Buổi sáng Christmas Eve năm ấy bình yên đến vô cùng. Lò sưởi kêu tí tách như ai gõ nhịp vui, hơi nóng lan ra làm cả phòng khách ấm hẳn lên. Cây thông đặt bên cửa sổ sáng rực bởi dây kim tuyến và những bóng đèn nhỏ đủ màu. Ánh sáng nhấp nháy phản chiếu lên tường, lung linh như mảnh ký ức thắp sáng từ những yêu thương.
Trong bếp, vợ Nam đang lúi húi lấy khay bánh mới nướng ra khỏi
lò. Chút bột trắng còn dính trên tạp dề, nhoẻn miệng cười- nụ cười xoá tan đi
bao mệt mỏi. Mùi bơ, mùi quế, mùi turkey quay hòa vào nhau, thơm đến mức làm
lòng người ấm lại. Căn nhà rộn rã tiếng cười, tiếng của hai vợ chồng, tiếng của
đứa con trai năm tuổi đang chạy lon ton giữa phòng khách, chân nhỏ khua lên nền
gỗ lách cách, suýt vấp vào hộp Lego mới, làm mẹ hốt hoảng:
-Tin, coi chừng
té đó con!
- Ba ơi, ba
ơi!!
Thằng bé ôm cái
ba-lô nhỏ chạy tới. Hai má đỏ bừng, đôi chân lon ton muốn vấp vào chính mình.
Nó dừng trước mặt Nam, thở gấp, rồi lục lọi trong ba-lô như đang tìm kho
báu.
- Ba ơi… quà cho
ba nè!
Nó chìa ra một
chiếc bánh quy bể nát, vụn rơi xuống thảm. Nam bật cười, cúi xuống xoa mái tóc
mềm của con. Tin ngước lên, chìa chiếc bánh vào tay anh, giọng líu lo đầy
háo hức:
- Ba ăn đi. Ngon
không ba?
Nó nghiêng đầu,
đôi mắt tròn xoe mở lớn, chờ đợi cái gật đầu quen thuộc của ba mình, cái gật mà
mỗi lần nhận được, nó lại cười toe toét như bắt được ánh sáng đẹp nhất của mùa
Giáng Sinh.
Nam cắn một miếng.
Bánh vụn trong miệng, khô và ngọt, nhưng với anh… đó là miếng bánh ngon nhất trần
đời.
- Ngon lắm, Tin
à. Ngon nhất luôn.
Hai mắt thằng bé
sáng lên, miệng nở nụ cười rạng rỡ đến mức làm trái tim người lớn mềm như sáp nến
đang tan. Nam nhấc bổng con, quay một vòng, rồi hôn lên má thằng bé tới tấp những
nụ hôn thật sâu, thật ngọt ngào. Tin nhắm tịt mắt, cười hăng hắc. Tiếng cười
rộn rã khắp căn nhà .
Tin mất… nhanh đến
mức Nam không kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Tối hôm đó, thằng
bé chỉ sốt nhẹ. Vợ anh nghĩ chắc do chạy nhảy nhiều ở daycare.
Cả nhà còn ngồi
xem phim hoạt hình, Tin nằm trong lòng mẹ, cái đầu nóng ran dựa lên vai mẹ
nhưng vẫn cười khúc khích khi thấy chú nai Rudolph. Sang đến nửa đêm, cơn sốt vọt
lên như ngọn lửa nhỏ bị gió thổi bùng. Tin bắt đầu run. Lời nói lắp bắp. Đôi mắt
mở lớn mà không còn nhận ra ba mẹ. Nam bủn rủn tay chân khi bác sĩ trực cấp cứu
nói ngắn gọn: “Có thể là viêm màng não. Chúng tôi phải làm xét nghiệm
ngay.”
Một đêm dài không
ánh sáng. Nam đứng cạnh giường bệnh, nhìn con trai nhỏ nằm giữa đống dây truyền
dịch và màn hình báo động. Thằng bé mới hôm nào còn lon ton chạy, còn hỏi “Ngon
không ba?”, mà giờ đây bất động, hơi thở mỏng như sợi chỉ. Chưa đầy mười hai tiếng
sau, bác sĩ khẽ lắc đầu.
Một cái lắc đủ sức
khiến cả thế giới sụp xuống. Nam quỵ xuống, ôm mặt. Tiếng khóc của vợ anh vỡ
như ly thủy tinh rơi xuống nền gạch bệnh viện. Trong khoảnh khắc đó, cả hai đều
biết - Giáng Sinh từ nay sẽ không bao giờ còn là Giáng Sinh nữa.
