Một buổi họp mặt thân hữu giữa mươi người cộng sản tổ chức tại tư gia của bà Nguyễn thị Bình, Phó Chủ tịch nước, và do bà mời. Mọi người đang thảo luận về tình trạng đất nước bi đát: kinh tế tụt hậu, đạo đức băng hoại, chánh trị độc tài, … bổng bà Bình hỏi «Vậy, theo các anh, chúng ta sai từ bao giờ ?».
Ai cũng đều nói
chúng ta sai từ năm 1951, khi đại hội lần thứ hai của Đảng lấy chủ nghĩa
Mác-Lê-nin và tư tưởng Mao Trạch-đông làm kim chỉ nam cho mọi đường lối chánh
sách của mình. Riêng nhà văn Nguyên Ngọc lại nói: “Ta sai từ đại hội
Tours“.
Bà Bình không đồng
ý. Nhưng qua ngày hôm sau, bà Bình bảo ông Nguyên Ngọc: “Chị đã suy
nghĩ suốt đêm qua, Nguyên Ngọc nói đúng đấy!”.
Câu chuyện «Ta
sai từ đại hội Tours» (*) được nhà văn Lê Phú Khải kể lại trong «Lời
Ai điếu » (Người Việt xb, Huê kỳ). Và ông còn cay đắng nhận
xét thêm như một kết luận về sự chọn lựa đó “Một đất nước được lãnh đạo
bởi những con người hoang tưởng và lố bịch như thế thì đất nước sẽ đi về đâu?
Nhân dân sẽ sống thế nào? Còn đám trí thức kia thì chỉ ngậm miệng ăn tiền mà
thôi.”
Ông Nguyên Ngọc
có lý? Vậy nếu không có Hội nghị Tours và không theo cộng sản, Hồ Chí Minh có
thể tìm ngỏ khác để giành độc lập được không? Và theo cộng sản phải chăng là để
ông tìm con đường giải phóng Việt nam khỏi ách đô hộ thực dân pháp, chỉ vì thật
lòng yêu nước?
Hội nghị Tours
1920
Hội nghị diễn ra
từ 25 tới 30 tháng 12 năm 1920 ở Tours, Thành phố phía Tây-Nam Paris, cách
Paris 230 km. Trong hội trường, treo hai biểu ngữ lớn «Hỡi vô sản toàn
thế giới, các bạn hảy đoàn kết lại» và « Giải
phóng thợ thuyền là sự nghiệp của anh em lao động».
Tháng 11 năm
1918, Đệ I Thế chiến kết thúc làm xáo trộn lớp chánh trị pháp, nhứt là những đảng
phái của giới thợ thuyền. Đảng Lao động pháp (SFIO= Section Française
Internationale Ouvrière – Phân Bộ Pháp Quốc tế Thợ thuyền), sau khi lãnh tụ
Jean Jaurès bị ám sát, dần dần bị phân hóa. Ở Đại hội Tours, một bộ phận lớn của
SFIO, do ảnh hưởng cách mạng bôn-sơ-vít nga 1917, chọn theo SFIC (Section
Française Internationale Communiste – Phân bộ Pháp Quốc tế Cộng sản) của
Lê-nin, tiền thân của đảng cộng sản pháp (PCF) ngày nay. Phần còn lại thiểu số
cực lực chống lại Lê-nin ở Đại hội Tours, theo Leon Blum, giữ đảng Xã hội (Quốc
tế II).
Hồ Chí Minh, năm
1919 đã gia nhập Đảng Xã hội pháp (SFIO), tham dự Đại hội Tours với tư cách Đại
biểu ngoại vi của nhóm hoạt động thuộc địa, không phải Đại biểu cao cấp, nhưng
có tiếng nói ở Đại hội Tours về vấn đề dân thuộc địa pháp. Khi Đại hội bỏ phiếu,
Hồ Chí Minh ngả theo nhóm đa số của đảng Xã hội pháp, chọn cộng sản.
Bỏ phiếu chọn cộng
sản, Hồ Chí Minh làm một chọn lựa có suy nghĩ hay chỉ theo xu hướng đa số?
Có nhiều ý kiến,
nhứt là cộng sản hà nội, cho rằng Hồ Chí Minh bỏ phiếu theo đa số ở Hội nghị
Tours, bỏ đảng Xã hội chọn chạy theo SFIC, cộng sản pháp, là một chọn lựa có hiểu
biết, chớ không hoàn toàn vì xu hướng số đông.
