[Chỉ là thế không tô hồng hay bôi đen chi hết...Thủa ấy của
tôi]
Ngày 30 tháng Tư năm 1975
Thằng bé nhà quê là tôi vừa qua tuổi 14 chuẩn bị cho kì thi tốt nghiệp cấp 2 và
thi tuyển vào lớp 8...
Thằng bé nhà quê quẩn quanh trong ngôi làng xưa cũ cùng những mái tranh nghèo nắng
mưa dầu dãi không điện, không báo, không đài,
Ti vi và tủ lạnh, xe máy là chưa từng nghe và chắc chắn còn lâu mới thấy
Thằng bé nhà quê lầm lụi chăn trâu, cắt cỏ, mót lúa và cất vó te kiếm con tép
con tôm lật cỏ bắt cua đồng
Thằng bé nhà quê chỉ mang máng biết miền Nam qua những bài trong sách giáo khoa
Thằng bé nhà quê nghe loa hợp tác báo tin giải phóng miền Nam
Hình như vào khoảng một giờ chiều
Hình như vì thủa ấy người làng tôi vẫn định giờ bằng bóng nắng...
Làng xóm vắng ngắt vắng ngơ
Trai tráng đi bộ đội gần hết
Lơ thơ còn lại những người già cùng đám trẻ
Thằng bé nhà quê là tôi khi ấy cũng nhảy nhót reo vui
Miền Nam giải phóng rồi
Miền Nam giải phóng rồi...
Và nhớ
Nhớ suốt đời
Chắc chắn sẽ mang theo sang bên kia thế giới
Tiếng khóc nấc nghẹn của mẹ
Cuối năm 1971 báo tử anh cả chết hồi Mậu Thân
Mãi sau này chúng tôi mới hay mộ anh ở rừng núi phía tây Quảng Ngãi
Anh thứ ba còn ở Quảng Trị
Mãi sau này tôi mới hay Quảng Trị năm một chín bảy hai - mùa hè đỏ lửa và đại lộ kinh hoàng
Bố tôi thắp một nén hương
Nén hương gầy tong teo
Người âm thầm khấn vái
Mắt đỏ hoe cũng khóc
Tôi đang nhảy nhót reo vui nhìn cha mẹ bỗng dưng câm bặt
Len lén nhìn như một kẻ có lỗi
Không dám hỏi mẹ hỏi cha
Bố vẫy tay
Tôi đến gần
Người ôm tôi vào lòng khe khẽ nói
"Thằng Tây nó cút thằng Tầu nó qua!"
Chưa yên đâu con
Chưa yên đâu
Bố thở dài buồn nẫu...
Ngày 30 tháng Tư năm 1975 của tôi chỉ thế
Thằng bé nhà quê 14 tuổi tròn
Thằng bé nhà quê lầm lụi cùng đất cùng bùn cùng những bông lúa còi
Thằng bé nhà quê ngơ ngác
Suốt phần đời còn lại mang theo tiếng khóc của mẹ và nén hương gầy tong teo trong bàn tay cha run rẩy của cha
30 tháng Tư mỗi năm với tôi chỉ có vậy thôi
Chỉ có vậy thôi
Hiu hắt buồn làn khói hương gầy và tiếng khóc
Đặng Tiến (Thái Nguyên)
