Ông từ người Papua New Guinea đón cha xứ mới người Việt Nam trước cổng nhà xứ. Dáng người ông từ khoảng chừng 30, khuôn mặt PNG nâu nâu đậm nét đăm chiêu, ánh mắt ẩn hiện nét hồi tưởng. Khi nhìn thấy cha xứ mới đang kiên nhẫn đứng đợi dưới mái hiên nhà xứ, nụ cười xuất hiện trên môi ông từ để lộ hàm răng trắng đều thường thấy nơi người bản xứ. Nhưng nụ cười ấy vụt tắt khi ông mở cửa, mời cha xứ lên xe. Ông từ nhanh chóng quay về lại trạng thái khô khốc khi chiếc xe cũ lăn bánh nhọc nhằn trên con đường đá sỏi gập ghềnh. Sau vài câu trao đổi xã giao ngắn gọn, ông từ lại chìm vào trạng thái im lặng. Thời gian trôi qua, năm phút rồi mà vẫn không ai nói thêm một lời nào. Cuối cùng cha xứ lên tiếng,
— Tại sao cha xứ cũ lại rời nhiệm sở vậy hả ông từ?
Câu hỏi làm ông từ bất ngờ. Như được dịp thoát khỏi trạng
thái trầm mặc, ông nói ngay,
— Thưa cha, Đức Tổng Giám mục quyết định cho ngài nghỉ một
thời gian.
Cha xứ lờ mờ đoán còn điều gì đó chưa được nói ra,
— Tôi mới về nhà xứ sáng nay thôi. Tôi không hiểu có chuyện
gì xảy ra ở giáo xứ vậy?
— Ủa, Đức Tổng không nói cho cha biết chuyện gì hay sao?
— Chuyện gì vậy?
— Thưa cha, ba người chết bất ngờ trong cùng một ngày ngay
sau khi xe ủi đất húc sập cánh cửa nhà thờ. Ông lái xe ủi đất chết tại chỗ. Sau
đó tới ông Trung úy cảnh sát, cuối cùng là ông chánh trương.
Cha xứ như tỉnh ngủ, mở to mắt, cảm giác bất an len lỏi
trong tim, người ông gờn gợn nổi gai ốc,
— Nhưng tôi muốn về nhà xứ sớm hơn để chuẩn bị lễ Giáng
Sinh.
Xe dừng lại trước cửa nhà thờ của một ngôi thánh đường đơn
sơ, mái lợp tranh, dựng trên bốn cột gỗ mộc mạc, nền đất trống trải, chu vi nhà
thờ dài khoảng tám thước, ngang sáu thước. Cha xứ nhìn quanh, ngạc nhiên khi thấy
nhà thờ không có dấu hiệu gì của mùa Giáng Sinh, mặc dù hôm nay đã là 24 tháng
12. Ngay trước nhà thờ, bên kia đường, ông nhận ra một hàng rào mái tôn chạy
dài che kín nguyên một khu đất rộng. Ông từ chỉ tay theo theo hướng nhìn của
cha xứ,
— Đó là nhà thờ cũ, thưa cha. Còn nhà thờ này được dựng mới
đây mà thôi.
— Tại sao lại rào kín khu vực nhà thờ cũ như vậy?
— Thưa cha, khu đất này nguyên thủy là của ông chánh trương.
Ông ấy không chỉ sở hữu miếng đất này mà còn cả hàng chục mẫu đất xung quanh trồng
càfe. Trước đây, ông đồng ý với Đức Tổng Giám mục để xây nhà thờ trên đất của
ông. Ngôi thánh đường có ba tháp vòm, rộng lớn. Phần còn lại thì đổ xi măng, biến
thành sân giáo đường. Giáo dân tham dự lễ sáng chiều rất đông. Cha xứ tiên khởi
chiều chiều còn ra sân chơi bóng với thanh niên, vui lắm!
