Chỉ một đôi năm trước đây thôi, California nơi tôi ở hằng ngày nhất là vào cuối tuần, đi ngang qua những tiệm như Home Depot hay Little Orchard Hardware, bạn sẽ thấy rất đông những người đàn ông đứng rải rác gần đó để chờ được thuê đi làm những việc như: chặt cây, làm vườn, khuân vác, dọn nhà, …và những công việc nặng nhọc khác.
Gần như tất cả đều là người Mễ lén nhập cư vào Mỹ nên không
đủ giấy tờ để đi làm công sở như mọi người khác mà phải chịu thiệt thòi nhận những
công việc lao động vất vả này. Chính phủ Mỹ biết, nhưng làm ngơ để cho họ có cơ
hội làm việc lương thiện sinh sống, miễn là đừng làm gì vi phạm luật pháp là được
Năm đó… Chiều ngày 24, còn vài giờ nữa là đến Giáng Sinh,
hai vợ chồng chạy ra tiệm Little Orchard gần nhà định mua một chút đồ lặt vặt tối
làm tiệc gia đình mừng Noel.
Không thể ngờ được đã 3, 4 giờ chiều rồi mà còn gần một chục
người Mễ đứng chờ để được sai mướn. Trời ơi, chỉ còn vài tiếng nữa tiệm nào
cũng sẽ đóng cửa, ai về nhà yên ấm sum họp với gia đình, vậy mà một chục chú Mễ
này đứng giữa trời lạnh giá với chút hy vọng cỏn con là có ai đó cần giúp để được
chút đỉnh tiền đem về nhà cho vợ con. Thấy chúng tôi bước vào tiệm, hai ba anh
Mễ mon men tới giơ tay ngụ ý hỏi có cần giúp gì không? Tôi thấy lòng áy náy
quá. Giờ này mà họ còn đứng đây là cần tiền lắm. Cần, cần lắm! Nhưng tôi đâu có
gì để phải mướn người đâu, đành cắn răng nói sorry.
Mua xong đồ lên xe về lòng dạ không yên. Bỗng Michelle, vợ
tôi bàn - sẵn món tiền nhỏ hãng mới cho nàng quà cuối năm hôm qua, lấy tặng họ.
Gia đình mình nhờ ơn trên, công việc, tài chánh tương đối đầy đủ. Mùa lễ lạc
gia đình sum họp ấm cúng bên nhau, so với họ thật là may mắn hơn nhiều quá. Món
tiền này có cũng tốt, không có cũng không sao. Coi như hãng tặng quà một hộp
diêm, đốt hết thì cũng một nhà mình ấm thêm chút, chi bằng lấy ra chia sẻ mỗi
người một que diêm để họ có một chút hơi ấm hôm nay! Bàn xong, hai đứa chạy ra
nhà băng chia món tiền đổi làm 10 phần, và trở lại tiệm. Gần chục chú Mễ vẫn
còn đứng đó chờ việc. Chúng tôi xuống xe tặng mỗi người một phần quà nhỏ và
nói Merry Christmas với họ trước những cặp mắt ngạc nhiên và mừng
rỡ.
Tất cả người Mễ này nhận tiền xong cám ơn rối rít và đều vội
vã ra về. Vợ chồng tôi cũng vậy, muốn về nhà ngay chuẩn bị cho buổi tiệc tối
nay có anh em gia đình tới dự khá đông. Đang định cho xe đi, một anh Mễ tới bên
cửa với mớ tiếng Mỹ bặp bẹ nhưng cũng đủ hiểu anh muốn nhờ chở giùm anh tới cái
chợ gần đây để anh mua thức ăn về cho vợ con đang chờ ở nhà. Anh xúc cảm nói
may có món tiền của chúng tôi mới tặng, bằng không anh không biết lấy tiền đâu
mua thức ăn mang về hôm đó.
