1.
Cuối năm bề bộn công việc nhưng do phải tái khám chứng huyết áp lên xuống thất thường, tôi lại lê thân vô Hòa Hảo.
Chợ Rẫy, Bình Dân, Hòa Hảo…, không hiểu sao mấy bệnh viện lớn
hàng đầu ấy, nằm ở Sài Gòn mà danh tiếng chữa trị giỏi thì vang dậy khắp cả nước,
thu hút hằng hà sa số bệnh nhân từ tứ phương đổ về, lại khiêm tốn mang những
cái tên nghe rất nôm na, dân dã như thế. Khi ngưỡng mộ nhắc đến các bệnh viện ấy,
bà con mình cũng chỉ gọi rất giản dị, gọn lõn, như “…qua Chợ Rẫy”, “vô Hòa Hảo”,
hiếm khi trịnh trọng nói “… chuyển qua bệnh viện Chợ Rẫy”, hay “đến chữa ở
Trung tâm chẩn đoán y khoa MEDIC” như tên cũ của Phòng khám đa khoa Hòa Hảo. Tự
hồi nào, con đường Hòa Hảo vừa hẹp vừa ngắn, nhà cửa lụp xụp, vô danh tiểu tốt
kia được Hòa Hảo ai-cũng-biết cho ké tiếng tăm. Từ tờ mờ sáng đến giữa khuya,
khúc đường ở gần cổng bệnh viện lúc nào cũng nườm nượp, chen chúc người, xe qua
lại, kéo theo các dịch vụ bán đồ ăn uống, bán thuốc men và đồ dùng cho người nằm
viện, xe ôm, giữ xe, chỗ trọ, chưa kể đám “cò” chộn rộn ở ngay cổng, chuyên chạy
cho bệnh nhân mấy vụ “ưu tiên” vô khám “ngoài luồng”, khỏi phải lấy số thứ tự,
hay chèn tên vô lịch mổ sớm, hoặc đến thẳng phòng mạch riêng của bác sĩ….
Cùng cảnh ngộ với hàng ngàn bệnh nhân hay người nhà của họ
đang mỏi mòn vì chờ đến lượt khám hay đã vất vả lên xuống mấy tầng lầu để
đóng tiền xét nghiệm, ngóng chực lấy kết quả siêu âm…, tôi chỉ mong tạm thoát
ra khỏi cái ‘rừng’ người ngột ngạt, chen chúc đứng, ngồi ở khắp các khu khám để
kiếm vài giây phút xả hơi, thư giãn. Hơn thế, đã gần trưa mà con số nhấp nháy
trên bảng điện tử treo trước khoa Siêu âm tim cứ như vẫn đứng ì, vã lại còn quá
xa số thứ tự của tôi. Sốt ruột và chán nãn, tôi quyết định rời khỏi hàng ghế chờ,
đi kiếm một tách cà phê…
Nắng trưa gay gắt, tôi thất thểu bước dưới lòng đường, tự
trách mình giờ này mà bày đặt, cố chấp, cứ nhất định đi tìm ở khu vực hỗn
tạp này một cái quán đúng nghĩa là quán cà phê thì quả là vô vọng thôi. May mắn
thay, cách cổng bệnh viện khoảng ba, bốn trăm thước, từ xa tôi đã chợt nhận ra
mặt tiền của một cái quán nọ được trang trí theo kiểu coffee take-away đang thịnh
hành ở Sài Gòn.
2.
Quán mang tên V. Coffee, khá chật chội, bề ngang chỉ khoảng
2.5 – 3m nhưng thoáng mát, không tham lam kê chèn nhét bàn, ghế. Nhãn dán vào mấy
hũ lớn đựng cà phê hạt đặt trên quầy ghi rõ “Cà phê Buôn Mê Thuột”, loại đặc biệt,
loại 1, loại 2… Bên cạnh là cái máy xay đang chạy rồ rồ, bốc mùi cà phê thơm
ngát. Bảng giá treo trên tường ghi quanh quẩn mấy con số 10 ngàn,12 ngàn một
ly, tức cũng ngang ngang các món take-away ở những nơi khác.
Tất nhiên, như thói quen xưa nay, tôi gọi cà phê nóng.
Ngồi chờ phin cà phê nhỏ giọt – đang theo nhịp điệu thật hạp ý tôi, nghĩa là từng
giọt, từng giọt thong thả chứ không phải tuôn rồn rột như mưa rào – tôi nhẩn
nha quan sát tiếp các thứ trong quán.
