Mỗi năm nhân loại xếp hạng lại bảy kỳ quan trên thế giới. Bảy kỳ quan của nhân loại được kê khai ra phải đạt được những tiêu chuẩn: Đẹp, lạ, có di tích lịch sử, vẻ đẹp tồn tại của thiên nhiên hoặc một kỳ công của con người.
Thí dụ bảy kỳ quan dưới đây: Núi Hy Mã Lạp Sơn (châu Á, trải
dài qua năm quốc gia: Nepal, Ấn Độ, Trung Quốc, Bhutan và Pakistan), Taj Mahal
(kiến trúc nổi tiếng tại Agra, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ), Grand Canyon
(Arizona, Mỹ), Kênh Đào Panama (tại Panama, nối liền Biển Caribe với Thái
Bình Dương), Tòa Cao Ốc Empire State Building(102 tầng ở New York; xây năm
1930-1931), Nhà Thờ St. Peter’s Basilica (Vatican city, Rome),Vạn Lý Trường
Thành (Trung Quốc).
Những kỳ quan này thu hút cả thế giới, thu hút những người
muốn chinh phục thiên nhiên (Hy Mã Lạp Sơn), những khách du lịch muốn được xem
tận mắt những kỳ công của nhân loại (Empire State Building; Taj Mahal), hay muốn
mở lại những trang lịch sử của nhân loại trên những di tích phế, hung (như Vạn
lý Trường Thành; St. Peter’s Basilica)
Nhưng có những kỳ quan khác của nhân loại, quý báu nhất, giản
dị nhất, không phải xếp loại lại mỗi năm, luôn luôn ở bên cạnh mỗi ngày mà
không ai để ý đến. Đó là năm kỳ quan chính của con người: Thị giác (mắt nhìn),
Thính giác (tai nghe) Khứu giác (mũi ngửi), Vị giác (lưỡi nếm), Xúc giác (tay sờ)
Cặp mắt là một góc của bầu trời chứa đựng ngàn ngôi sao
trong đó, những ngôi sao lấp lánh suốt một đời người. Nếu người sinh ra chẳng
may không có những ngôi sao trong hai con mắt hoặc vì một tai nạn nào đó mất hẳn
sự sáng sẽ thấy mình bất hạnh biết bao. Tôi nhớ lại một đoạn của bài học thuộc
lòng ở thời tiểu học:
Tội nghiệp biết bao! Tuổi thơ mà không có ánh sáng, làm sao
chạy nhẩy, hái hoa, bắt bướm cùng chúng bạn.
Cặp mắt còn được tượng trưng cho cửa sổ của linh hồn, nghe
đã thơ mộng lắm rồi, nhưng có thi sĩ còn đi xa hơn nữa, ví cặp mắt của người
yêu với cả một dòng sông, đã viết:
Cụ Nguyễn Du cũng cho Từ Hải hỏi Kiều một câu rất trữ
tình:
Còn biết bao lời thơ, bản nhạc ca tụng cặp mắt của phụ nữ
trên thế gian này.
Trời cho mỗi người một cặp mắt, nhưng không phải mắt nào
cũng giống nhau. Cặp mắt của người nhân hậu khác với cặp mắt của kẻ gian tà,
hay hiểm ác. Người còn trẻ mắt trong veo, ngay thẳng, gió bụi thời gian bay vào
trong mắt làm người ta càng lớn tuổi, mắt càng bớt đi vẻ trong sáng, ngây thơ,
rồi đôi mắt ấy sẽ mờ dần, mờ dần và kép kín lại. Những ngôi sao sẽ trả lại cho
bầu trời.
