1-
Gió. Cát. Giữa năm, ngọn gió nam hanh rang cháy cồn cát. Cát
theo gió bám vào mồ hôi trên mặt người. Con dông lớn theo gió. Giọt nước mắm cá
cơm thơm hương nắng.
Gió. Cát. Cuối năm, ngọn gió bấc rú âm thanh ma mị lạnh thấu xương. Cát len sâu vào giọt nước mắt cằn khô. Bông lan, bông mai trên núi Chúa ngậm cát, uống gió chớm nụ.
2-
Tôi theo má tôi băng qua cồn cát. Tôi câm như đã từng câm
nín. Má tôi nhìn tôi nói bằng mắt. Gió bấc rít vang từng hồi.
Tôi qua sông. Xuống nhà thương đẻ. Con đò ngang băng qua mùa
lũ cuồng nộ.
Người đưa đò không nói gì. Ông lặng thinh chống sào vào ánh
trăng. Con đò nhỏ chìm trong sóng nước. Cơ man là sao vàng, là hoa trăng bay toả
trong sóng đêm.
Tôi và con tôi-trong bụng-ngửa mặt nhìn trời cao. Một mẩu
trăng tháng mười một màu đỏ quạch soi đường cho thằng Cầm-con tôi-vào đời.
Ngọn gió bấc thứ mười chín. Tôi làm mẹ, thành đàn bà.
3-
Thằng Cầm chạy bên bờ cát sông. Con diều trắng bay cao trong
đêm trăng. Bay chao đảo mà lỳ lợm trên ngọn gió bấc thứ hai mươi sáu.
Con diều là tôi? Chùm tóc khô bù rối phất phơ bay. Không có
dây diều thằng Cầm giữ, tôi sẽ bay tự do. Cao hơn, xa hơn rồi rơi vào khoảng rỗng.
Gió gọi tôi qua âm thanh của lá: Ái Điểu… Ái Điểu… tiếng
vang vọng biến âm …ai điếu… ai điếu… rơi rụng trong trời đêm nghe như a … dieu…
adieu…
Vĩnh biệt. Tôi cười khô khốc. Gió cát như nói với tôi cái
tên đã hàm chứa định mệnh?
Từ ngày sanh thằng Cầm, tôi quên tôi. Tôi đã biến đi trên
hành lang của nước. Tôi không còn sống. Tôi đã chết.
Thằng Cầm là kiếp sau của tôi. Nó mang mã di truyền của tôi.
Tôi là bóng quế mơ hồ như có, như không trong cõi đời này để phù trợ cho nó
thôi mà.
Tôi vui lòng tan biến. Vui theo sự trưởng thành của thằng Cầm.
Đời riêng, có gì để nuối tiếc.
Adieu Ái Điểu. Tôi ớn thế giới này quá rồi.
4-
Ngọn gió bấc thứ ba mươi ba. Thằng Cầm mười bốn tuổi.
Tôi thắp một cây nhang lên bàn thờ, phạt nó quỳ cho đến khi
nhang tàn. Nó đã quăng một đứa hơn nó hai lớp xuống sông. Lý do, bị gọi là thằng
con hoang.
Thằng Cầm lầm lỳ, không biện minh. Nó chờ cây nhang cháy hết
rồi xuống bếp cầm một con dao. Chạy khỏi nhà.
Tôi hoảng hồn chạy theo. Nó chạy. Mất hút trên cồn cát.
Tôi cuống cuồng ngã xuống cổng nhà.
Chập sau, nó trở về. Tay cầm một nhánh xương rồng. Nhánh
xương rồng không xanh nhưng gai gốc, cứng cáp.
Thằng Cầm đỡ tôi lên, nói: dạ, con xin lỗi má. Rồi nó đào đất
trồng nhánh xương rồng xuống một góc sân.
Cầm nói tiếp: dạ, cây xương rồng không cần người trồng phải ở
lại để chứng kiến nó trổ bông. Chỉ cần cát, nắng và gió.
5-
Ngọn gió bấc thứ ba mươi tám.