Trước đó vài
tháng, ông được đọc «Bản Luận cương của Lê-nin về vấn đề dân tộc và thuộc địa» (Les
Thèses de Lénine sur les Questions Nationales et Coloniales, L’Humanité
16-7/7/1920, Paris) trong đó, Lê-nin phê phán luận điểm sai lầm về vấn đề dân tộc
và thuộc địa, như tư tưởng dân tộc hẹp hòi, ích kỷ, đồng thời nhấn mạnh nhiệm vụ
của đảng cộng sản là phải lãnh đạo thật sự phong trào cách mạng của các nước
thuộc địa, giai cấp vô sản các nước tư bản phải đoàn kết chặt chẽ với quần
chúng cần lao của tất cả các dân tộc để chống kẻ thù chung là đế quốc và phong
kiến. Những luận điểm này của Lê-nin đã mê hoặc Hồ Chí Minh như đó là chơn lý
ông vừa bắt được .Sau này, khi kể lại chuyện đó, ông không ngớt lời ca ngợi: “Luận
cương của Lê-nin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết
bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to
lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa
đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng
chúng ta! Từ đó tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”.
Ông mê luận cương
của Lê-nin cũng đúng vì Lê-nin là người mác-xit đầu tiên đặt thẳng vấn đề giải
phóng các nước bị thực dân đô hộ trong lúc đó, Đệ II Quốc tế chỉ chủ trương uu
tiên tranh đấu thăng tiến giới lao động và thợ thuyền .
Nhưng với vốn hiểu
biết căn bản rất giới hạn và hoàn toàn bị mê hoặc bởi điều mới vừa bắt được, Hồ
Chí Minh không đủ khả năng nhận thức rỏ hơn về cộng sản và Lê-nin . Như khi cộng
sản nắm chánh quyền thì đất nước sẽ vận hành ra sao ? Đời sống xã hội sẽ như thế
nào?
Ta sai từ Hội
nghị Tours
Ông Nguyên Ngọc
nói «Ta sai từ Hội nghị Tours», tức ý muốn nói mọi nguồn gốc gây ra
tình trạng thảm hại của đất nước ngày nay là ở Hội nghị Tours, nơi và lúc Hồ
Chí Minh chọn theo Quốc tế III, tức chấp nhận hệ tư tưởng léninisme, đặt đảng cộng
sản trên dất nước dân tộc : vì « đảng cộng sản chủ trương
độc quyền lãnh đạo, thực thi chuyên chính vô sản, bạo lực cách mạng, đặt lợi
ích quốc tế III, tức cộng sản thế giới, lên trên lợi ích dân tộc » .
Từ đó, khi lợi dụng
lòng yêu nước của toàn dân cướp được chánh quyền, Hồi Chí Minh đem áp dụng ngay
mô hình xây dựng Việt nam rặp theo khuôn mẩu léniniste :
– Nhà nước và xã
hội do Đảng kiểm soát tuyệt đối,
– Không có cạnh
tranh chính trị. Ai lở có ý kiếng phê phán đảng và nhà nước bị tù vì tội chống
nhơn dân,
– Xã hội vận hành
theo ý thức hệ, làm lợi cho cộng sản là mục tiêu tối thượng, hòan toàn không cần
biết pháp luật.
– Kinh tế kế hoạch
hóa tập trung . (Việt nam, tới 1986, chịu không nổi nữa, bèn « đổi mới » thành
kinh tế thị trường theo địng hướng xhcn) .
Dĩ nhiên một chế
độ độc tài như vậy làm sao không đưa đất nước tới hệ quả về lâu về dài dẫn tới:
– kinh tế suy
thoái,
– độc tài chính
trị, xã hội bị kiểm soát bởi công an – tổ chức đảng,
– sự thật bị thay
bằng “đường lối” dối trá,
– đạo đức suy đồi,
tham nhủng lên ngôi, giá trị tiêu chuẩn là tiền qui định đẳng cấp xã hội
Đó đúng là ý của
ông Nguyên Ngọc mà bà Nguyễn thị Bình, sau một đêm không ngủ, suy nghĩ, sáng
ra, bảo với ông nguyên Ngọc «Em nói đúng!»
Nhưng sau đó, chỉ
ít lâu thôi, trả lời phỏng vấn của ông Xuân Hồng trên đài BBC, cũng chính bà
Nguyễn thị Bình đó, lại rất bình thường, bảo «suốt thời gian theo Hồ
Chí Minh, hoạt động cách mạng giải phóng đất nước, bà hoàn toàn không làm điều
gì sai trái để ngày nay phải hối hận, ngoài những trường hợp đáng lẽ ra bà đã
làm tốt hơn nhiều!».
Nếu không có Hội
nghị Tours
Giả thử không có
Hội nghị Tours hay có mà Hồ Chí Minh không theo cộng sản, thật sự vì lòng yêu
nước, ông có thể có những chọn lựa khác hơn để đem lại độc lập cho Việt nam
không ?
Có thể lắm chớ .
Và còn có nhiều cơ hội nữa .
Như Hồ Chí
Minh vẫn đi theo chủ nghĩa Marx nhưng không theo Quốc tế III, như nhiều trí thức
thật lòng yêu nước thời đó, tìm đọc Mác vì tác giả phê phán chủ nghĩa đế quốc .
