Tôi lại trở về cùng biển. Tôi lại trở về để nghe lời gọi mời
của chân trời xa, của sóng, và mặt trời. Tôi lại về bên này để nhớ về bên kia.
Cũng vẫn một bầu trời xanh, cũng vẫn những đám mây trắng nõn như đàn cừu trên
triền đồi xanh cỏ, cũng muôn lời ru trên mênh mông âm thanh của sóng và gió. Một
chỗ đứng ở đây, ghềnh đá dựng, bãi cát mềm, lũ còng bé nhỏ, nước lên rồi lại nước
rút.
Mười tám năm, hay là mới hôm qua. Một chỗ ngồi ở đây hay một chỗ ngồi từ cõi
nào, ngày nào. Thuyền ơi thuyền ơi, thuyền trôi biền biệt. Mấy mươi năm chẳng
biết mô tìm. Tôi nói hoài. Tôi cứ gọi hoài. Con thuyền ở đâu giữa biển cả mịt
mùng. Sao nó chẳng hiện lên, chấm đen cuối trời, để tôi còn thấy nàng. Gió trở
lạnh, hay người tôi không được khỏe, hay tại vì khí hậu của vùng Ðại tây Dương.
Tôi mang lại chiếc áo ấm xưa. Mấy mươi năm chẳng biết mô tìm. Áo này em đã thức
bao đêm để gởi lên đường len thương nhớ. Tên này em quyện cả hơi thở, ràn rụa nụ
hôn. Còn nữa. Còn con sông chảy về Kiên Lương, nhánh chia về Kinh Một, nhánh chảy
về Hà Tiên, trước khi ra cửa biển. Con sông bên nhà em, để tôi yêu vô cùng câu
thơ cổ: Quân tại tương giang đầu. Thiếp tại tương giang vĩ... Em yêu dấu vô
cùng, và bao dung vô cùng. Con người là một loài lau sậy, nhưng là loài lau sậy
biết nương nhờ. Chúng biết suy nghĩ, dĩ nhiên, nhưng chúng biết suy nghĩ để làm
gì khi xã hội này không cho chúng suy nghĩ. Chúng chỉ muốn quên, như giòng chữ
bằng than người tù binh đã viết vội vàng trên tường:
Ước gì mắt ta được mù tai ta được điếc...
Cái kiêu hãnh của một sinh vật đứng bằng hai chân phải bị nhường lại trước cái
kiêu hãnh của sa tăng. May mà chúng biết nương tựa lẫn nhau, dìu dắt cho nhaụ
Như trăm ngàn bóng ma ở trong rừng tràm Kinh Một,Tám gàn. Như em và tôi. Em và
tôi. Nhớ gì con thuyền nhỏ xuất hiện trên giòng kinh vào mùa nước lũ. Nhớ gì
màu nước đục ngầu, nước chảy xiết, mang trên giòng những đoàn quân lục bình,
tràm củi. Nhớ gì về một bầu trời xám hì, và những khu rừng lau trắng bạt ngàn rợp
mình dưới hững trận gió hung bạọ Nhớ gì về một tấm thân cha mẹ ưng niu không
may sinh lầm thế kỷ, để biết con người còn thua con vật. Con người kỳ lạ. Nó biết
kéo cái ách bằng ách nào hay nhất. Nó sáng tạo những dao những búa thay vì người
ta bắt nó dùng hai bàn tay không. Nó lại biết dùng vải bao cát để che thân,
dùng rơm cỏ để làm nệm, dùng dây điện thoại để làm dây đàn, để hát lại những
bài tình ca. Nó cũng thâm độc hơn bất cứ một sinh vật nào. Nó đái lên những con
cá lóc cá trê nó câu được trước khi nạp phần cho cán bộ quản giáo. Nó thầm lén phạt
đứt cọng mạ non thay vì làm cỏ. Nó chửi thề khi hắn ngồi nghe chính trị viên
lên lớp. Nhưng nó lại chịu thua trước thiên nhiên. Bởi nước thiquá sâu, và chảy
quá mạnh. Bởi bó tràm thì quá ngỗ nghịch, cứng đầu. Nó ngoi ngóp. Nó vùng vẫỵ
Hai chân vừa đạp, hai tay vừa kéo. Mưa lạnh làm châu thân nó run như lên cơn sốt
rét. Hàm răng nó đánh cầm cập. Nó lại đóị Cái đói ghê gớm. Cái đói tàn bạo quật
ngã nó khiến nó cứ thở dốc, thở rống từng hồi từ lồng ngực ngỡ khô cạn. Nó lảo
đảo. Nó đang ở bên trời. Nó hay là tôi. Và tôi hay là nó. Tôi cũng chẳng cần biết
nữa.