Lần đầu tiên–kể từ khi làm mẹ–không có thằng Cầm bên tôi khi
gió bấc quay về.
Nó ở Sài Gòn từ đầu niên học. Không bao giờ điện thoại cho
tôi, chỉ nhắn tin. Nó giải thích: con thích xử dụng tin nhắn hơn gọi thoại. Con
tôn trọng thời gian của má. Có khi má mắc làm hoặc cần khoảng lặng để nghĩ
ngơi. Con nhắn tin, thuận tiện má trả lời.
Nó giống tôi điểm này.
Thằng Cầm viết: dạ, những ngày quanh cái Tết, lưu dân về
quê, Sài Gòn thiếu người làm mướn. Con được nghỉ học, ở lại có rất nhiều việc
làm thêm.
Tôi viết: không cần phải vậy. Má đủ sức cho con mà.
Nó viết: dạ, tiền chỉ là một phần. Điều con thích là được sống
như một người lao động. Con được đi sâu vào những nơi mà một sinh viên như con
không thể đến như khách sạn, nhà hàng, quán bar… Dạ, con còn được lăn lóc ở các
chợ đầu mối, chợ cóc…
Tôi viết: con có thấy mình thiếu điều gì không?
Nó đáp: dạ, con thấy mình đầy. Đầy sự tự do. Và con hiểu, tự
do là thứ không thể van xin, vay mượn. Mình phải tự tìm. Tìm trong sự thật.
Tôi quên ngọn gió bấc lạnh thấu xương. Tôi thấy ấm áp. Tôi
tin thằng Cầm sẽ nên người.
Có thể đời người cũng cần thành đạt vật chất, danh vị. Nhưng
cần nhất là đứng thẳng, bước tới một mình – mà không thấy cô đơn.
6-
Ngọn gió bấc thứ bốn mươi ba mang thằng Cầm về với dòng
sông, với cồn cát.
Theo nó là một con nhỏ dễ thương. Nó giới thiệu ngắn gọn: dạ,
dâu của má đó. Em ấy theo gia đình định cư ở Mỹ hơn sáu năm rồi. Hai đứa con
quen nhau từ thời trung học.
Con nhỏ sẽ bảo lãnh cho thằng Cầm sang Mỹ sống.
Thật lòng, tôi không lo lắng, không buồn cũng không vui. Từ
ngày nó vào đại học tôi vẫn sống đơn độc mà.
Tôi tôn trọng sự lựa chọn của nó. Tôn trọng tự do của một
con người.
Tôi nhìn thằng Cầm. Con tôi. Đứng đó, như một dấu phẩy tự
tin tiếp tục một truyện dài lẽ ra đã chấm hết từ lâu.
Chiều cuối năm trong căn nhà cũ. Hai bóng người, một già một
trẻ, lặng yên không tiếp tục nói; nhưng được nối với nhau bằng sợi dây vô hình
của tình mẫu tử và những hiểu biết không cần ký tự.
Tôi cảm nhận con tôi giống như cây xương rồng nó đã trồng ở
góc sân. Cây vươn cao trong gió tìm mặt trời. Nó gai góc lớn lên bằng sự quang
hợp tự thân, không cần người chăm sóc.
7-
Bây giờ, trên ngọn gió bấc thứ bốn mươi lăm.
Tôi ngồi bên thềm nhà. Nhìn bóng mình. Ngồi thật lâu, quên cả
thở, quên cả mình đang tồn tại.
Chập sau, tôi vào nhà, thắp cây nhang, đốt ngọn lửa nhỏ trên
bàn thờ.
Một luồng gió cát thổi bừng đốm sáng.
Những người khuất mặt là những hạt bụi lưu thân trong gian
nhà từ đường này.
Tôi, cũng vậy thôi.
Thằng Cầm – con tôi– gió bấc đã mang đi đến vùng đất khác. Hạt
phù sa đã ra thế giới mênh mông.
Nó có về lại không? còn bao lâu nữa nó thật sự trở về?
Ái Điểu