Căn nhà sau đó trở
nên quá rộng. Quá im lặng. Những chỗ mà Tin từng chạy qua - cửa sổ, cầu thang,
chiếc ghế nhỏ bên lò sưởi - giờ chỉ toàn khoảng trống. Đồ chơi vẫn còn nằm lăn
lóc trong một góc, cây thông vẫn sáng đèn, nhưng tiếng cười khanh khách ngày
nào đã biến mất như chưa từng tồn tại.
Vợ anh ôm chiếc
ba-lô của con, mở ra đóng lại hàng trăm lần, chỉ để nhìn thấy cái túi nylon vẫn
còn dính vụn bánh quy năm trước - món quà Giáng Sinh cuối cùng của thằng bé.
Còn Nam… mỗi lần nhìn chiếc áo len nhỏ trên mắc áo, anh phải quay đi chỗ
khác, không dám thở mạnh vì sợ ký ức lại ùa ra.
Vợ anh rơi vào trầm
cảm. Không thuốc nào làm thuyên giảm được. Không lời an ủi nào chạm tới. Cô cứ
ôm mãi chiếc ba lô của Tin, lặng lẽ không nói một lời. Nam tưởng như vợ
đang ở một thế giới nào khác, rất xa mà anh không thể nào bước tới, dù cô đang
hiện diện trước mặt mình. Vài tháng sau, trong một buổi chiều đầy sương, chiếc
xe cô lái đã lao vào hàng rào freeway như một cái chạm nhẹ của
người đã buông bỏ mọi níu kéo cuối cùng.
Nam mất luôn hai
người thân yêu nhất cuộc đời, cả hai đều mang theo trái tim anh đi cùng. Một
màu tang tóc bao trùm cuộc đời anh trong đau khổ.
Căn nhà trở nên
ám ảnh. Mỗi góc đều có tiếng bước chân của Tin, bóng dáng của vợ và một sự im lặng
dày như mù sương phủ lên tất cả. Anh biết mình không thể ở lại căn nhà đã từng
là tổ ấm của gia đình. Chiều đó tuyết rơi mỏng như tàn tro. Anh khóa cửa
nhà. Túi đồ đơn giản, chiếc violon cũ là thứ duy nhất anh mang theo trên bước
đường vô định.
Nam đứng giữa con
dốc thông xanh, nhìn lại căn nhà lần cuối. Cửa sổ khép lại - nơi năm ngoái còn
vọng tiếng cười trẻ thơ - giờ mờ như ký ức tắt dần. Anh quay lưng, bước
đi, tuyết ngập dưới chân. Không lời từ biệt. Không hứa hẹn một lần quay lại. Chỉ
có nỗi trống rỗng kéo dài cùng bóng anh thả dài xuống cuối con dốc chìm dần
trong bóng tối.
Nam rời căn nhà
trên đỉnh con dốc thông xanh vào một chiều Giáng Sinh đầy tuyết. Từ buổi
chiều đó, anh đi miết. Anh sang tiểu bang khác, bắt đầu lại từ con số
không. Không ai biết anh đến từ đâu, không ai hỏi vì sao người đàn ông ấy
lúc nào cũng mang theo một cây violon cũ trong chiếc bao sờn rách.
Việc gì Nam cũng
nhận: phụ bếp, rửa chén, bốc hàng đêm, rồi sửa máy lạnh, lau sàn, cắt cỏ… Anh đủ
nghề để kiếm sống và để quên. Anh vùi đầu vào công việc đến mức không còn thời
gian để nghĩ. Người ta thấy anh siêng năng quá mức, ít nói, ít giao tiếp -
nhưng không ai biết đó là cách anh trốn khỏi nỗi đau.
Rồi anh lại chuyển
tiểu bang, rồi lại qua nơi khác nữa. Một năm… hai năm… năm năm…mười năm… Và thời
gian cứ trôi qua… Người thanh niên năm nào đã trở thành một người đàn ông héo
khô theo năm tháng mòn mỏi. Mỗi nơi ông dừng chân đều chỉ là trạm tạm bợ.
Ông muốn mỗi vùng
đất mới xóa đi một phần ký ức cũ, nhưng càng đi, ký ức càng lặng lẽ bám vào ông
như chiếc bóng không rời. Có những buổi làm đêm về muộn, nhìn tuyết rơi sau cửa
kính, Nam vẫn nghe như bên tai vang tiếng chân lon ton chạy trên nền gỗ và câu
hỏi ngây thơ: “Ngon không ba?” Ông giật mình quay lại, nhưng chỉ thấy bức tường
trắng của căn phòng thuê rẻ tiền. Không có nơi nào đủ xa để quên. Không có công
việc nào đủ nặng để khỏa lấp. Và đặc biệt… không có tiểu bang nào thoát khỏi
đêm Christmas Eve.