Mà « marxisme» không phải là thứ « léninisme
» của Lénine . Mác-xít vẫn tả khuynh, chống tư bản, chống đế quốc thực
dân, hô hào bảo vệ quyền lợi nhơn dân lao động, không quá khích ác ôn như
lê-nin-nít, ngày nay hảy còn hoạt động ở Âu châu và giúp các nước đó phát triển
tốt đẹp .
Đó là chủ
nghĩa «xã hội dân chủ» ..
Nếu chỉ
theo « marxisme »,tức « xã hội dân chủ », Việt
nam vẫn độc lập mà không cộng sản, không bị đồng hóa «đảng=dân tộc» ,
«yêu đảng=yêu nước» . Hơn nữa, Hồ Chí Minh vẫn có thể không thèm theo
mác-xít, chỉ làm người Việt nam thuần tứy yêu nước thật lòng, vẫn có thể góp
công tiếp thu và xây dựng một Việt nam độc lập được mà không bị quá nhiều di hại
như hàng mươi triệu thanh niên chết vì đánh nhau cho có ngày 30/04.
Thật vậy, năm
1941, khi Thế Chiến II còn đang tiếp diễn, theo đề nghị của Tổng Thống Huê Kỳ
Franklin Roosevelt, các Đế quốc Tây phương Anh, Mỹ, Pháp, Hòa Lan đã họp nhau tại
Newfoundland, Canada, để công bố « Hiến Chương Đại Tây
Dương » theo đó các thuộc địa và bảo hộ sẽ được trao trả độc lập
khi chiến tranh kết thúc .
Ngày 8 tháng 5
năm 1945, Đức Quốc xã đầu hàng, đồng minh họp Hội Nghị San Francisco để thành lập
Liên Hiệp Quốc và long trọng ban hành « Quyền Dân Tộc Tự Quyết » (Quyền
này vẫn còn giá trị pháp lý, nhưng thực tế ?) . Từ 1946 đến
1949, các Đế quốc Tây phương như Mỹ, Anh, Pháp, Hòa Lan đã lần lượt trao trả độc
lập cho các thuộc địa ở Á châu :
-năm l946 :
Phi-luật-tân thuộc Hoa kỳ, Syrie và Liban thuộc Pháp,
-năm l947: Ấn-độ
và Đại hồi thuộc Anh,
-năm l948:
Miến-điện, Tích-lan và Palestine thuộc Anh,
-năm l949 :
Việt nam (Hiệp định Pháp-Việt, tức Hiệp định Elysee, ngày 8 tháng 3 năm
1949, Việt nam hoàn toàn độc lập, thu hồi hoàn toàn chủ quyền, kinh tế, ngoại
giao, quân sự, thống nhứt Nam, Trung, Bắc), Ai-lao, Cao-mên thuộc Pháp, và
Nam-dương thuộc Hoà-lan .
Nhưng Hồ
Chí Minh không đồng ý vì độc lấp đó là của Việt nam, không phải của cộng sản đệ
III . Đã có nhiều cơ hội Việt nam có độc lập và có thể giử được nền độc lập nếu
đã có sự hợp tác với nhau vì lòng yêu nước . Hồ Chí Minh đã chọn cộng sản, theo
cộng sản và tự tôi luyện từ làm chỉ điểm cho Quốc tế Nông hội dưới bí danh
Ferdinand để từng bước trở thành người cộng sản tinh ròng, trước sau,ông chỉ biết
phục vụ cộng sản và chết, cũng chỉ theo cụ Mác, cụ Lê, chớ không thèm theo ông
bà ông vải .
Có người
nói, giai đoạn đầu, Hồ Chí Minh theo chủ nghĩ dân tộc , tranh đấu giải phóng
dân tộc, hoàn toàn không đúng vì léninisme chủ trương mượn chiêu bài dân tộc để
tổ chức quần chúng, lãnh đạo quần chúng nhằm mục tiêu cộng sản .
Đây, để đừng
mơ hồ về Hồ Chí Minh là người yêu nước, từng tranh đấu cho dân tộc độc lập, hảy
nghe chính ông bộc bạch rỏ về tâm huyết của ông ta : “Người khẳng định Chủ
nghĩa Lê-nin đối với chúng ta, những người cách mạng và nhân dân Việt Nam,
không những là cái cẩm nang thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là
“mặt trời” soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ
nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản” (hcm toàn tập, tập xii, xb chánh trị
quốc gia, hà nôi, 2011)
Ông Nguyên
Ngọc nói đúng . Thật đúng đấy, nên ngày nay, ông nằm ở nhà, bạn bè tới thăm
không được phép lên nhà ông vì bị đám “dùi cui” ngăn chặn . Cả
chị ở giúp việc trong nhà cũng có nhiệm vụ lo bảo vệ ông, không cho ông tiếp
khách sợ ông mệt.
———————————————-
(*) Về
chuyện ông Nguyên Ngọc nói “Ta sai từ Hội nghị Tours”, nhà thơ Thái Bá Tân
có bài thơ kể rỏ lại câu chuyện rất đầy đủ