Đôi tai là một kỳ quan tuyệt vời khác. Tai lắng nghe những
tiếng động lớn nhỏ, những thanh âm dịu dàng, những lời âu yếm, những tiếng nhạc,
tiếng thơ, tiếng chim hót, tiếng ong đập cánh, tiếng gió trên ngàn, tiếng sóng
của biển, tiếng động của con thuyền trên dòng sông, hay tiếng vọng thân yêu từ
nơi xa xăm nào đó, của một tiếng gọi không thành lời, hay tiếng “Thì Thầm
Bên Gối” mới quyến rũ làm sao! Nhưng đồng thời có những tiếng động
không muốn nghe cũng phải nhận, không muốn nghe cũng lọt vào tai như tiếng quát
vang vang, la mắng, tiếng cằn nhằn, tiếng bom nổ, tiếng súng đạn của chiến
tranh, tiếng khóc ai oán, bi thương của sinh ly, tử biệt. Rồi lại còn những tiếng
rất khẽ, phải cố nghiêng tai nghe, tiếng thì thầm qua vách; tiếng đó, ai muốn
giấu đi mà có kẻ cố tìm nghe.
Với nhạc sĩ, Thượng Đế tạo ra đôi tai để làm một việc song
song cùng với một kỳ quan khác là đôi tay. Tay chạm vào đàn, bật lên tiếng nhạc
cho người nhạc sĩ nghe được, viết xuống thành bài. Đôi tay của bác thợ mộc, của
người thợ làm đường xá cũng hữu ích ngang với đôi tay của nhân viên y tế trong
bệnh viện; đôi tay của họa sĩ vẽ tranh và của bác thợ sơn cũng tài hoa chẳng
kém gì nhau, nhưng đôi tay của Michael Angelo là sự thiên vị của Thượng Đế, vì
ngài chỉ làm có một đôi tay duy nhất đó. Đôi bàn tay của người mẹ là đặc ân Thượng
Đế ban cho loài người, đôi tay đó đã thức khuya, dậy sớm, đã vuốt ve, ôm ấp
con, đã đặt lên vầng trán chồng khi nóng, lạnh, và cũng đã làm bao công việc nhọc
nhằn. Một đôi tay thô, nhám, của người mẹ là cả một kho tàng quý giá cho gia
đình.
Vị giác, là một kỳ quan cũng thật đáng kể. Lưỡi dùng để
nếm cay, chua, ngọt, đắng để hiểu gia vị của cuộc sống. Cứ tưởng tượng nếu
không có vị giác, tất cả các quốc gia trên thế giới còn có văn hóa ẩm thực hay
không? Cái lưỡi như một chiếc lá không xương đó đã giữ vai trò thẩm định nghệ
thuật ăn uống của cả nhân loại. Không có vị giác làm sao có những đầu bếp nổi
tiếng xuất hiện của mỗi quốc gia. Lưỡi cũng có những hoa văn, và không có cái
lưỡi nào có hoa văn giống nhau (như các ngón tay). Phát ra ngôn ngữ cho tai thưởng
thức, tiếng hát véo von cũng do lưỡi mà ra. Chiếc lưỡi nói lời khôn ngoan thành
thật hay nói lời hiểm ác, có thể giết người. Ngày xưa trong những truyện cổ
tích, ta thường nghe nói “Uốn ba tấc lưỡi” mà cứu được mạng người, hay làm tan
cả một ngai vàng cũng do ba tấc lưỡi của quân sư. Các vị quan yêu nước thương
dân cũng chết bay đầu vì những lời trung thực, khẳng khái. Tất cả do cái lưỡi!
Khứu giác, ngoài việc giúp để hít thở, ngửi những hương
thơm, hay tránh xa khí độc còn giúp ta hồi ức lại một thời gian nào đó, hay một
nơi chốn nào đó ta đã sống, đã đi qua:
Hương gây mùi nhớ trà khan giọng tình (Kiều) hay
có ông vua đa tình hơn nữa: Xếp tàn y lại để dành hương. Như
vua Tự Đức khóc Bàng Phi ngày trước.
Chắc ta sẽ khó sống lắm nếu không còn khứu giác để phân biệt
được những mùi hương quen, lạ, trong đời sống hàng ngày. Hít khói xe đầy phổi
mà không hay biết, một mái tóc vừa đi qua trên phố mang theo mùi xả, mùi chanh
quen thuộc mà vẫn dửng dưng, thật đáng buồn!
Một dân tộc, tận dụng cả năm giác quan của Thượng Đế
ban cho vào đời sống hàng ngày một cách rất nghệ thuật phải kể đến là người Nhật.
