Bà Thuyên nằm nướng trên giường lướt điện thoại, ngày cuối tuần bà tự thưởng được ngủ trễ mặc dù bà đã nghỉ hưu từ cả chục năm nay, nhưng vì quen giờ sinh học nên cứ đúng 7 giờ là bà mở mắt. Bà định bụng sẽ dậy khoảng 9 giờ, nhưng vì quên cái password của trang facebook nên loay hoay tìm tòi mãi, làm bà hết cả muốn ngủ, phải ngồi dậy.
Những ngày thường trong tuần, bà đến nhà con trai trông cháu
nội cho vợ chồng chúng đi làm từ sáng sớm, nhưng đã hai tuần nay, bà ở nhà chăm
ông vì ông vừa mổ một con mắt phải do chứng cataract, còn cháu
bé được gởi tạm sang nhà ông bà ngoại. Ngoài việc làm cơm, nhỏ thuốc mắt
đúng giờ cho ông, bà còn phải để mắt canh chừng ông, càng lớn tuổi trí nhớ càng
rời xa ông, sợ ông quen tay đưa lên dụi mắt, hoặc lại mở chiếc điện thoại bé
xíu ra, mê say dán mắt vào đấy với những trò games quyến rũ hay xem hình trong
app family album mà thằng con vừa mở cho!
Bác sĩ đã dặn đi dặn lại không được xem màn hình từ iphone hay ipad vì
ánh sáng xanh dễ làm hại mắt mới mổ, phải chờ ít nhất hai tuần sau mới được xem
và không được dụi mắt, thế mà ông lại nhanh chóng quên đi lời dặn của bác sĩ,
buồn buồn là ông quẹt mở cái iphone và ngồi xem ngon lành như
người chưa hề mổ mắt mới về! Khi bà bắt gặp, bà cằn nhằn thì ông lại trách bà:
- Bà sao khó tính hơn bác sĩ nữa, tôi xem chút xíu thôi có
sao đâu mà bà nói nhiều thế!
Vì nhớ cháu nội, muốn xem hình thằng bé, ông nói như chữa tội:
- Xem xa xa thôi, một vài phút thôi… Bộ mù liền đâu… Với
lại nhiều người mổ mắt về là họ có thể xem tv, đọc sách như thường
mà.
Bà nói như nhắc nhở ông:
- Mới có một tuần chưa gặp thằng cháu thôi! Có thể ngày mai
cả hai vợ chồng nó lại bế thằng bé tới thăm mình?
- Ừ để tôi hỏi xem chúng nó có đến mình cuối tuần này không
nhé.
Nói xong, ông vội vàng bấm phone gọi thằng
con trai, chuông reng mãi, mà Tylen vẫn không trả lời, ông Thuyên nhận được message tức
thời của Tylen:
“Ba phone con có chuyện gì không?”
“Ba muốn nói chuyện với con, hỏi xem cuối tuần này hai vợ chồng
con có về ăn chung với gia đình mình không?”
“Tụi con busy lắm, có gì ba cứ text nhé! Dạ weekend này
con busy nên sẽ không về ạ, ba mới mổ cataract cần
nghỉ ngơi nhé, có mẹ bên cạnh lo cho ba là good lắm rồi. Con làm việc đây; nice
day and bye ba nhe.”
Ông bà Thuyên hiếm muộn, có con rất trễ, thằng Tylen sanh
vào năm 2001 mà thời đại bây giờ gọi là thế hệ Z, lớn lên bên Mỹ, nên tiếng Việt
nó nói và viết rất giới hạn; hấp thụ nền giáo dục hiện đại văn mình của Mỹ,
Tylen là thằng bé nhậy bén, ham học hỏi, nên những kỹ năng máy móc nó rất rành.
Có lần hai vợ chồng Tylen ngồi bên cạnh nhau ở phòng khách
nhà ông Thuyên, mỗi đứa gục đầu vào cái màn hình bé xíu của chiếc iphone,
tay bấm lia lịa, miệng thì cười cười vui vẻ với màn hình, sau đó hai đứa lại
ngước mặt lên nhìn nhau, nhoẻn cười một cái, lại gục đầu vào đấy, hai ngón tay
lại tiếp tục nhanh thoăn thoắt viết lách. Ông Thuyên tò mò đi qua sau lưng
chúng nhìn vào hai cái màn hình chiếu sáng mới biết là chúng gởi cho nhau những
mẩu tin vui, những trái tim, những nụ hôn …thầm lặng.
Ông lắc đầu không hiểu nổi tại sao chúng không nói thẳng với
nhau, ôm nhau chia sẻ lời yêu đương như thời của ông và bà hồi xa xưa, mà lại
yên lặng ngồi cạnh nhau, gởi cho nhau những lời nói, hình ảnh qua chiếc phone như
thế!
