trung Cộng tận dụng mọi cơ hội để tiêm nhiễm
chủ nghĩa dân tộc cực đoan vào nhận thức người dân. Trong các sách vở, tài liệu,
kể cả trong đại lễ kỷ niệm 60 năm thành lập Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa hay
trong lễ khai mạc Thế Vận Hội, tinh thần Đại Hán được biểu dương đến mức cao nhất.
Việc tổ chức vô cùng rầm rộ Thế Vận Hội 2008 về mục đích cũng chỉ là một cách bắt
chước dụng ý của Hitler trong việc tổ chức Thế Vận Hội 1936 với cả hệ thống
truyền hình và truyền thanh đạt tới 41 quốc gia. Cả hai đều là cơ hội để chế độ
độc tài củng cố quyền lực và hợp thức hóa vai trò cai trị của họ.
Để tập hợp toàn dân sau lưng đảng và hoán chuyển đối tượng đấu
tranh của tuổi trẻ sang mục tiêu khác hơn là cơ chế độc tài đảng trị, bộ máy
tuyên truyền của đảng CS luôn nhấn mạnh đến các “thế lực thù địch” đe dọa sự sống
còn của Trung Cộng. Bộ máy tuyên truyền cũng làm tất cả những gì cần thiết để
“thế lực thù địch” luôn hiện diện không chỉ trong suy nghĩ, nhận thức mà cả
trong đời sống của người dân.
“Thế lực thù địch” là ai?
Trước hết là Mỹ. Đối với Mỹ, mặc dù giữa hai quốc gia có một
mối quan hệ kinh tế phụ thuộc vào nhau một cách phức tạp và sâu xa, Trung Cộng,
về đối nội, luôn vẽ một hình ảnh Mỹ đầy đe dọa trong nhận thức của nhân dân
Trung Hoa. Mỹ là thị trường lớn nhất cho hàng hóa Trung Cộng, tuy nhiên trong
thống kê do BBC thực hiện vào 2009, 58% dân Trung Cộng có cái nhìn tiêu cực về
Mỹ. Trong Sách Trắng Quốc Phòng Trung Quốc 2002 (China Defense White Paper
2002), Trung Cộng cho rằng việc tăng cường đồng minh giữa Mỹ với các nước đồng
minh Á Châu là “yếu tố của bất ổn” trong khu vực này.
Ngày 8 tháng Năm, 1999, một máy bay Mỹ ném bom lầm vào tòa đại
sứ Trung Cộng tại Belgrade làm thiệt mạng 3 nhân viên tòa đại sứ và bị thương một
số người khác. Biểu tình bùng nổ khắp Trung Cộng để tố cáo Mỹ “xâm phạm thô bạo
chủ quyền Trung Quốc”. Trên internet, các hacker tấn công trang web của tòa đại
sứ Mỹ tại Bắc Kinh và dán ngay trong trang đầu hàng chữ “Đả đảo bọn người dã
man”. Tức khắc sau tai nạn, chính phủ Mỹ làm tất cả những gì họ nghĩ ra để chứng
tỏ sự hối tiếc kể cả việc hạ cờ thấp nửa cột tại tòa đại sứ Mỹ ở Belgrade.
Trung Cộng cũng từ chối cho phép Đại Sứ Mỹ Sasser tham dự lễ tiễn đưa cũng như
không cho phép một phái đoàn cao cấp của chính phủ Mỹ đến tận Bắc Kinh để xin lỗi.