Chỉ biết có con thuyền nhỏ người con gái hôm nào đã dừng lạị Chiếc áo bà ba vải
trắng. Chiếc khăn sọc rằn quấn cả gương mặt như che bớt cái cam khổ mưa nắng rừng
tràm. Em hỏi tôi. Anh à, hay anh cột bè tràm này vào đò, để em chống về trại dùm.
Tôi nhìn em, lòng như bật khóc. Em như bà tiên, bà thánh nữ, mẹ Maria, Phật Bà
Quan Âm. Em từ đâu hiện đến cứu vớt tay Tôn hành Giả ở tận đường cùng. Tôi nói
cô không sợ sao. Em trả lời thách thức có gì mà em lại sợ. Giúp người đâu phải
là cái tội, phải không anh? Tôi thú thật với nàng tôi quá đói. Em trao tôi gói
cơm nếp, mấy con cá rô kho mặn trái dưa leo. Hai tay tôi run. Tôi nhận ơn cứu độ.
Phía xa ở cuối bờ là ngọn đồi Sọ, có cây Thập Tự giá mờ nhạt in trên nền trời
xám. Tôi nghĩ Ðất Trời Vô Lượng đang cúi đầu nhìn xuống tôi. Như đôi mắt dịu
dàng đang nhìn tôi, lúc nàỵ Sau đó, tôi cột bè tràm vào sau chiếc đò tam bản.
Người con gái chống sào vượt giòng nước ngược. Thân hình em mảnh mai và đôi bàn
tay mềm mại cầm chiếc sào. Gương mặt trắng và đẹp có vẻ thị thành để tôi biết
em là cánh chim đến từ đất lạ. Tôi cũng vậy,cũng đến từ đất lạ. Chúng ta cả miền
Nam bây giờ cũng đến từ đất lạ. Bởi vì người ta đã đoạt quyền làm chủ. Tôi bước
theo trên bờ kinh. Mong thời gian ngừng laị. Mong người con gái sẽ đứng đấy
ngàn năm. Phía cuối chân trời là núi Sọ. Tượng Thập Tự giá vẫn trơ trọi dưới
màn mây cuối ngày sắp khóc. Chợt em nói: Anh ơi, đêm nay là đêm Giáng Sinh. Tôi
bàng hoàng: ồ thế sao. Tôi không hề biết. Cổ tôi lại khô. Tôi nuốt nước miếng.
Núi Sọ Ngài lên Thập Tự Giá. Núi Sọ đánh dấu cái tàn bạo của con ngườị Nhưng
Núi Sọ vẫn nẩy nở những nụ hoa bất diệt như người con gái ở Kinh Nhà Chung này.
Ðến gốc xoài cách trại tù khoảng 500 thước, tôi kêu nàng dừng lạị " Cô ơi,
đến đây được rồị Tôi có thể bè một mình..." Nhưng em vẫn còn muốn giúp kéo
thêm một đoạn. Em nói:
" Còn xa lắm. Ðể em chống thêm một lát không sao đâu anh" .
Tôi khẩn khoản: " Cô hiểu dùm tôi. Người ta biết được chắc tối nay tôi phải
nằm ngoài chuồng kẽm gai, muỗi hút tôi không còn giọt máu" .