Ông nhớ hồi xưa khi còn trẻ, sinh nhật bà, chính tay ông phải
đi lựa từng cánh hồng đẹp, đỏ rực rỡ, đầy sức sống, viết tấm card đem tặng bà với
cả tấm lòng và trái tim rung động, chứ đâu như giới trẻ bây giờ, chúng cũng gởi
giỏ hoa hồng rực rỡ, bánh sinh nhật với hàng ngàn cây nến lung linh đó, nhưng
không phải đưa trực tiếp cho người mình yêu mà gởi lên mạng xã hội, facebook gì
đó mà với số tuổi của ông, ông chuyên môn quên các ký tự để mở! Ông Thuyên
quay qua cằn nhằn với vợ:
- Tôi phone nó không bắt, lại bảo tôi phải text cho
nó trong message! Bà thấy không, tôi mới mổ mắt mà cũng phải bắt buộc
nhìn màn hình, không nhìn làm sao viết cho nó!
- Tụi nó lúc nào cũng bận rộn, có một đứa con mà mình đã khó
gặp nó, vậy khi có hai ba đứa thì không biết sẽ ra sao nữa.
- Thằng Tylen cứ bắt tôi phải mở account email,
lên facebook, dậy tôi cách xài mạng xã hội, để viết cho nó,
thay vì phone, nó bảo phone bây giờ làm phiền người
ta lắm, text hay viết message mới tiện! chắc
là mode của tụi trẻ hay sao đó! Thiệt tình!!
Nói xong, ông đưa cái phone vào mặt bà:
- Mắt tôi đang đau nên nhờ bà xem…Bà thấy cái app này không?
Bà biết làm sao mở không? Hôm bữa nó mới cài cho tôi đó, nó bảo thay vì bế thằng
bé đến thăm mình thì nó sẽ bỏ tất cả hình ảnh của thằng nhỏ vào đây mỗi ngày
cho mình xem…
Bà Thuyên bỗng nhiên nổi cơn tam bành, lên giọng:
- Ủa vậy nó tính sẽ không bao giờ đến thăm ông và tôi nữa hả?
chỉ xem hình là đủ rồi sao? Viết cũng đủ rồi hả? không được phone luôn
sao? Nó bận đến nỗi không trả lời được phone của cha mẹ nó hả?
Nếu nó nói vậy thì từ đây trở đi đừng nhờ mình đến canh con nó nữa!... Cứ ngồi
đó mà text đi!... Ông cũng không biết la rầy nó, dậy nó, cái
gì nó nói là ông cũng chiều là sao chứ?!
Ông bà Thuyên chỉ có mỗi Tylen là con trai duy nhất, mà là
con cầu tự nữa nên ông bà cưng con lắm, đặc biệt là ông Thuyên chiều con vô điều
kiện; từ bé Tylen xin gì ông cũng cho, ông mua riêng một chiếc mô tô chỉ để chở
con đi chơi, mỗi lần đi làm về buổi chiều là ông để thằng Tylen lên phía trước
thùng đựng xăng của chiếc mô tô, chở nó chạy quanh khu phố Magnolia gần khu Phước
Lộc Thọ, thằng bé sướng quá, giơ hai tay lên đầu, miệng nhe những chiếc răng
sún la hét ỏm tỏi, còn ông cũng tít mắt, vui không kém. Cả xóm đều biết ông
cưng con trai đến chừng nào.
Từ bé ông chiều nó nên lớn lên nó nói gì ông cũng gật. Được
cái là Tylen rất hiếu học, tự chọn ngành, ra trường với cái bằng kỹ sư electronic loại
giỏi, rồi lấy ngay người con gái đầu tiên nó quen khi còn ở trung học, sanh con
liền năm sau đó, mà chưa hề qua giai đoạn nghỉ ngơi đi chơi sau những năm đại học
cực khổ như những người bạn ở lứa tuổi của nó.
Ông nói vuốt cho bà đừng giận con nữa:
- Nè bà, con nó bận công việc, gia đình, mình làm được gì
cho nó thì làm, đừng trách nó nhé, phải hiểu cho nó chứ, bà trách, giận nó rồi
nó không đến mình nữa thì ai là người lỗ đây? Mình hay nó? Mình nhớ con, nhớ
cháu, chứ chúng nó bận rộn như thế có nhớ gì đến mình đâu! Mình không trông
cháu thì còn bên ông bà ngoại nữa mà…
Bà tức mình, hai tay chống nạnh:
- Phone thì không cầm, bảo mình viết email, rồi text, rồi
lên facebook xem hình thằng cháu… Nếu ông thấy như vậy là đủ rồi thì nghe nó
đi, còn tôi thì muốn cái gì cũng phải có thật, ôm con, hôn thằng cháu, bế nó,
cười đùa với nó… như vậy mới có tình, chứ gì mà chỉ viết và xem hình thì tôi
thua đó! Hồi xưa còn đi làm thì cần phải biết đến ba cái mạng xã hội, bây giờ
nghỉ hưu rồi mà còn lên mạng làm chi nữa chứ!