Giới lãnh đạoTrung Cộng cố tình trì hoãn việc công bố lá thư
xin lỗi của Tổng Thống Clinton để nhân dân Trung Cộng có dịp trút căm thù lên
“thế lực thù địch” đế quốc Mỹ. Các trường đại học cung cấp xe bus để chở sinh
viên đến bao vây tòa đại sứ Mỹ. Tất cả mười ngàn tờ báo tại lục địa Trung Hoa
đăng những bài bình luận có tính khiêu khích lòng tự ái dân tộc và kết luận tai
nạn làm chết ba người Hoa tại Belgrade là “hành động cố ý”. Ba người chết trong
tai nạn thậm chí còn được tôn vinh là ba “thánh tử đạo”. Các báo đảng được tự do
kết tội Mỹ. Vài tờ báo so sánh hành động máy bay Mỹ ném bom lầm tàn ác không
thua gì tội ác chiến tranh do Đức Quốc Xã gây ra. Trang đầu của Nhân Dân Nhật
Báo, cơ quan ngôn luận chính thức của nhà nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa,
phân tích các điểm giống nhau giữa việc Mỹ ném bom với cuộc tấn công của các đế
quốc sau Loạn Quyền Phỉ (Boxer Rebellion). Nhưng quá khích nhất là tờ Tuổi Trẻ
Bắc Kinh với những bài bình luận với nội dung khích động bầu máu nóng của thanh
niên. Ban Tuyên Huấn Trung Ương Đảng sau đó đã trao giải thưởng đặc biệt cho tờ
báo này. Các phản ứng mang tính kích động hận thù Mỹ cũng được thể hiện qua nhiều
biến cố khác như trường hợp máy bay thám thính U.S. EP-3 có thể bay lạc vào
không phận Trung Cộng vào tháng Tư 2001 chẳng hạn.
Thái độ quá khích của giới lãnh đạo Trung Cộng phát xuất từ
một lý do khác: nỗi sợ bị bao vây.
Từ thập niên 1990 đến nay, Trung Cộng luôn chống đối mọi sự
liên minh theo dạng “khối quân sự” ám chỉ sự liên kết giữa Mỹ và các nước Đông
Á cũng như sự có mặt của quân đội Mỹ tại Nhật Bản, Nam Hàn và mới đây tại Trung
Á. Hiện nay, các quốc gia Đông Á vẫn là đồng minh với Mỹ về mọi mặt, từ kinh tế
chính trị và cả quân sự.
“Thế lực thù địch” thứ hai là Nhật. Không thể và cũng không
ai phủ nhận chính sách hà khắc của các chế độ quân phiệt Nhật với Trung Cộng và
Triều Tiên. Những biến cố như vụ Tàn Sát Nam Kinh (Nanking Massacre) hay còn gọi
Hiếp Dâm Nam Kinh (Rape of Nanking) sau khi thành phố này rơi vào tay Nhật
trong chiến tranh Hoa Nhật lần thứ hai (1937 – 1945) được thế giới biết qua nhiều
sách vở, phim ảnh. Từ 1950 đến 2010, lãnh đạo các chính phủ Nhật đã 52 lần xin
lỗi về các tội ác do quân đội Nhật gây ra.
Thái độ chống đối hay ngay cả thù ghét, căm hận Nhật trong
tình cảm của nhân dân các nước bị xâm lăng trước đây là một phản ứng tình cảm tự
nhiên. Theo thống kê 2010, 24 phần trăm người dân Nam Hàn nghĩ rằng Nhật chưa
bao giờ xin lỗi và 58 phần trăm tin rằng Nhật không xin lỗi một cách thành thật.
Tuy nhiên, chánh phủ Nam Hàn không trộn lẫn các tình cảm chống Nhật vào các
chính sách kinh tế, chính trị và bang giao quốc tế. Tại Trung Cộng thái độ chống
Nhật là một loại vũ khí tuyên truyền của đảng CS.
Giới lãnh đạo Trung Cộng kiểm soát tuyệt đối không chỉ đời sống
vật chất mà cả đời sống tình cảm, tinh thần thương ghét của người dân. Quá nhiều
phim ảnh, sách báo tập trung vào một cuộc chiến đã chấm dứt 60 năm trước. Một đứa
bé Trung Cộng khi mới bắt đầu tập đọc sách đã được dạy căm thù Nhật Bản. Việc
đi thăm viếng và học hỏi tư liệu từ các viện bảo tàng tội ác Nhật là một phần
trong chương trình học của học sinh trung học. Phóng viên tạp chí Time đã phỏng
vấn một nữ sinh 15 tuổi sau khi em vừa viếng thăm Viện Bảo Tàng Chiến Tranh Chống
Nhật và em trả lời “Xem xong, em thù Nhật hơn bao giờ hết”.
