Ngày 6 tháng 10 năm 2021, ông Lê
Ngọc Sơn – giáo viên giảng dậy bộ môn tiếng Anh, trường An Lợi, xã An
Phước, Long Thành – nộp đơn xin nghỉ việc. Lý do: “Công tác trong một cơ sở
giáo dục nhưng có quá nhiều điều phi giáo dục, tởm nhất là nạn dối trá, tôi cảm
thấy mình không phù hợp nên nghỉ.”
Tờ đơn hiếm hoi này khiến tôi nhớ đến một bài viết cũ (“Lòng Tự Trọng Của Một Học Trò Dốt”) trên trang Dân Trí. Xin ghi lại đôi ba đoạn ngắn :
“Lá đơn xin phép nghỉ học của một học sinh lớp 10 câu cú lủng
củng, đầy lỗi chính tả sơ đẳng như của một học sinh lớp 1, lớp 2 đã khiến những
người quan tâm đến giáo dục không khỏi giật mình…
M viết: ‘Hôm lay, em viết cái Đơn lày mong cô và nhà trường
cho em ngỉ học vì chong lúc Học em quá đùa nghích và Học Hành còn yếu và
làm cho lớp 10H xa xút và không thể vươn lên Được, và làm cho nhiều thầy cô gia
phải nhác nhở lên em ngĩ em không xứng Đáng làm học sinh của chường.”
Bên dưới là lời bình của nhà báo Bùi Hoàng Tám:
“Với trình độ như hiện nay, M. không đủ khả năng ‘đọc thông,
viết thạo’, một tiêu chuẩn của học sinh lớp 1. Như vậy, đã gần 10 năm qua, em
luôn ‘ngồi nhầm lớp’. Một giả thiết đặt ra: Nếu không xin nghỉ học, M. hoàn
toàn có thể học hết THPT và sau đó, tham dự kỳ thi tốt nghiệp. Và với tỉ lệ đỗ
98 – 99% hiện nay, việc em có tấm bằng tú tài là hoàn toàn trong tầm tay.
“Bước tiếp theo, nếu có ‘ô dù’ che chắn, em xin đi làm một
hai năm, sau đó theo một lớp chuyên tu, tại chức và chỉ 4 năm sau nữa, em có bằng
cử nhân. Từ đây, con đường quan lộ hoàn toàn có thể mở ra đối với em. Biết đâu,
sẽ chẳng có ngày xuất hiện tấm danh thiếp TS. Trần Văn M. chủ tịch hoặc giám đốc…
“Thế nhưng Trần Văn M. đã xin nghỉ học. Lý do em đưa ra thật
đáng trân trọng: Sợ làm ảnh hưởng đến lớp 10H và em tự nhận thấy mình ‘không xứng
đáng làm học sinh của trường”. Đó chính là danh dự, tính tự trọng và lòng dũng
cảm. Phải là người giàu lòng tự trọng, quý danh dự và rất dũng cảm, em mới viết
được lá đơn này.
“Gần đây, tình trạng một số lãnh đạo không đủ năng lực để đảm
nhận chức vụ ‘ngồi nhầm chỗ’ được giao không phải là hiếm. Trong đó, số người
không chỉ không hoàn thành nhiệm vụ mà còn để xảy ra tiêu cực ở những cơ quan nằm
trong bộ máy nhà nước cũng không ít. Thế nhưng cho đến nay, hình như chưa thấy
có vị lãnh đạo nào đủ lòng tự trọng và danh dự, sự dũng cảm để xin từ chức giống
như em Trần Văn M làm đơn xin nghỉ học.
“Hi vọng sẽ có ‘một ngày đẹp trời’ nào đó, chúng ta thấy xuất
hiện trên thông tin đại chúng đơn từ chức của một bộ trưởng, một chủ tịch tỉnh
hay một vụ trưởng, một chủ tịch huyện và thậm chí chỉ là chủ tịch xã với lý do
để bộ ngành hoặc địa phương mình phụ trách sa sút ‘không xứng đáng với nhiệm vụ
được giao”.
Nhà báo Bùi Hoàng Tám viết những lời lẽ thống thiết kể trên
vào hôm 15 tháng 8 năm 2012. Hy vọng của ông, xem ra, hơi xa thực tế.
“Danh dự” và “dũng cảm” là những hạn từ, dường như, không có trong tự điển của
giới quan chức Việt Nam. Gần mười năm đã qua nhưng chưa thấy một
nhân vật nào xin từ chức vì … “không xứng đáng với nhiệm vụ được giao” cả!
Ngày 2 tháng 1 năm 2021, báo Công
An Nhân Dân cho hay: “Hiện, tình trạng di cư từ châu thổ Cửu Long đến
TP Hồ Chí Minh, miền Đông Nam Bộ đáng báo động… số lượng di cư khỏi châu thổ
này trong thập niên vừa qua là gần 1,1 triệu người.”