Lỡ làm ơn thôi thì cũng ráng cho trót. Để anh Mễ này đi bộ,
sợ tới nơi chợ đóng cửa rồi thì có tiền cũng như không, tôi OK. Anh hỏi tiếp
còn mấy anh bạn khác hồi nãy cũng muốn đi chợ luôn tôi có chịu chở giùm? Đằng
nào cũng một chuyến xe, có gì mà không được! May mà chiếc xe bự đủ nhét cả ba
chú băng sau, hai vợ chồng tôi chở họ đến thả trước chợ. May quá, còn hơn nửa
tiếng nữa mới tới giờ đóng cửa để nhân viên về nhà ăn Noel. Ba anh Mễ lật đật
chạy ù vào trong. Chúng tôi bắt đầu lái xe về nhà, trời chiều cuối năm chưa đến
5 giờ đã tối, đèn đường đã lên.
Xe chạy được một khoảng, vợ ngồi bên cạnh bỗng thốt:
-Anh chạy chậm lại, nhìn kìa…
Bên kia đường, một người đang ngồi gục đầu ôm gối co ro dưới
một mái hiên, bên cạnh là một gói đồ hành lý. Ô hay, giờ này, mọi người, mọi
nhà, có đạo hay không đạo, đang hân hoan đầm ấm bên gia đình chào đón ngày Chúa
ra đời, lại có người ngồi bơ vơ lạnh lẽo ở đây, nhất là gói đồ bên cạnh, rõ
ràng là một người vô gia cư, hay là kẻ tha nhân lỡ vận nào đó. Lòng tôi như
chùng xuống.
- Quành xe lại đi anh, mình còn cái này tặng ông ta.
Vợ tôi tay cầm que diêm cuối cùng sót lại. Tôi quành xe, dừng
lại một quãng xa và rảo bước đến. Người này đang úp mặt nhưng biết có người đến
gần, vùng dậy nắm cây gậy bên cạnh thủ thế, gằn giọng:
- What do you want? (Ông muốn gì?)
Té ra là một phụ nữ Á đông, còn trẻ, độ năm mươi. Không muốn
bà ta hiểu lầm, tôi vội vàng móc món quà cầm trên tay cho bà thấy và nói chỉ muốn
tặng bà nhân Giáng Sinh thôi, không có ý gì. Bà nhìn tôi quan sát mấy giây và bất
ngờ nói;
- Cho thì lấy.
Trời ơi, tôi có nghe nhầm không? Bà nói tiếng Việt trời ạ. Một
phụ nữ homeless đã là hiếm, dù không phải là không có, nhưng
là một đồng hương như hôm nay gặp là điều tôi chưa bao giờ nghĩ tới. Bà là ai?
Nhà cửa ở đâu? Có thân nhân nào không? Tại sao đến nỗi tứ cố vô thân giữa một
chiều lạnh giá như hôm nay? Những dấu hỏi hiện lên trong đầu nhưng không thể thốt
nên lời. Một người đến mức này phải có hoàn cảnh đặc biệt đâu thể trong vài lời
mà nói hết. Tôi đưa vội phần quà cho bà ta và quay lưng được mấy bước nghe tiếng
bà nói với từ phía sau:
- Cảm ơn. Merry Christmas.
- Merry Christmas, Tôi dừng bước nói lại với bà, và tiếp tục
đi về xe. Vợ thấy tôi có vẻ bàng hoàng, hỏi: “Anh biết bà ta sao?”
- Không nhưng bà ấy là người Việt đó.
Nàng sững sờ, cũng như tôi, không bao giờ nghĩ đến chuyện gặp
một phụ nữ Việt homeless vào một ngày như hôm nay. Chút ngậm
ngùi khi nghĩ đến người phụ nữ đồng hương ấy không biết bị hoàn cảnh gì mà phải
chịu đơn côi một mình màn trời chiếu đất giữa đêm Giáng Sinh.