Cứ đến tối 24
tháng 12, dù đang ở đâu - một thành phố đông đúc hay một thị trấn nhỏ - Nam
cũng cảm thấy trái tim mình bị kéo về một buổi sáng xa xưa: cây thông sáng đèn,
tiếng lò sưởi tí tách và bàn tay nhỏ dúi vào tay ông chiếc bánh quy bể nát. Đêm
nào cũng như thế. Giáng Sinh trở thành sợi chỉ đỏ nối năm này qua năm khác, để
nhắc ông về những thứ ông đã đánh mất. Cuối cùng, ông chọn cách đối diện theo một
kiểu kỳ lạ: đêm đó, ông mang cây violon ra phố. Ông đàn miết một bài duy nhất
“Trở về mái xưa”.
Không phải để kiếm
tiền, không phải để biểu diễn, mà như đang ngồi bên cạnh chính mình trong quá
khứ, nói với người đàn ông trẻ của nhiều năm trước rằng: “Anh không trở về
được nữa đâu.”
…Về đây khi
mái tóc còn xanh xanh
Về đây với màu
gió ngày lang thang
Về đây với xác
hiu hắt lạnh lùng
Ôi lãng du
quay về điêu tàn…*
Ông như thấy lại
con dốc năm nào. Gió luồn qua những rặng thông, thổi từng cơn buôn buốt
trên mặt ông. Tuyết rơi lắc rắc trên áo ông. Màu chiều hiu hắt trong màu
thương nhớ. Ông đi dần xuống cuối dốc, để lại phía sau ngôi nhà nhỏ và những
tháng năm hạnh phúc.
… Đốt
ánh đèn in bóng vào rêu xanh
Sẽ thấy cười
tan vỡ hồn đêm thanh
Và nghe tiếng
kiếp xưa bước nhẹ về
Đang khóc than
trên đường não nề…**
Tuyết đổ xuống
nhiều hơn. Hình như mùa Giáng Sinh nào cũng lạnh. Cái lạnh không chỉ đến từ những
cơn gió hắt hiu, mà còn từ nỗi buồn thấm đẫm trong tim ông buốt
nhói.
Người qua đường
thấy ông, có người mỉm cười, có người đặt vài đồng bên cạnh ông, nhưng ông lắc
đầu từ chối. Có người khó hiểu khi thấy ai đó đàn khúc nhạc buồn giữa mùa lễ hội
rộn ràng. Nhưng không ai nhìn đủ lâu để thấy nỗi cô đơn tận cùng trong mắt
ông.
Không ai… trừ một
cậu bé nhỏ - nhỏ đúng bằng Tin ngày nào… Khi ông đang mải mê kéo đàn thì
một giọng trẻ con vang lên, rõ và trong giữa phố đông:
- Mom… Ông ngồi
đây làm gì?
Nam khựng lại.
Ông ngẩng lên, thấy một bé trai người Mỹ đứng ngay trước mặt mình. Cậu bé chừng
năm tuổi, tóc vàng nhạt, mũ len lệch sang một bên. Hai bàn tay nhỏ đang nắm vạt
áo mẹ, đôi mắt nâu to tròn - đúng đôi mắt của Tin năm xưa. Người mẹ Mỹ cúi xuống,
nói nhỏ:
- Ông ấy đang
chơi nhạc. Có lẽ ông cần tiền.
Cậu bé nghiêng đầu,
nhìn Nam chằm chằm, cái kiểu nhìn rất trẻ con, thẳng thắn, tò mò, không e
dè.
- Để mua thức ăn
hở mẹ?
- Đúng rồi, để
mua thức ăn đó con. Thôi, mình đi nhanh kẻo muộn mất.
Nhưng cậu bé vẫn
không bước đi. Cậu chỉ nhìn Nam thế thôi. Nhìn rất lâu. Nhìn đến mức Nam cảm
giác như thời gian ngưng lại một nhịp. Trong giây phút đó, ông thấy Tin. Thấy
rõ ràng, sống động - cái chiều cao ấy, cái dáng đứng ấy, cái đầu hơi nghiêng
khi muốn hỏi điều gì đó. Cậu bé đột ngột rút tay khỏi mẹ, chạy ngược lại. Người
mẹ hốt hoảng:
- Evan! Quay lại!
Nhưng cậu không
nghe. Cậu dừng ngay trước mặt Nam. Lục trong chiếc ba-lô nhỏ in hình Cars đỏ rực
- thứ trẻ con Mỹ rất thích. Cậu lôi ra hai thanh chocolate, vẫn còn ấm vì để
trong áo khoác. Đặt vào tay Nam. Rồi cậu bé tháo luôn chiếc khăn quàng màu xanh
đang quấn quanh cổ - một chiếc khăn bé xíu, len mềm, màu xanh lá nhạt - và cẩn
thận, rất cẩn thận, đặt vào lòng ông.
- Ông quàng vào cổ
cho ấm nhé. Ông về nhà đi kẻo lạnh.
- Merry Christmas!