Hôm 12 tháng 10 năm 2021, Tổng
Cục Thống Kê cho biết : “… hơn 1 triệu người lao động đã rời thành phố
lớn, trung tâm công nghiệp về các vùng quê diễn ra liên tục từ tháng 7 đến
nay... số liệu thống kê lần này chưa tính đến dòng người về quê từ đầu tháng
10, khi TP HCM và các tỉnh phía Nam nới lỏng giãn cách.”
Đất nước cứ như một que sắt nóng, và lúc nào cũng có hằng
triệu người dân cuống cuồng lo tìm đường chạy tứ tung. Blogger Trường
Sơn (VNTB) nhận xét: “Chết hơn hai chục ngàn người; với hơn hai ngàn
trẻ mồ côi; hàng triệu người dân di tản khỏi Sài Gòn, Bình Dương, Đồng Nai; hơn
70% doanh nghiệp ‘thở ngáp cá’;…nặng nề, đau xót quá! Ấy vậy mà chưa có mảy may
một ai lên tiếng về trách nhiệm này?
Vụ đường sắt Cát Linh – Hà Đông cũng vậy.
Báo Lao
Động, số ra ngày 02 tháng 6 năm 2020, gọi đây là một “bi kịch” ở tầm mức quốc
tế: “Một dự án đội từ 552 triệu USD lên 891,92 triệu USD. Chậm tiến độ 10 năm.
Đang phải trả lãi mỗi năm 650 tỉ. Đang bị
đòi thêm 50 triệu USD, giao tiền ngay. Chưa
rõ ngày vận hành. Và biết chắc sẽ lỗ. Nó là gì nếu không phải là một khúc
xương 13 km không thể nuốt!”
Bi kịch này đã kéo dài đã hơn 10 năm (qua bốn đời bộ trưởng)
nhưng mãi đến ngày 15 tháng 9 năm 2021 thì lãnh đạo BTGTVT mới
“chốt thời gian hoàn thành, bàn giao dự án đường sắt đô thị tuyến Cát Linh - Hà
Đông trong năm nay.”
Thiệt là vui sướng và nhẹ nhõm.
Niềm vui, tiếc thay, không kéo dài lâu!
Chưa đầy một tháng sau, ngày 13 tháng 10 năm
2021, báo Trí
Thức lại ái ngại cho hay: “Tổng thầu Trung Quốc ‘từ chối hợp tác’ để
hoàn thiện đường sắt Cát Linh-Hà Đông… Được khởi công tháng 10/2011, dự kiến dự
án hoàn thành đưa vào khai thác vào năm 2015. Tuy nhiên, dự án đã 8 lần chậm trễ
nên chốt mốc vận hành vào năm 2020. Đến thời điểm này, tuyến đường sắt Cát Linh
– Hà Đông chưa rõ bao giờ về đích.”
Tuy thế, FB Phạm
Lưu Vũ vẫn kết luận rất khắt khe: “Một tuyến đường hút vào đấy bao
nhiêu kẻ tội đồ, tạo ra nghiệp nặng, anh linh của tổ tiên ta tất sẽ không tha
cho chúng, sẽ đọa chúng ở dưới địa ngục hoặc ngạ quỷ, hoặc súc sinh trong vô lượng
kiếp… thì đến đời con cháu chúng ta, sẽ đỡ phải gặp lại chúng, chất lượng người
Việt ở thời vị lai sẽ tử tế hơn, chả như bây giờ.”
Không ai có được một cái nhìn tích cực như nhà báo Phi
Hùng:
Trên đường Nguyễn Trãi, nơi có đường sắt trên cao Cát Linh -
Hà Đông đi qua, rất nhiều phương tiện chọn bóng mát của công trình này để di
chuyển phía dưới. Trong khi nắng nóng oi bức ở nhiều tuyến đường trở thành nỗi
ám ảnh của nhiều người thì tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông ít nhiều đã mang
đến cảm giác thoải mái cho những ai đi qua. Những người công nhân tranh thủ nghỉ
trưa dưới gầm nhà ga trên đường Láng. Những người bán hàng rong cũng tranh thủ
chợp mắt dưới gầm đường sắt Cát Linh - Hà Đông.
Thật là ơn ích và quí hóa. Tuy bất khiển dụng nhưng ít
nhất thì tuyến đường này cũng tạo ra được bóng mát cho công nhân có chỗ
nghỉ trưa, người bán hàng rong có nơi chợp mắt. Sự tổn hại gây ra bởi tuyến
đường sắt Cát Linh/ Hà Đông – xem ra – thật không đáng kể, nếu so với con
đường cách mạng đẫm máu cùng nước mắt mà Đảng và Bác (kính yêu) đã chọn từ hồi
đầu thế kỷ trước và “đến
hết thế kỷ này không biết đã có CNXH hoàn thiện ở Việt Nam hay chưa?”
Tưởng Năng Tiến