Ông từ bỗng dưng trở nên đăm chiêu,
— Nhưng sau khi cha xứ tiên khởi hết nhiệm kỳ, Đức Tổng chuyển
ngài sang xứ khác. Giọng ông bỗng nhiên chùng xuống,
— Cha xứ thứ hai còn trẻ, bằng khoảng chừng tuổi con mà
thôi, nhưng tính tình thì thôi ăn nói bạt mạng. Cha lại còn hay hút thuốc, uống
bia, và ăn trầu luôn miệng. Khuôn viên nhà thờ bởi thế toàn là tàn thuốc và bã
trầu. Cũng không ai hiểu tại sao cha xứ mới hay lên trang mạng xã hội chỉ trích
các đấng bậc và giáo dân. Bởi thế, nhiều người không ưa, nhất là ông chánh
trương.
Ông cha xứ ngắt lời,
— Sao lại có ông chánh trương xuất hiện ở đây vậy?
Ông từ ngập ngừng,
— Thưa cha, thì cũng bởi ông chánh hay ghé vào sòng bài dưới
phố. Bởi thế có lần ngày lễ Chúa Nhật, cha xứ đang giảng về vụ cờ bạc trên cung
thánh. Bữa đó có hơi men, ông chánh bất ngờ đứng dậy, phản đối, “Còn cha thì
sao? Hút thuốc lá, uống bia rượu, ăn trầu đỏ hoét cả miệng!” Cha xứ giận quá, lớn
tiếng trên cung thánh, “Đuổi thằng chánh ra khỏi nhà thờ ngay cho tôi!”
Mường tượng trong đầu hoạt cảnh cha xứ và ông chánh trương
ngày hôm đó, cha xứ không nén nổi thắc mắc,
— Rồi ông chánh phản ứng ra sao?
— Thoạt tiên, ông ấy ngồi xuống. Nhưng sau cùng ông ấy cũng
đứng dậy, đi thẳng ra ngoài. Sau đó ông bỏ, không đi lễ nữa. Khoảng mấy tháng
sau, ông viết thư lên Tòa Tổng, đòi lại miếng đất. Đức Tổng thương lượng với
ông chánh sẽ hoàn lại một số tiền tương xứng với giá thị trường. Nhưng ông
chánh không chịu. Đức Tổng phải đích thân xuống nói chuyện với ông chánh và cả
ông cha xứ nữa. Ngài đề nghị ông cha xứ xin lỗi ông chánh. Nhưng cha xứ từ chối.
Trước mặt Đức Tổng và cha xứ, ông chánh đưa ra tờ giấy chủ quyền miếng đất. Ông
nói với Đức Tổng hoặc là ông cha xứ phải xin lỗi ông chánh trong thánh lễ Chúa
Nhật trước mặt mọi người. Hoặc là Đức Tổng phải trả lại miếng đất cho ông. Đức
Tổng nhìn ông cha xứ chờ đợi. Nhưng ông cha xứ vẫn không nói một lời. Sau khoảng
5’ đợi chờ, ông chánh chào Đức Tổng Giám Mục, yên lặng bỏ đi thẳng một mạch!
Ông từ tiếp tục,
— Thưa cha, khoảng một tháng sau, sáng hôm đó, thánh lễ Chúa
Nhật vừa tan, ông chánh xuất hiện trên khuôn viên nhà thờ. Theo sau là xe cảnh
sát, do ông Trung úy đồn trưởng lái, rồi là xe ủi đất. Ngay trước mặt ông cha xứ,
ông cảnh sát đọc án lệnh của tòa, nhà thờ phải giải tỏa, hoàn trả lại miếng đất
cho chủ nhân. Án lệnh vừa đọc xong, trước mặt ông cha xứ và bao nhiêu giáo dân,
xe ủi đất đề máy, đẩy thẳng tới húc sập cánh cửa gỗ nhà thờ.
Ông từ cúi mặt xuống đất,
— Thật là bất ngờ, cửa nhà thờ vừa sập xuống, bụi cát bốc
lên, chưa kịp tan, người ta thấy ông lái xe ủi đất từ từ gục xuống, mặt đập thẳng
vào tay lái!
Ông cha xứ trợn mắt,
— Có thiệt vậy
hay sao?