Cậu bé mỉm cười -
nụ cười làm Nam như ngồi lại trước căn bếp năm nào, khi Tin chìa chiếc bánh quy
bể nát và hỏi: “Ngon không ba?”
Nam nuốt xuống một
hơi run run. Cổ họng như nghẹn lại. Cậu bé quay đi, nhập vào đoàn người dưới
ánh đèn Giáng Sinh. Nhưng bóng nhỏ xíu của cậu, và chiếc khăn xanh mềm trong
tay ông, đã kịp khơi dậy một nỗi ấm lâu rồi tắt lịm trong ông.
Nam nhìn xuống
tay mình. Hai thanh chocolate đang dần cứng lại trong cái lạnh. Lát nữa thôi sẽ
đôngthành một màu nâu sẫm, giống như những buổi tối rét mướt ông làm ca đêm, cầm
thanh kẹo mua vội mà chẳng buồn ăn.
Nhưng thứ khiến
ông đứng chết lặng là chiếc khăn xanh. Màu xanh ấy… đúng y màu chiếc
áo len Tin từng mặc vào mùa Giáng Sinh cuối cùng. Ông nhớ cái áo đó rõ đến mức
chỉ cần nhìn lướt qua cũng nhận ra ngay. Màu xanh mát của thông non, màu mà Tin
rất thích, màu ông đã xếp vào hành trang từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa dám
mở ra.
Nam đưa tay lên
chạm vào len. Sợi len mềm, còn giữ lại hơi ấm từ cổ một đứa trẻ. Bàn tay nhỏ vừa
chạm vào tay ông lúc nãy, nhẹ thôi, nhưng để lại một thứ ấm rất lạ. Không
đủ xua cái lạnh ngoài da, nhưng đủ làm một chỗ trong tim ông… nhói lên.
Nam quàng chiếc
khăn vào cổ. Thật lạ… Cảm giác giống như có một bàn tay bé xíu đang
kéo cổ áo ông lại, nói bằng giọng trẻ con: “Ba đừng đi đâu nữa…” Ông nhắm mắt.
Một luồng hơi nóng chạy dọc sống lưng. Không phải từ chiếc khăn, mà từ ký ức bỗng
bật sáng như một ngọn đèn cũ.
Giáng Sinh cuối
cùng hiện về. Tin đứng trước cây thông, chìa chiếc bánh quy bể nát: “Ba ăn
đi. Ngon không ba?” Vợ ông đứng bên cạnh, nhìn hai cha con bằng đôi mắt lấp
lánh dưới ánh đèn. Cả căn nhà thơm mùi bánh nướng. Khung cảnh ấm áp đến mức người
ta có thể quên cả thế giới bên ngoài.
Nam mở mắt. Ông
nhìn con phố đêm đang sáng đèn lấp lánh, rồi nhìn lại chiếc khăn xanh. Ông tự hỏi:
“Nếu giờ này con còn sống…chắc con cũng tầm tuổi thằng bé đó. Con có muốn ba ngồi
co ro ngoài phố vầy không? Hay muốn ba về nhà?”
Lần đầu tiên sau
rất nhiều năm, nỗi nhớ trong lòng ông không còn chỉ là vết cắt, mà
trở thành một sợi dây nối ông với một điều ấm áp mà ông tưởng đã mất hẳn.
Nam đứng dậy. Ông
gấp đàn lại, nhẹ tay như đang cất đi một tiếng thở dài. Hai thanh chocolate được
ông cho vào túi áo, như cất một lời chúc nhỏ của đứa trẻ lạ vừa
trao. Trong đầu ông bất chợt lóe lên một ý nghĩ - một ý nghĩ mà nhiều năm
nay ông không dám đối diện: Mùa xuân tới… ông sẽ về lại ngôi nhà ở thảo
nguyên. Ông sẽ: sơn lại hàng rào, trồng lại khóm hoa trước hiên, và đặt
trong phòng khách một cây thông nhỏ. Không phải cho ai, chỉ để tặng chính
mình.
Tối hôm đó, ông về
căn phòng thuê nhỏ, nấu một nồi súp khoai tây, đặt tấm hình vợ và con lên bàn,
và thắp một ngọn nến. Ngọn lửa run nhẹ trong gió, vàng và ấm như mắt Tin ngày
nào. Nam cúi đầu thì thầm: “Năm nay… ba thử sống tốt hơn một chút nghen con.”
Ngoài cửa sổ, gió đêm lùa qua,làm chiếc khăn xanh treo
trên móc áo khẽ rung lên, như có ai vừa chạy ngang.
Và ở đâu đó giữa
mùa đông rộng lớn này, điệu đàn Giáng Sinh của ông… đã bớt cô đơn hơn một
chút.
Biển Cát
( SC )
*, ** Come back to Sorento – Dean Martin
