Tổng thống Trump ra lệnh « hành quân đặc biệt » vào Caracas hôm 3 tháng giêng và bắt được Tổng thống Nicolas Maduro đã làm sôi nổi thế giới. Người cho đó là một cú ngoạn mục. Cao-bồi Mỹ mà! Kẻ lắc đầu ngao ngán vì thấy trật tự và lễ giáo của thế giới lẳng lặng đội nón ra đi!
Lại cũng hôm ấy,
có một chuyện vô cùng thú vị. Trên Polymarket (tổ chức đánh cá trên mạng) có
một người, chưa có thành tích dân chơi, đã bỏ túi 436 759, 61 us$ nhờ ăn cá ông
Nicolas Maduro không còn làm Tổng thống Venezuella nữa.
Nói thú vị vì
cũng trên Polymarket này, hồi tháng 11 năm 2024, có một người Pháp bỏ túi 155
triệu us$ nhờ đã đặt cá 70 triệu us$ ông Trump thắng cử Tổng thống Huê kỳ và
ông Trump đã thắng.
Nói hai chuyện
này thú vị vì nên hiểu theo cái «logique trumpique» là liên hệ
tới Trump là thấy ngay tiền. Mất hoặc được. Mà được có lẽ nhiều hơn. Trump là
tiền. Trump nhìn ở đâu cũng thấy tiền ẩn hiện để bỏ túi!
Trump ra lệnh «hành
quân đặc biệt» vào Caracas và chụp được mục tiêu. Trump thực hiện bài
học «Kỷ thuật đảo chánh» của Malaparte thật xuất sắc. Theo lý
thuyết đảo chánh (La technique du Coup d’Etat, Malaparte, Grsset,
Paris 1931, tái bản 2022), thành công là phải túm được Tổng thống (Chef
d’Etat). Hồi tháng 2 năm 2022, Poutine cho « hành quân đặc biệt » vào
Kiev để bắt Tổng thống Zelensky của Ukraine, với lực lượng hùng hậu hơn nhưng
thất bại, bị tổn thất nặng nề về khí tài và nhơn mạng và còn bị sa lầy cho tới
hôm nay. Thấy Trump làm gọn quá, Poutine lè nhè «Nó bắt chước tao mà nó
thành công ngon lành. Còn tao … » . Nhưng liền đó, Poutine không dấu
được sự tức giận vì Trump bắt đàn em của mình.
Đưa quân vào
Ukraine, với lý do bảo vệ dân Ukraine nói tiếng Nga – theo Poutine đó là dân
Nga – và «giải trừ nạn quốc xã» (dénazification) ở sát
biên giới nga nhưng Poutine vẫn vi phạm luật pháp quốc tế, bị thế giới lên án.
Poutine còn bị Tòa án Quốc tế kết án về tội diệt chủng và đang bị truy bắt . Thế
mà Poutine vẫn tà tà qua Mông cổ, Bắc-hàn, Việt-nam, và còn hách hơn nữa là tới
Huê kỳ được Trump trải thảm đỏ đón tiếp với tư cách quốc khách.
Vi phạm luật
pháp quốc tế? Huề cả làng! Vì là kẻ mạnh?
Ngoài Poutine, Ba
chệt Xi cũng không ngoại lệ. Từ lâu thôn tính Tây-tạng, thu hồi Hồng- không trước
thời hạn Hiệp định ký với Anh, chiếm biển đông, chiếm hải đảo của Việt nam, Nhựt
và Phi-luật-tân, đang hăm dọa chiếm Đài-loan .
Hôm 3 tháng 1 năm
2026, Trump hành quân vào lảnh thổ Venezuella, bắt Tổng thống đương quyền
Nicolas Maduro với lý do là triệt tiêu hệ thống buôn bán ma túy và khủng bố vào
Huê kỳ, có vi phạm luật pháp quốc tế không? Mục tiêu thật sự của Trump là gì?
Trump có quyền bắt
Tổng thống Nicolás Maduro không ?
Theo luật
quốc tế : « không », nếu không có một trong
các điều kiện như:
– Nghị
quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc . Thật ra cho tới nay không
có nghị quyết nào cho phép can thiệp quân sự vào Venezuela hay một nước có chủ
quyền hết cả .
– Lời mời
chánh thức của chánh quyền Venezuela . Thực tế, Tổng thống Maduro đang kiểm soát chặt chẻ Nhà nước,
quân đội, lãnh thổ xứ Venezuella . Trong lúc đó, ông Juan Guaidó, cựu Chủ tịch
Quốc hội, có thời gian làm Tổng thống tạm thời, tuy từng được Huê kỳ ủng hộ,
nhưng lại không kiểm soát được Nhà nước Venezuella như Nicolas Maduro nên không
có tư cách pháp lý .
Còn tự vệ theo
Điều 51 Hiến chương LHQ ? Cho tới nay, Venezuella chưa từng gây hấn với Mỹ nên cũng không thể viện dẫn lý do về
tự vệ được .
Vây có thể nói về
mặt pháp lý quốc tế, Trump hành quân đặc biệt vào Caracas hôm mùng 3 tháng 1 vừa
qua, bắt cóc được Tổng thống Nocolas Maduro là vi phạm chủ quyền Venezuella, là
hành vi xâm lược, hoàn toàn trái luật pháp quốc tế.