Thật thú vị, từ ngoài bước vào cái quán trang trí giản dị
này, khách có thể thấy ngay hai tủ sách nhỏ được kê ốp vào vách. Một tủ bày đủ
loại sách tranh truyện thiếu nhi, từ Đôrêmôn, Conan, Alice Ở Xứ Sở Diệu Kỳ cho
đến Thần Đồng Đất Việt, Kính Vạn Hoa, Mèo Khóc Chuột Cười… Còn tủ kia dành cho
các loại sách văn hóa – văn học cổ kim cùng những cuốn tiểu thuyết nổi tiếng thế
giới. Tôi đứng dậy, bước đến gần thì nhận ra ngay mẫu bìa nhiều cuốn sách sáng
giá, như: Văn học Việt Nam, Văn học Trung Quốc Hiện Đại, Văn Học Nga, 100 Phong
Tục VN, Danh Nhân Thế Giới, Trăm Năm Cô Đơn, Liêu Trai Chí Dị, Hoa Hồng Giấy.V.V…
Tôi mang cuốn Trăm Năm Cô Đơn của Marquez trở lại bàn, vừa
lơ đãng lật xem vài trang, vừa nhâm nhi tách cà phê nóng hổi. Nhạc mở thật nhỏ,
văng vẳng một bản hòa tấu mướt dịu của Clayderman. Nơi cái bàn kê lộ thiên trên
vỉa hè trước quán, một ông khách già lặng lẽ đọc tờ tạp chí lấy từ cái giá để báo
đặt sát cửa quán. Đối diện bàn tôi ngồi là hai anh mặc áo công nhân, cùng chăm
bẳm nhìn vào bàn cờ tướng, mặc kệ cho mấy ly cà phê đá để bừa trên ghế đẩu kề
bên đã cạn sạch… Không khí yên ắng, thư giãn bao trùm cả cái quán thú vị này.
4.
Chủ nhân quán V. là một bác đã lớn tuổi, mộc mạc, nói giọng
Bắc. Vừa nghe tôi chào hỏi, gợi chuyện, bác ngưng công việc gì đó phía sau
quầy, ân cần mang một bộ uống trà đến ngồi cạnh tôi. Lại đúng như ý tôi muốn, bởi
cà phê nóng thì đi đôi với trà nóng chứ không phải trà lạnh. Bác chủ quán vui vẻ
trả lời tôi rằng mình là nhà giáo về hưu, đã góa vợ mấy năm, còn cô bé pha chế,
bưng dọn kia là con gái thứ của bác. Nhà giáo có khác, tôi thú vị
nghĩ thầm. Dù mở quán theo trào lưu phương Tây thời thượng là dạng coffee
take-away, nhưng ông chủ quán gốc nhà giáo cố cựu này vẫn có chủ ý riêng là phục
vụ khách theo phong cách nho nhã, kiểu người trí thức cũ, nhằm tạo sự thư giãn
cho khách.
Chừng như khuôn theo nếp sống và nếp nghĩ thuộc văn hóa cổ
điển của một nhà giáo về già, bác bày ra các tủ sách báo, bàn cờ tướng, tranh
phong cảnh làng quê…. Đến nhạc mở trong quán cũng chọn là nhạc cổ điển, nhạc
thính phòng, hòa tấu êm dịu chứ không phải Rock, Funk, Pop music ồn ào, rậm rật.
Chợt nhớ là không thấy quán treo thông báo “có wifi” để câu
khách như hầu hết các quán cà phê hiện nay, tôi hỏi thì bác chủ quán bảo: “Có
chứ, nhưng.. do tôi không muốn công khai rình rang, khách nào muốn sử dụng
wifi, lên tiếng thì tôi sẽ nói cho password.”. Bác bộc lộ: “Thì
có ai bảo như thế là hơi cố chấp tôi cũng chấp nhận vì nói thực
lòng, một khi mình đã có ý bày ra các tủ sách cho khách có thể đọc, tức thư
giãn bên ly cà phê thì rất mong là được nhiều người hưởng ứng khi vào quán. Đằng
này, hồi còn ghi thông báo có wifi lên vách, tôi thất vọng quá
khi đa số khách vào quán là chỉ cắm cúi mở điện
thoại, Ipad, laptop chat chít, trò chuyện nhặng xị qua Viber, Zalo,
Skype... Còn số người lấy sách đọc như anh đây thì
quá ít.”
Cà phê ngon và rẻ, khung cảnh thư thái, chủ quán lịch thiệp…,
tôi chấm điểm 10 cho quán V. khi trở lại bệnh viện. Tôi đặc biệt chia xẻ cái
chuyện có thể bị gọi là “cố chấp” nơi chủ quán. Dù gì thì đó cũng là một
kiểu “cố chấp” chấp nhận được, nếu không nói là đáng trọng, dễ mến nơi bác
chủ quán/cựu nhà giáo, người đã thiết tha muốn khách đến quán – đặc biệt
là người lớn tuổi – có thể thư giãn với những đầu sách văn học – nghệ
thuật hơn là chỉ ‘bụp’ vô hệ wifi miễn phí ở quán...
.
Phạm Nga
(Tháng 1-2026)