Em nghe lời. Em trả lại bè tràm. Tôi cám ơn em, và nhủ lòng trong suốt quãng đời
còn lại, tôi sẽ không bao giờ quên được một người con gái. Và em từ giã. Chiếc
xuồng tam bản mỗi lúc mỗi mờ nhạt, và thân hình mảnh mai của em càng lúc càng mất
hút giữa một rừng lau trắng bạt. Ðó là đêm Noel đầu tiên để tôi biết được thế
nào là sự bao dung của Thượng đế. Hình như tôi nhớ đến một đoạn nào trong Thánh
Kinh. Hãy nhìn những con chim sẻ ngoài đồng nội, Ta còn cho chúng chiếc áọ.. Nếu
quả vậy thì Thượng Ðế đã rủ lòng thương của Ngài xuống khắp trần gian. Tôi là một
kẻ không đạo, nhưng tôi tin có đôi mắt Ngàị Ðôi mắt từ núi Sọ, dù đêm ở đây đen
tối quá chừng. Ai đã kể lại lịch sử của kinh Nhà Chung. Ngày xưa, vua Minh Mạng
bài đạo, sát đạo cùng khắp. Có nhóm người trốn ra hòn đảo nhỏ sau đó quay lại đất
liền, phá rừng tràm lập lại nhà thờ và dựng nên một thập tự giá trên ngọn đồi
thấp, tức Núi Sọ bây giờ. Ai lại nói về những đêm xưa. Những đêm những xuồng
ghe từ mọi nơi đổ về hành hương dưới chân Núi Sọ. Bây giờ cảnh cũ không còn nữa.
Tất cả là đất lạ, ngay trên nơi chôn nhau cắt rún của mình.
Ðêm ấy, những người tù mừng Giáng sinh bằng ấm nước nhãn lồng
và hát cho nhau nghe những bài Giáng sinh. Hải lấy cây đàn mà anh tự chế với
ván thùng đạn và sợi dây điện truyền tin. Anh dạo lại bài Ave Maria, khiến con
tim chúng tôi muốn nghẹt thở. Chúng tôi ngồi xít lại nhau vừa nghe vừa chuyền
điếu thuốc lào trong khi đêm ngoài lán đen và dày xôn xao lời dạ trùng và lời
ru của gió. Riêng tôi, cảm động quá chừng. Không có giáo đường và máng cỏ.
Không có cây thông và tiệc nửa đêm. Không còn người con gái dịu dàng bước qua cửa
thánh. Những điều đó có ý nghĩa gì khi cả miền Nam rưng rưng nước mắt. Dù vết cứa
cứ hành người trong cuộc nhưng đôi khi ta phải thương hại kẻ đã cứa ta. Ðầu óc
chỉ biết đến bùn, đến máu. Họ thức trong khi ta mệt ta ngủ. Họ canh trong khi
ta mơ. Họ rình rập trong khi ta ung dung. Có phải vậy không, hay là tôi đã tạo
ra một triết lý để an ủị Không, tôi không an ủi. Chúng tôi không an ủi bằng nỗi
bất lực. Hải vẫn đàn từ bản này qua bản khác.
Hùng vẫn ngâm những bài thơ hay dạo nàọ Tự vẫn tha thiết bài hát. Lửa vẫn ấm từ
những anh chàng chuẩn úy, thiếu úy, trung úy, những tú tài cử nhân cao học tiến
sĩ bác sĩ kỹ sư từ Kinh Một về Nhà Chung về Tám Ngàn. Ðể rồi họ phải ào vào,
lên cò đạn, rọi đèn pin khắp lán. " Các anh giờ này còn tụ tập để hát nhạc
phản động ấy hả ?" Tội nghiệp cho họ. Họ chưa biết đời là gì. Họ sống như
thể một con trâu ngoài đồng nội, bị xỏ mỏ bởi những tay phù thủỵ Họ đã không
còn làm chủ lấy chính con người của họ nữa.