Năm 2005, khi Nhật Bản vận động để trở thành hội viên thường
trực của Hội Đồng An Ninh Liên Hiệp Quốc, lãnh đạo Trung Cộng lại lần nữa xúi
giục hàng vạn sinh viên Trung Quốc xuống đường phản đối. Các thành phố lớn,
sinh viên tấn công các tòa lãnh sự, các cơ sở thương mại, siêu thị, nhà hàng Nhật
kể các công ty hàng hóa Nhật do người Hoa làm chủ. Giới lãnh đạo CS biết, tội
ác của Nhật càng nặng bao nhiêu thì vai trò cứu rỗi dân tộc của đảng CS Trung
Quốc càng to lớn bấy nhiêu. Hầu hết các nhà phân tích chính trị thế giới đều đồng
ý việc tuyên truyền công lao của đảng CS trong cuộc chiến tranh giải phóng dân
tộc chỉ nhằm biện hộ cho vai trò lãnh đạo lâu dài của đảng.
Chủ nghĩa dân tộc cực đoan đe dọa sự sống còn của đảng CS
Chủ nghĩa Đại Hán là con dao hai lưỡi: Giáo sư Susan L. Shirk,
nguyên Phụ tá Bộ Trưởng Ngoại Giao đặc trách Trung Cộng nhận xét trong lúc ảnh
hưởng của Trung Cộng ngày càng mạnh trên trường quốc tế, quốc gia này lại rất
mong manh trong nội bộ. Sau biến cố Thiên An Môn, để mua chuộc giới trung lưu
có quyền lợi mâu thuẫn với đảng, giới lãnh đạo đảng CS gia tăng tiền lương,
nâng cao mức sống của giới này, cung cấp công ăn việc làm trong hệ thống nhà nước,
thu hút họ gia nhập đảng CS. Mức lợi tức bình quân đầu người tại Thượng Hải vào
khoảng 9000 Dollar, cách quá xa so với các khu vực ngoại ô nghèo nàn. Sự khác
biệt giàu và nghèo, thành phố và thôn quê đang báo hiệu một tai họa. Ngoài ra,
như lịch sử đã chứng minh sự phát triển của giai cấp trung lưu là nguồn thúc đẩy
của cách mạng dân chủ vì đó là giai cấp có học thức, có phương tiện và có nhiều
nhu cầu vật chất cũng như tinh thần cần được thỏa mãn. Tại Trung Cộng, giới
lãnh đạo đảng CS đến nay thành công trong việc cầm chân giới trung lưu nhưng
không thể nào giữ được lâu dài. Đối với các dân tộc thiểu số, chỉ riêng ba
tháng đầu năm 2009, Trung Cộng có 50 ngàn vụ xung đột có tính bạo động lớn nhỏ
giữa dân thiểu số và lãnh đạo CS tại địa phương. Các cuộc nổi dậy chống chính
sách Hán hóa tại 5 khu vực tự trị Tân Cương (Xinjiang), Ninh Hạ (Ningxia), Nội
Mông Cổ, Tây Tạng và Yining (thủ phủ khu tự trị dân tộc Kazakh Ili) cũng như với
50 nhóm thiểu số khác khắp Trung Cộng ngày càng gia tăng. Lợi thế của các dân tộc
thiểu số tuy ít về dân số nhưng sở hữu những vùng đất rộng mênh mông rất dễ gây
khó khăn cho chính quyền trung ương.
Cũng trong tác phẩm Trung Quốc, siêu cường dễ vỡ (China
Fragil Superpower), Giáo sư Susan L. Shirk nhận xét giới lãnh đạo Trung Cộng
luôn sống trong tình trạng bất an khi nghĩ về ngày vĩnh biệt không thể tránh khỏi
của chế độ CS tại lục địa Trung Hoa. Chủ nghĩa dân tộc cực đoan phát triển đến
một giai đoạn không còn kiểm soát được đang trở thành mối đe dọa cho sự tồn tại
của đảng CS và bộ máy độc tài.
Chủ nghĩa Đại Hán làm gia tăng bất hòa, thù địch với các nước
láng giềng và sẽ đẩy các nước nhỏ không có chọn lựa nào khác hơn là liên minh
quân sự: Từ thập niên 1990 đến nay, Trung Cộng luôn chống đối mọi sự liên minh
theo dạng “khối quân sự” ám chỉ sự liên kết giữa Mỹ và các nước Đông Á cũng như
sự có mặt của quân đội Mỹ tại Nhật Bản, Nam Hàn và mới đây tại Trung Á. Phần lớn
các quốc gia vùng Đông Á vẫn là đồng minh với Mỹ về mọi mặt, từ kinh tế chính
trị và cả quân sự. Mối lo lớn nhất của Trung Cộng là bị bao vây và thật sự nước
Cộng Sản này đang bị bao vây.