— Vâng! Ông lái
xe ủi bị đột quỵ, gục ngã ngay trên ghế. Xe cảnh sát bật đèn sáng vội vàng mang
vào bệnh viện cấp cứu. Nhưng bác sĩ trực nói tim ông ấy đã ngừng đập.
Ông từ tiếp tục,
— Tối hôm đó, ông
chánh trương kêu nhức đầu, vô phòng ngủ sớm. Sáng hôm sau, không thấy ông chánh
ăn sáng, người nhà mở cửa bước vào phòng, chỉ để thấy ông chánh nằm chết trên
giường từ bao giờ.
— Còn ông Trung
úy cảnh sát?
— Thưa cha, sau
khi chở tài xế xe ủi đất vô bệnh viện, ông Trung úy lái xe về nhà. Không biết lỗi
tại ai, xe cảnh sát đâm thẳng vào xe tải chở gỗ. Ông cảnh sát văng ra từ cửa sổ
buồng lái, nằm gục mặt bên vệ đường.
Ông từ như muốn kết
thúc câu chuyện,
— Mấy ngày sau,
hàng rào tôn được dựng lên, che kín khuôn viên thánh đường. Riêng xe ủi đất vẫn
còn nằm đó, ngay bên khung cửa nhà thờ bị húc sập.
— Sao Tòa Tổng
không cho người xây lại khung cửa nhà thờ?
— Thưa cha, từ
khi sự cố xảy ra, giáo dân không còn ai dám bước vào khuôn viên thánh đường nữa.
Ông từ nhỏ giọng,
— Có mấy bà đi lễ
5 giờ sáng, họ nói họ thấy ông lái xe ủi đất xuất hiện trên sân nhà thờ. Ông ấy
vẫn lái xe ủi đẩy tới, húc sập cửa gỗ nhà thờ, rồi biến mất!
Ngước nhìn ông
cha xứ, ông từ nói,
— Riêng ông cha xứ,
từ buổi sáng Chúa Nhật ngày hôm đó, ông mất ngủ, phải uống thuốc ngủ liên tục.
Tòa Tổng, chẳng đặng đừng, phải gửi ngài đi dưỡng bệnh vô thời hạn. Mới tháng
trước, chúng con nhận được Tòa Tổng báo sẽ có cha xứ người Việt Nam về thay thế.
Ông cha xứ hít một
hơi thật sâu. Lòng ông bỗng nặng trĩu. Mường tượng tới giây phút ông tài xế lái
xe ủi đất đột quỵ chết ngay tại khung cửa nhà thờ, ông Trung úy cảnh sát, ông
chánh trương cùng chết trong một ngày, tự nhiên người ông nổi gai ốc. Nhìn qua
hàng rào tôn, cha xứ ớn lạnh, tưởng tượng cảnh xe ủi đất húc sập cửa nhà thờ
sáng Chúa Nhật ngày hôm đó! Ông thở dài, ông biết ông sẽ phải đối đầu nhiều chướng
ngại, ở một vùng đất nặng nề quá khứ vẫn chưa tới hồi kết.
Ông từ cất tiếng
nói,
— Thưa cha, cha
cho con mấy phút để xưng tội được không?
Cha xứ nhìn đồng
hồ, hơn 6 giờ chiều rồi, ông cảm thấy đói bụng, ông nghĩ tới một tô mì Hảo Hảo
nóng, ông một thoáng lưỡng lự. Nhưng nhìn nhà thờ mái tranh đơn sơ và khuôn mặt
thành khẩn của ông từ, cha xứ cuối cùng gật đầu. Ông từ liền quỳ xuống ngay
trên nền đất, tay làm dấu,
— Thưa cha, một
năm rồi con không xưng tội.
Người thanh niên
tuổi 30 ngừng lại, giọng bỗng nghẹn ngào,
— Thưa cha, con
là con của ông chánh trương! Bố con hồi đó đánh bạc nợ bạc triệu. Sòng bài xiết
nợ, đòi mua miếng đất nhà thờ bởi vị trí thuận tiện. Túng quẫn quá, bố con làm
liều.