Không thuyết phục được vợ, ông bước ra bên ngoài:
- Thôi, tôi đi bộ vòng quanh nhà cho khỏe đây, một chút tôi
về.
- Ông đi cẩn thận, nhớ đem theo mắt kiếng mát đeo cho mắt đừng
bị bụi và ánh sáng chiếu vào nhé, đừng mua bán xách đồ gì nặng về nhe ông!
- Ừm được rồi mà, tôi đi đây.
Sáng hôm sau, trong lúc bà Thuyên đang dọn dẹp garage, cô
Susan người hàng xóm thân tình với gia đình bà từ thời thằng Tylen mới lọt
lòng, cô là người đã từng làm babysit cho nó mỗi khi vợ chồng
bà có việc bận bất thình lình, cô tươi cười khi gặp bà, tặng cho bà một rổ
chanh vàng trái to như nắm tay, và chỉ vào cây nhà cô đang trĩu trái sát hàng
rào:
- Chị coi năm nay chanh nhà em sai trái ghê chưa, làm sao
chúng em ăn hết được, em gởi biếu chị một giỏ nè, nếu không ăn hết thì cho các
con của chị nhe, tụi em trồng chơi thôi, ai ngờ nó sai quá, thấy nó rụng đầy
sân làm em thật tiếc, mà chua quá ai mà ăn nổi.
- Cám ơn cô nhé, nhìn cây trĩu quả mà thấy ham, phải chi nó
là cây cam hay quýt thì thích há!... Chúng tôi thường làm chanh muối để dành uống
từ từ.
- Ah chị ơi, cho em gởi lời chúc mừng thằng con trai giỏi của
chị nhe, chưa thấy ai làm việc gì mà nhanh nhẹn như nó, học cũng nhanh, lấy vợ
cũng cái xẹt!… Nó hay quá giành được huy chương vàng…
- Huy chương vàng?... Ở đâu?... Cho giải gì?
- Ủa chị chưa coi hả? trên facebook đó!
- Lại Facebook!!... là chỗ nào? Tôi… xin lỗi nhe, tôi chống
mấy mạng xã hội lắm đó! Việc trong nhà chưa biết mà cả thế giới biết hết trơn!
Giới trẻ thời Z bây giờ đụng một tí là email, là fb, nhà có chuyện
gì, con cái làm gì là đưa hết lên đó, không còn chút riêng tư nào nữa! Ai cho đồ
gì đẹp cũng khoe lên đó, ăn gì ngon cũng để lên… Tôi không thích cái lối sống
khoe khoang, vô bổ đó đâu… Từ ngày tôi về hưu, quay cuồng với việc nhà, trông
cháu…nên không còn thì giờ xem gì nữa! nó cứ bảo tôi hết vào text, rồi email,
messenger, bây giờ thêm fb nữa thì tôi chịu! đâu còn thì giờ mà làm cơm cho gia
đình!
- Thời bây giờ bọn trẻ còn làm clip qua tiktok, AI nữa đó.
Đúng là nhiều người lạm dụng mạng xã hội quá, đưa hết chuyện riêng tư, hình ảnh
lên đó, khoe nhà đẹp, con giỏi… Nhưng cũng tùy quan điểm mỗi người, chia sẻ cái
đáng, chứ chuyện gì cũng đưa lên thì đúng là nhàm! …Nói thật, fb thì không thể
thiếu được mỗi ngày, con trai và con dâu chị, tụi nó thắng giải nhất trong
nhóm dragon boat, thi đua thuyền đó, có một clip video hay lắm.
Bà Thuyên ái ngại đưa điện thoại cho cô hàng xóm, bẽn lẽn:
- Cô trẻ trung năng động nên mới có thể vào hết app này
đến app kia chứ chúng tôi thì hôm nay quên password này,
ngày mai lại lộn password với app kia…
- Mình phải theo technology mới mỗi ngày,
chứ không sẽ thành lạc hậu đó chị, nước Mỹ là một đất nước tự do, nhiều phát
minh khoa học, máy móc sáng tạo tinh vi như vậy, iphone ra cái mới mỗi năm… thì
mình phải tận dụng, tại sao lại giới hạn sự hiểu biết của mình!... Chị cần thì
em sẽ giúp cho. Còn vụ password thì lấy một cái cho tất cả là
xong chứ gì!
- Nghe cô nói sao dễ dàng quá đi, chúng tôi sẽ ráng!