Còn viện dẩn luật
pháp huê kỳ ? Xin nhắc lại năm 2020 Huê kỳ từng treo giải thưởng 15 triệu us$
cho ai báo tin để bắt được Tổng thống Nicolas Maduro. Huê kỳ cáo buộc ông buôn
bán ma túy và khủng bố. Nhưng luật mỹ không cho phép dùng quân đội bắt
nguyên thủ quốc gia nước khác trên lãnh thổ nước đó nếu
không có chiến tranh và được Quốc hội phê chuẩn . Sau cùng, về mặt luật pháp quốc
gia, hành quân đặc biệt vừa rồi của Trump là vượt quá thẩm
quyền hành pháp, vi phạm cả Hiến pháp Huê kỳ.
Ngoài ra hành động
của Trump vừa rồi còn có nhiều rủi ro nguy hiểm ví có thể gây ra chiến tranh lớn
vì Venezuella từ lâu được Nga trang bị võ khí khá hùng hậu. Cố vấn quân sự Nga
đang làm việc giúp chánh quyền Maduro. Venezuella còn có quan hệ chặt chẽ với
Iran, Tàu và Cuba .
Poutine lên tiếng
coi đây là một tiền lệ nguy hiểm. Tàu khó chịu vì đang bỏ cho Maduro hơn 60 tỷ
us$, đầu tư, cho vay, lấy dầu hỏa giá rẻ. Xi lo sợ mất bạc cắc. Nhiều nước ở
Nam mỹ phản đối Trump trong vụ hành quân vào Venezuella hạ bệ Maduro.
Mục đích thật
của Trump?
Nhiều người cho rằng
khi hành quân bắt Maduro ở Caracas, kết thúc chế độ độc tài ác ôn ở Venezuella,
Trump thật sự không nhằm chỉ chiếm lấy dầu hỏa vì Mỹ đã tự túc năng lượng được
từ lâu nay. Mặt khác, chính Venezuella cần Mỹ nhiều hơn là Mỹ cần Venezuella. Dầu
hõa vẫn không phải là động cơ chánh của Trump đánh bắt Tổng thống Maduro. Mục
tiêu hàng đầu của Trump, cả chấp nhận vi phạm luật pháp, đó là “địa chánh trị và chánh
trị nội bộ” huê kỳ . Thật vậy Trump hành quân đặc biệt, bắt Tổng thống
Maduro, chính là đánh đúng ảnh hưởng của Nga và Tàu ở Tây Bán Cầu, sát nách Huê
kỳ . Venezuella là đồng minh quân sự của Nga và con nợ mập của Xi, là đối thủ
chiến lược của Huê kỳ . Đánh Venezuella, thay đổi chế độ để ngăn chận đối thủ
nguy hiểm cấm dùi cạnh Huê kỳ . Phải chăng Trump muốn làm sống lại “chủ
thuyết Monroe?” .
Chủ thuyết
Monroe
Nhiều người cho rằng
Trump hành quân bắt Tổng thống đương quyền Maduro ngay trên xứ Venezuella là
làm theo chủ thuyết Monroe của Huê kỳ, nghĩa là Huê kỳ có thể làm bất kỳ điều
gì mà Huê kỳ muốn trên lục địa Mỹ châu. Lịch sử cường quốc Huê kỳ từ hai thế kỷ
nay vẫn tự cho mình quyền can thiệp để bảo vệ quyền lợi huê kỳ . Vì «Mỹ
châu là của người Châu mỹ» (L’Amérique aux Américains). Trump hôm 3
tháng 1/2026 can thiệp võ lực vào Venezuella không phải là lần đấu tiên và chắc
chắn cũng không phải là lần cuối cùng. Hành động này làm theo một lý thuyết có
tên gọi là «Chủ thuyết Monroe».
Ngày 2 tháng 12
năm 1823, Tổng thống thứ V của Huê-Kỳ James Monroe đã lập ra thuyết theo đó Huê
kỳ quản lý lục địa mỹ châu theo ý mình, tức theo quyền lợi của Huê kỳ mà không
một nước lạ nào có quyền can thiệp. Nước lạ, theo Tổng thống Monroe nghĩ là những
nước của Âu châu.
Chủ thuyết
Monroe của Trump áp dụng vừa rồi đã được đổi mới, không cần mang nội dung đạo đức
chánh trị, mà chỉ cần dựa trên sức mạnh, bảo vệ vùng ảnh hưởng, và quyền lợi .
Trump can thiệp
vào Venezuella và bắt cóc Maduro hôm 3 tháng 1 vừa rồi, phải chăng Trump muốn
đưa nước Mỹ trở lại thời Đế quốc Mỹ huy hoàng của thế kỷ XX ? Nếu đúng thì
đó là đường lối nhằm tách xa các cường quốc khỏi sự tôn trọng luật pháp quốc tế
và những quan hệ đa phương đã lắng dịu .
Về địa chánh, những
biến chuyển mới trong năm nay sẽ ra sao ? Những xung đột đang xảy ra như ở
Ukraine, Gaza, Soudan, Đài loan sẽ được giải quyết ổn thỏa chăng ?
Và Trump sẽ xắp xếp
lại như thế nào thế cân bằng các lực lượng đây ?