Những giọt nước mắt
bỗng dưng rớt xuống nền đất cát nở tung những cánh hoa,
— Con quyết định
rồi, con sẽ làm giấy tờ ký tặng miếng đất cho Tòa Tổng. Con nhờ cha trình lên Đức
Tổng Giám Mục chuyện này khi gặp ngài.
Người thanh niên
tuổi 30 ngước mắt lên nhìn ông cha xứ, khuôn mặt vẫn còn đang lăn dài những hạt
nước mắt,
— Hôm nay, đúng một
năm ngày bố con mất. Con xin cha làm lễ giỗ cầu nguyện cho linh hồn bố con.
Nắng chiều xích đạo
vẫn chói chang đốt nâu nâu thịt da. Nắng chiếu nghiêng nghiêng xuyên qua mái
tranh ngôi thánh đường, dừng lại trên mái tóc đen xoăn ốc bản xứ. Nắng tô sáng
những đóa hoa nước mắt nở tung trên nền đất nhà thờ mái tranh. Nắng tô đậm mầu
tím hòa giải dây stô-loa linh mục ngồi tòa. Nắng cung kính trên một khoảng đất
thánh thiêng nghi thức hòa giải giữa trời và người. Nắng kim cương những hạt nước
mắt lăn dài trên hai gò má thanh niên. Thoang thoảng đan xen tia nắng trời giọng
trầm nho nhỏ của vị ngồi tòa, “Bố con làm lỗi chứ không phải con.” Nắng yên lặng
nhìn linh mục đại diện Trời cao lắng nghe lời kinh hòa giải của người con ông
chánh trương.
Nhìn cha xứ cẩn
thận lấy ra áo lễ, chén thánh, sách lễ, người thanh niên ngạc nhiên,
— Ủa cha, cha làm
gì vậy?
— Anh vừa xin tôi
làm lễ cầu nguyện cho linh hồn bố anh. Bây giờ không làm thì bao giờ mới làm
đây?
Người thanh niên
rạng rỡ nụ cười trên khuôn mặt một thời khô khốc,
— Cha, nhưng cha
chưa cho con việc đền tội.
— À, đúng rồi! Việc
đền tội đó hả? Thứ nhất, anh lần hạt 10 kinh Mân Côi. Việc đền tội thứ hai, ông
từ gọi giáo dân sáng mai tới đây dọn dẹp nhà thờ, dựng hang đá cho giáo xứ.
Sáng mai, 25, nhà thờ mình sẽ tổ chức lễ Giáng Sinh.
Ông từ gật đầu,
nhưng thật nhanh, hỏi ngay,
— Dạ, vâng! À,
thưa cha, sau thánh lễ mình có mở tiệc hay không?
Cha xứ người Việt
ngần ngại,
— Giáo dân mình
có đủ sức chung vốn mở tiệc mumu pig[1] hay không
Ông từ Papua New
Guinea nói ngay,
— Ồ, được mà cha.
Ở đây ai cũng có đất trồng càfe hết, tới mấy mẫu lận. Họ dư sức mà. Chưa kể,
con xin phép góp ý, cha mục vụ ở PNG hai năm rồi, cha biết mà, tiệc Giáng Sinh
mà không có mumu pig thì đâu phải là tiệc. Riêng con, con xin
góp vào tiệc 5 con heo.
Cha xứ mới cười,
— Tới 5 con heo lận?
— Vâng, 5 con!
Ông từ ngần ngừ,
— Cha, cha cho
con thưa với cha một chuyện.
— Chuyện gì vậy?
— Có người giáo
dân làm việc cho sòng bài trên phố nói cho con biết, sòng bài cho tiền mấy bà
đi lễ sáng sớm ngày hôm đó. Riêng bố con, ông ấy bịnh tim lâu rồi.
Chỉ mấy
phút sau, thánh lễ giỗ một năm cho ông chánh trương bắt đầu. Ông từ, giáo dân
duy nhất tham dự thánh lễ vừa hát, vừa giúp lễ, vừa đọc sách Thánh, vừa rung
chuông.
Buổi chiều 24
tháng 12 thánh thiêng của ngôi nhà thờ nền đất mái tranh đang chầm chậm trôi
qua.
Noel 2024,
Papua New Guinea