Từ đấy tôi có một người đến với giòng lênh đênh. Mỗi lần ra chợ Tròn để đào
trùn về nuôi bầy vịt của đám quản giáo, tôi lại được cơ hội gặp người con gái.
Nàng cùng đứa em trai chăn bầy vịt trên bờ hồ. Người lính canh gốc miền Nam thường
bỏ một mình tôi cùng với những đống rác bẩn thỉu để la cà tán tỉnh các cô hàng
nước trong chợ. Tôi mang thùng đựng trùn về bờ hồ. Mặt hồ phẳng và nước hồ xanh
lợ Nàng cầm chiếc gậy tre đuổi theo đám vịt, và mái tóc nàng xõa tung baytrước
gió. Nắng làm má nàng đỏ hồng. Mắt nàng sáng lênkhi gặp tôị Rồi nàng ngồi xuống
bờ hồ, quẹt mồ hôi trán. Tôi nhìn nàng, ước gì có phép lạ. Phải, tôi sẽ lau dùm
những giọt đời bất hạnh gian khổ. Tôi sẽ che nắng lửa khỏi làm nám màu da trắng
nuột của em. Nàng vẫn tinh nghịch như người con gái Saigon. " Anh ơi, anh
nhìn kia kìa. Ðám vịt con không dám xuống hồ cùng mẹ. Chúng sợ nước rồi. "
Nàng quả ngây thơ để lòng tôi phải nẩy nở một niềm hạnh phúc thật tinh khiết.
Tôi có lần hỏi nàng. " Cô bé, em không sợ anh là ngụy sao? " Nàng trả
lời: " Em thấy các anh tội nghiệp quá. Tại sao người ta lại ác với các anh
như vậy ? Em nhìn các anh vác gạo, bè tràm, em lại nhớ đến người anh của em. Ảnh
bị bắt ở Xuân Lộc. Bây giờ không biết bị tù ở đâu" . Tù ở đâu. Ở đâu cũng
là nhà tù. Và ai ai cũng chui vào cửa ngục. Cả em nữạ. Bởi vậy chúng ta mới ở
cùng một hàng ngũ. Tôi muốn nói với nàng như thế. Nhưng tôi phải từ biệt nàng.
Chiếc thùng trùn này, với những con trùn hổ, trùn đất, trùn trâu. Chúng là căn
phần của cặn bã, nhưng cũng có những kẻ cần chúng, như những thùng phân mà người
dân miền Bắc đã giành giựt trong bao nhiêu năm.
Rồi một ngày người con gái chợ Tròn gặp tôi, giọng thì thào như thể có điều gì
nghiêm trọng. " Anh hãy đến đầu đống rác dưới gốc cây xoài, có cái lon sữa
bò." Rồi nàng vội bỏ đi, đuổi theo bầy vịt trên bờ hồ. Tôi xách thùng giả
vờ lui cui đào bới. Người cảnh vệ đã bỏ đi về phía khu nhà chợ. Tôi mở nắp lon
sữa bò, thấy tờ giấy cuộn trong lon. " Anh Hai của em đã vượt ngục về đâỵ
Mười hai giờ trưa nay có người đưa về chỗ trú. Ðêm nay tàu sẽ vượt biển. Họ cần
một người biết lái tàu. Em biết anh là sĩ quan hải quân nên em đã giới thiệụ Ðừng
chần chờ nữa. Anh nhớ đến bến đò... Thương yêu anh. Em. "
Bây giờ tôi đang ở tại đất người. Bao năm chờ đợi một tin người yêu cũ để rồi
cuối cùng người anh của nàng một đêm gọi điện thoại về để báo tin trong tiếng nấc.
Chiếc tàu mang nàng đi đã bị tàu hải tặc ủi chìm sau khi chúng thi nhau hãm hiếp
từng người đàn bà con gái trên tàu. Mày có thương nàng thì lấy cái ngày tàu nó
đi làm ngày giỗ, để nó còn yên ổn dưới lòng biển cả.
Trần
Hoài Thư