Susan nhanh nhẹn giúp mở trên điện thoại bà Thuyên một app
fb trong hai phút, rồi mở ngay video thằng Tylen và con dâu đang đua thuyền thật
gây cấn, tiếng hò hét cổ động thật hào hứng của những người xung quanh vang vọng
ra, còn thằng cháu nội một tuổi đang ngồi trên bờ với các bạn trong nhóm của
các cháu, nó há hốc miệng, mắt mở thật to, theo dõi ba má nó, trên tay là bình
sữa đầy trông thật dí dỏm và cảm động làm sao.
Bà Thuyên bất giác mỉm cười theo với nụ cười hồn nhiên của
thằng cháu nhỏ trong cái video ấy, tưởng như mình đang ngồi cạnh cháu xem cuộc
đua thuyền của thằng con trai và con dâu vậy, bà nói với Susan:
- Ừ! nhìn trong clip này thật sống động vui
ghê, đâu cần phải có mặt ở đó làm gì cô nhỉ!
-Vậy cho nên sáng nào chị cũng phải vào fb để cập nhật tin tức
trên thế giới, chiến tranh, lụt lội, xem hình con cháu, bạn bè, hoặc muốn mua
bán gì rẻ, hay hay là đều có quảng cáo trên đó hết, nếu chị không vào thường
xuyên để nghe tin tức thì sẽ như người nhà quê, như con ngựa bị hai tấm da che
mắt vậy, ai nói gì mình cũng như người trên cung trăng!
Nói chuyện với Susan một hồi, bà Thuyên như được thuyết phục
và hiểu ra mọi lý lẽ.
***
Buổi chiều, Tylen phone reo mừng nói với mẹ:
- Mẹ ơi! Chúng con được giải nhất đó mẹ!
- Ừm mẹ biết rồi…
- Chúng con được huy chương vàng nữa…
- Mẹ biết!
- Thằng cháu nội của mẹ đã biết đi khá vững…
- Mẹ thấy rồi!
- Ủa… sao mẹ biết hay vậy?
- Thì trên fb chứ đâu!
- Mẹ vào fb được à?
- Con đã bảo mẹ phải cập nhật mỗi ngày còn gì?!
- Một chút nữa chúng con sẽ ghé mẹ để thăm ba mổ mắt ra sao…
-Thôi không cần! để tôi chụp rồi gởi hình lên fb cho nhau
xem, thấy khỏe là được rồi, cần gì thăm viếng nữa!... vả lại đã có người ở bên
cạnh lo chăm sóc cho ba rồi…
Bà Thuyên nói mát, giọng Tylen ái ngại, vừa giải thích vừa
xin lỗi:
- Con so sorry, chắc mẹ không understand con,
ý con là ba mới mổ mắt, để cho ba nghỉ ngơi rồi chúng con lo công chuyện xong sẽ
tới vì Sunday vừa qua tụi con phải làm rowing race, sợ nếu đưa
cháu bé cho mẹ canh thì sẽ làm mẹ cực quá, nên tụi con đã bế cháu theo đi đua
luôn, mà nó rất thích, ngồi ngoan ngoãn trong lòng bạn của con, không khóc gì hết,
nhìn tụi con đua thuyền. Hôm nay con muốn bế cháu về thăm ông bà, thằng bé cứ
chỉ vào tấm hình trong máy, bập bẹ gọi bà rồi gọi ông.
Những lời đối thoại của hai mẹ con được ông Thuyên ngồi nghe
hết, ông nói xen vào:
- Độ này mẹ con giỏi lắm rồi, lúc nào rảnh là bà lên fb xem
hình các con cháu và nhiều thứ khác hay lắm, ngay cả làm bếp cũng có người dậy
trên trang fb của họ; cô Susan cạnh nhà chỉ cách gọi phone ra
ngoài nước Mỹ qua fb cũng chả tốn xu teng nào hết, càng khám phá được nhiều điều
hay, càng thấy cái mạng này thật lợi hại. Ba phục ông Mark Zuckerberg, người đã
sáng tạo ra mạng xã hội fb này quá…
Bà cắt ngang lời ông:
- Tylen này! mẹ vẫn muốn … được ôm con, ôm dâu, hôn thằng
cháu, ngửi cái mùi sữa thơm ở miệng nó, nghe tiếng nó bi bô, cả gia đình mình
ngồi vây quanh chiếc bàn tròn trong bếp ăn uống nói cười chứ không phải
livestream, Instagram gì đó, nói qua cái màn hình nhỏ, rồi chụp hình để lên mạng
lấy le đâu nhé!
- Con hiểu mà! Nên mới phone để nói là tụi
con sẽ về thăm ba mẹ đây!
Gen Z sinh đúng thời ni
Ăn cơm cũng phải selfie… chụp hình.
Gen Z vừa lạ vừa quen,
Ăn chơi cũng giỏi, học hành cũng nhanh.
Cười vang trước mọi khó khăn,
Tương lai rộng mở, trời xanh gọi mời.
Sỏi Ngọc