Một buổi chiều Giáng Sinh kỳ lạ và đầy bất ngờ. Chỉ định ra
Home Depot mua mấy món lặt vặt về trang trí nhà cửa thêm chút cho party gia
đình tối nay, bỗng nảy ra những chuyện không định trước. Từ mấy chú Mễ đứng chờ
việc cho đến bà Việt Nam homeless cô đơn, và chợt nghĩ đến bản
thân mình mấy mươi năm trước… đều là những người đã hy sinh gần như tất cả khi
phải lìa bỏ quê hương để thực hiện niềm mơ ước đến miền đất hứa. Legal or
illegal, hợp pháp hay không hợp pháp, thực ra chỉ khác nhau một chữ ký, mảnh giấy
tùy thân mà thôi, còn ngoài ra tất cả đều chung thân phận con người mưu cầu một
cuộc sống tốt đẹp hơn cho ngày mai, một tương lai tươi sáng hơn cho gia đình và
con cháu sau này.
Một cảnh đời khác – Người Homeless kỳ lạ.
Mới bước ra khỏi chợ, tôi để ý thấy ông ta đang ngồi co ro
cúi gầm mặt dưới mái hiên một cửa tiệm đã đóng cửa cách mấy căn. Một người vô
gia cư (homeless). Chỉ mới cuối Thu chưa qua mùa Đông nhưng đã
lạnh buốt da, nhất là vào cuối ngày trời chập tối như lúc này.
Cầm chút tiền tôi đến nói “Buy yourself some food” (Ông tự
đi mua đồ ăn nhé). Ông ngẩng mặt lên, một người đàn ông Á châu khá trẻ khoảng
dưới năm mươi.
- Tôi không cần đâu. Thank you anyway! (Dù sao cũng cám ơn
ông).
Câu từ chối làm tôi hơi bất ngờ, hỏi lần nữa:
- Ông không đói ư?
Anh cười nhẹ:
- Tôi mới ăn xong. Cảm ơn ông.
Người vô gia cư này nói năng rất lịch sự và điềm đạm làm tôi
không đành quay lưng, ráng vớt câu nữa:
- Hay là ông cầm lấy mua cà phê uống cho ấm.Trời đang lạnh.
Chữ “lạnh” vô tình làm anh khựng lại, và tôi cũng kịp để ý tấm
áo khoác phong phanh trên người anh. Quả nhiên anh nhìn tôi hỏi:
- Ông còn cái áo ấm khác không? Trời lạnh thiệt.
- Dĩ nhiên tôi còn nhiều cái khác ở nhà. Tặng anh cái này
nhé.
Vừa nói tôi vừa cởi áo, anh lại ngăn.
- No No. Ông sẽ bị lạnh đó.
- Không sao, tôi chỉ lạnh chút từ đây ra bãi đậu xe thôi. Vô xe là ấm ngay.
Anh vẫn cương quyết:
- No No… Tôi ngại
lắm. Hay ông về nhà có cái nào cũ, mai mang lại cho tôi cũng được. Tôi vẫn sẽ ở
đây tối mai.
Ô hay cái anh
này! Lần đầu tiên tôi gặp một người vô gia cư… khó tính đến vậỵ! Biết ý anh,
thôi không nói thêm nữa. Nhà tôi cũng gần, về gom một hai cái khác tới tặng anh
ngay cũng không gì khó khăn. Nhưng khi mở cửa xe thấy một cái áo khoác khác
đang nằm ở ghế sau, tôi bèn đổi ý định, thay chiếc áo rất ấm đang mặc cầm tay
trở lại gặp anh homeless.
- Đây, tôi có cái
áo khác mặc rồi đây nè, không lạnh đâu. Ông chịu nhận cái áo này chưa?
Anh ngạc nhiên thấy
tôi trở lại. Tôi bỗng thấy niềm xúc động dâng tràn và cảm nhận được sự cảm kích
trong ánh mắt anh nhìn tôi. Không còn lý do nào để từ chối.
Tôi trao cái áo
và quay đi, kịp nghe anh nói nho nhỏ như thì thầm với chính mình hơn là cho tôi
nghe: “God bless you”.