Người Nhật xem việc trưng bầy thức ăn, thức uống là cả một nghệ thuật. Với người
Nhật, phải nhìn cho đẹp trước đã rồi mới ăn, mới uống. Nên ăn, uống, người Nhật
đưa lên hàng “Đạo” với đầy đủ nghi lễ, chứ không phải chỉ ăn
cho chắc bụng.
Nghệ Thuật trưng bầy thức ăn trên những bát đĩa sứ, làm
bánh, cắm hoa, uống trà. Những môn này, tất cả năm giác quan được mang ra
xử dụng tối đa. Đặc biệt cắm hoa và uống trà đã đạt tới “Trà Đạo” và “Hoa
Đạo”. Mắt ngắm vẻ thanh lịch, mầu sắc, của những cánh hoa, mũi ngửi mùi
hương của hoa bay, của trà, tay khoan thai chạm vào hoa lá, ấm trà, tách trà,
tai nghe tiếng nước sôi, tiếng than nổ lách tách, tiếng gió lùa qua cánh cửa giấy,
lưỡi nếm vị đắng thanh thanh của trà, vị ngòn ngọt của bánh đậu. Một món bánh
làm bằng bột gạo và đậu đỏ, có tên là Wagashi của Nhật chính
là một siêu nghệ thuật về mầu sắc và hình dáng. Tên gọi của các loại bánh Wagashi đều
rất trang nhã, dễ nghe. Đó thường là tên gọi những loài hoa đẹp, những cảnh
thiên nhiên thanh tịnh, được rút ra từ những bài thơ trữ tình Nhật. Mỗi một chiếc Wagashi đưa
đến đủ năm giác quan, từ hình dáng, mùi thơm, âm thanh trong từng chiếc bánh.
Nhưng ngoài năm giác quan trên, có người còn được Thượng Đế
ưu đãi cho thêm giác quan thứ sáu, có thể tạm gọi là “trực giác.” Trực
giác là sự linh cảm. Người có linh cảm là người có khả năng dự báo sự việc sắp
xẩy ra. Kiến thức đặc biệt này không ai có thể dậy cho ai được. Họ có thể là những
nhà tiên tri hay chỉ là một người bạn rất thường ta gặp hàng ngày, nhưng đã cho
ta biết một điều gì đó mà ta không biết trước được, khi nó chưa đến.
Nhưng nếu chúng ta có: Tai nghe, mắt thấy, tay sờ, lưỡi nếm,
mũi ngửi và ngay cả trực giác nữa (giác quan thứ sáu) mà chúng ta “vô tâm” thì
cũng thành vô dụng thôi. Lúc đó chúng ta sẽ thành một robot (người
máy) cư xử, hành động theo nút bấm. Mọi việc có quy củ, ngăn nắp nhưng vô hồn.
Con người cần có “tâm” để thành con người đích thực. Yêu, thương, lo lắng cho
người khác, thông cảm và chấp nhận một sự nghịch lý, tất cả cần tâm cảm. Thượng
Đế chắc chú trọng đến điều này trước nhất khi dựng lên loài người. Tâm cảm phát
xuất từ trái tim con người nên trái tim cũng được coi như một
kỳ quan. Chúng ta không cần phải là những nhà tu khổ hạnh mới có được cái tâm.
Trong đời thường, sống thương yêu và khoan dung với những
người chung quanh một cách tự nhiên, giản dị là cái tâm tự nó
đã trở thành một kỳ quan tuyệt mỹ rồi. Yêu thương cha mẹ, con cháu mình, dễ lắm!
Điều này ai cũng làm được, nhưng yêu thương được cha mẹ, con cháu của người
khác, không có liên hệ gì với mình, yêu người không cùng giai cấp, chủng tộc,
không cùng mầu da, đấy mới gọi là “tâm”.
Chúng ta chẳng cần đi đâu xa để ngắm bảy kỳ quan thế giới.
Thượng Đế đã đặt vào người bạn đang đi ở bên cạnh chúng ta, bảy kỳ quan đó: Mắt,
Mũi, Miệng, Tai, Tay chân, Trực Giác và Tâm Cảm. Tất cả đều đơn sơ, giản dị và
tuyệt vời!