Để đối phó lại các liên minh quân sự khối, Trung Cộng cố gắng
phát triển mối quan hệ đa phương với Nga và các quốc gia nhỏ khác vùng Trung Á
như Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan qua Tổ chức Hợp tác Thượng Hải
(SCO), tuy nhiên tổ chức này chưa phải là đối lực của các khối thân Mỹ. Tuy mặt
ngoài thân thiện, các cơ quan truyền thông của đảng được chỉ thị phải liên tục
tố cáo Mỹ và các nước Tây Phương âm mưu làm cản trở đà tiến của Trung Cộng. Một
số lãnh đạo Trung Cộng còn nghĩ rằng Mỹ đang dẫn dắt Trung Cộng vào cuộc Chiến
Tranh Lạnh như Mỹ đã làm với Liên Xô để cuối cùng dẫn đến cả hệ thống Liên Xô
tan rã.
Chiếc mặt nạ chủ nghĩa dân tộc sớm muộn sẽ rớt xuống: Trung
Cộng mặt ngoài rất hung hăng, cứng rắn, ăn hiếp láng giềng qua các đụng độ quân
sự nhỏ nhưng rất sợ chiến tranh quốc tế hay khu vực bởi vì như nhà ngoại giao kỳ
cựu Ngô Kiến Dân cảnh cáo “Rất nhiều người cho rằng cứ tiến hành chiến tranh để
giành chiến thắng là ổn. Thực ra không phải vậy, mà ngược lại, sẽ chỉ làm tình
hình xung quanh Trung Cộng rơi vào hỗn loạn”. Nhà ngoại giao Ngô Kiến Dân cũng
so sánh giữa chủ nghĩa dân túy của Hitler và chủ nghĩa dân tộc cực đoạn tại
Trung Cộng hiện nay “Hitler có yêu nước Đức không? Dĩ nhiên có, nhưng hắn theo
chủ nghĩa dân túy. Thanh niên ngày nay cần có tầm nhìn rộng mở, phải có trái
tim bao dung thiên hạ. Thứ chủ nghĩa dân túy, chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ
nghĩa yêu nước hẹp hòi là không thể được. Một quốc gia chỉ biết cái lợi riêng
mình thì sẽ mất hết bạn bè, sẽ bị cô lập. Thời nay, cô lập là tai họa….Trong thời
đại toàn cầu hóa, tin học hóa khiến lợi ích các nước gắn kết chặt chẽ với nhau
như hiện nay, đã đến lúc chúng ta không thể đóng cửa lại để tuyên truyền thứ chủ
nghĩa yêu nước hẹp hòi.”
Giới lãnh đạo Trung Cộng không phải không ý thức hiểm họa
đó, tuy nhiên, để kéo dài sự sống, họ không có chọn lựa nào khác hơn là tiếp tục
giương cao ngọn cờ chủ nghĩa dân tộc và xoay xở bằng mọi cách để phát triển
kinh tế. Cả hai điều kiện đều bất khả thi. Không một nền kinh tế nào có thể duy
trì được mức phát triển cao một cách liên tục và không sự thật nào được che giấu
mãi mãi. Sự phẫn nộ của dân chúng trước các suy thoái kinh tế xã hội sẽ trút
lên đầu đảng CS. Sắc dân Hán tuy đông nhưng sẽ không cứu được đảng CS. Lịch sử
đã chứng minh, không phải ngày nay sắc dân Hán mới chiếm đa số mà đã là đa số
trong nhiều ngàn năm trước nhưng vẫn bị các sắc dân nhỏ uy hiếp, tấn công và
ngay cả cai trị. Sự suy yếu bên trong và áp lực bên ngoài là những mối đe dọa
thường trực và trực tiếp cho quyền cai trị của đảng CS.
Bài học Tiệp Khắc trước chủ nghĩa dân tộc cực đoan Đại
Hán ngày nay
Chủ trương bành trướng về phía Đông Âu của Hitler để làm bàn
đạp chinh phục Âu châu cũng không khác gì nhiều so với chủ trương bành trướng
Đông Nam Á làm bàn đạp chinh phục Á châu của giới lãnh đạo Trung Cộng hiện nay.
Sau khi sáp nhập Áo không có một phản ứng mạnh nào từ phía
các cường quốc Âu Châu, Hitler đòi vùng Sudetenland trù phú với đa số dân nói
tiếng Đức từ Tiệp Khắc. Anh Pháp nhượng bộ. Hiệp ước Munich được ký kết bất chấp
sự chống đối của chính phủ Tiệp. Không lâu sau đó, Hitler chiếm luôn Tiệp Khắc.
Tháng Chín 1939, Đức tấn công Ba Lan. Anh và Pháp cam kết ủng hộ Ba Lan và
tuyên chuyến với Đức. Thế chiến thứ hai thật sự bùng nổ. Hậu quả, khoảng 60 triệu
người trên thế giới đã chết trong sáu năm kinh hoàng nhất trong lịch sử nhân loại.
Trường hợp Tiệp Khắc là bài học lớn cho dân tộc Việt Nam và
sẽ được phân tích trong bài viết đầy đủ hơn sau này. Tuy nhiên một cách vắn tắt,
lý do chính làm Tiệp Khắc bị xóa tên trên bản đồ thế giới ngay cả trước khi Thế
chiến thứ hai bùng nổ, chưa hẳn vì Anh và Pháp đã bán đứng cho Hitler tại hội
nghị Munich như nhiều sử gia đồng ý. Chính sách nhân nhượng (appeasement
policy) của các lãnh đạo chủ hòa châu Âu đứng đầu là Thủ tướng Anh Neville
Chamberlain chỉ là nguyên nhân khách quan, nằm ngoài vòng kiểm soát chủ động của
chính phủ và nhân dân Tiệp. Tiệp Khắc rơi vào tay Hitler nhanh chóng chỉ vì Tiệp
Khắc là một quốc gia ô hợp, phân hóa, suy yếu, có nhiều chính khách làm tôi mọi
ngoại bang và không có quyết tâm bảo vệ chủ quyền đất nước. Hitler nhắm vào Tiệp
Khắc vì y biết Tiệp Khắc là một quốc gia nhưng không có nội lực của một dân tộc
thống nhất.
Như người xưa nhắn nhủ muốn thắng kẻ thù trước hết phải chiến
thắng chính mình. Trong phạm vi dân tộc cũng thế, trước khi thắng được ngoại
xâm một dân tộc phải biết vượt qua mọi bất đồng, biết hy sinh, biết đoàn kết
thành một mối, và nếu cần phải biết chết cho các thế hệ tương lai của dân tộc
được sống còn.
Trần Trung Đạo
Tham khảo:
Susan L. Shirk, China Fragil Superpower, Oxford University
Press, 2007.
Center for Strategic and International Studies and the Peter
G. Peterson Institute for International Economics, China: The Balance Sheet,
Public Affairs 2007
Wenfang Tang and Gaochao He, Separate but Loyal: Ethnicity
and Nationalism in China, East-West Center 2010, Hawaii University 2010.
Roderick MacFarquhar, Michael Schoenhals, Mao’s Last
Revolution, Cambridge, MA, Belknap Press of Harvard University 2010.
The Democracy Wall Movement and the Variations of Socialist
Democracy, Department of Contemporary History. The 7th Biennial Nordic
Conference on Chinese Studies, Helsinki 7-9 June 2005
Jayshree Bajoria, Nationalism in China, Council on Foreign
Relations, April 23, 2008
Wei Jingsheng: China’s Spirit of Democracy
Tiananmen Square, 1989. The Declassified History
Robert Kagan, The End of History, The New Republic, April
23, 2008
Joshua Kurlantzick, Nonstop party, The surprising
persistence of Chinese communism, Boston Globe, November 22, 2009.
Maria Hsia Chang, Thoughts of Deng Xiaoping, The Regents of
the University of California 1996
Peter Hitchens, How China has created a new slave empire in
Africa, Mail, 28th September 2008
Matthew Forney, Why China Loves to Hate Japan, Time, Dec 10
2005
Austin Ramzy, Bao Tong on Deng Xiaoping, ON THE WEB, 30
December 2008
Ngô Kiến Dân Vũ lực không giải quyết được tranh chấp ở Biển
Đông, Tiền Phong, 15/07/2012
