Sau khi quất nửa xị đế ở quán bà Bảy Ròm, Bà Tư Rau ra về với dáng điệu hơi lâng lâng, gò má ửng đỏ. Tuy ngoài bảy mươi, làn da có nhăn nheo nhưng nước da bà Tư trắng như trứng gà bóc, có lẽ thời con gái bà Tư rất đẹp. Người xóm chợ Bà Bâu chẳng còn ai nhớ tên thật của bà, họ chỉ kêu bằng cái tên ghép, khi là bà Tư Rau, lúc bà Tư Rượu. Bà Tư bán rau sống ngoài chợ Bà Bâu, tiền bạc hổng bao nhiêu, cơm nước bữa có bữa không nhưng rượu thì cứ ngày ba cữ.
**
Ngôi nhà nhỏ cũ kỹ của bà Tư nằm ngoài rìa chợ, tuy nghèo
nàn thiếu thốn nhưng là cái chỗ an toàn cho bà trú mưa tránh nắng mấy chục năm
nay. Bà sống côi cút một mình không con cái họ hàng. Thế rồi chồng bà đi tập kết
trở về, ông ấy đem theo một bà vợ ngoài ấy nữa. Bà Tư chới với…Nỗi đau cô độc mấy
mươi năm chờ đợi những tưởng được đền đáp lại chút ân tình cuối đời, nào ngờ sự
thật lại phũ phàng và cay đắng đến tận cùng. Ông Tư trở về lại là nỗi tai họa
cho quãng đời còn lại của bà. Ông Tư và bà vợ mới ngày nào cũng đánh đập mắng
chửi bà Tư. Đỉnh điểm ngược đãi là lúc hai người ấy hốt quần áo bà Tư quăng ra
đường, đuổi bà Tư ra khỏi căn nhà của bà. Bà Tư già yếu cô thân đành nhặt nhạnh
mớ đồ đạc ít ỏi ấy lủi thủi đi về hướng đình Vân Hội. Mé phải đình có cái chuồng
heo của nhà ông Năm Tình bỏ không. Nguyên do có cái chuồng heo này là khi ông
Năm Tình cất nhà còn dư gạch táp lô nên xây lấn trên đất đình rồi bỏ đấy chứ
chưa nuôi heo ngày nào. Bà Tư đến đó nương thân, tường chuồng heo cao cả thước,
may có cái cột sắt ấp chiến lược kế bên nên bà Tư có chỗ bám để leo ra leo vào.
Ông Năm Tình thấy hoàn cảnh của bà nên thương tình mà cho ở chứ không nỡ đuổi.
Buổi sáng bà Tư đến vựa rau Bảy Phú mua một mớ rau rồi đem
ra chợ Bà Bâu trải tấm nhựa xuống đất để bán rau. Mớ rau trộn đủ thứ nào là: xà
lách, cải non, rau diếp, tía tô, hành, ngò, giá…Các loại rau ngắt khúc ngắn trộn
lẫn với nhau, đây là món rau sống mà người dân quanh vùng thích ăn. Đời có những
lúc nghiệt ngã lắm, mớ rau rẻ rề, lời lãi vài đồng bạc, ấy vậy mà người mua còn
kì kèo trả giá, mua xong còn thò tay hốt thêm một nắm rau, nếu không thì cũng xỉa
trái ớt, móc tép hành…Bà Tư ca cẩm:
– Ăn thêm chút rau nữa có béo bổ gì hơn chăng? Bổ dọc bổ
ngang gì rồi mai kia cũng ra nhị tỳ nằm chơi với giun dế tha hồ ăn rau cỏ. Tui
bán mớ rau có mấy đồng kiếm sống qua ngày mà còn ngắt véo thêm chi tội.
Mặc cho bà Tư rên rỉ, người mua vẫn chứng nào tật nấy, dường
như mua mà hổng lấy thêm chút rau họ ăn cơm hổng ngon sao ấy!
Ngồi trong quán bà Bảy Ròm, tay cầm cái ly thủy tinh bằng
nắm tay con trẻ, trong ly chứa thứ rượu trong vắt như pha lê mệnh danh là nước
mắt quê hương. Rượu này lấy từ lò rượu Bảy Du, Chín Tăng…những lò rượu có tiếng
tăm của chợ Bà Bâu, thứ rượu đế nước nhất ngon hết biết luôn, tợp một ngụm nghe
lửa bốc lên đầu, cổ họng như xé ra. Người sành điệu thì thích lắm, bọn tay mơ
thì chịu hổng nổi. Bà Tư cầm cái ly cứ xoay xoay trong bàn tay, có hôm bà ngồi
trầm ngâm chiêu từng ngụm nhỏ tận hưởng cái mùi thơm nồng của rượu, cái vị cay
xé lưỡi của men. Cũng có khi bà Tư ngửa cổ đổ cả ly vào họng như thể người ta
bưng thau nước đổ vào hang chuột. Trưa nay bà Tư quất xong một ly, nhăn mặt:
– Bà pha rượu nước nhì, nước ba nhiều quá, rượu lạt, không
ngon!
Bà Bảy Ròm, chủ quán, cãi:
– Bà cứ nói xàm, pha đâu mà pha, rượu nước nhứt đấy, lấy từ
lò Chín Kỉnh.
Bà Tư day mặt lại nhìn bà Bảy rồi le lưỡi ra:
– Bà coi lưỡi tui còn hay không?
– Còn
– Vậy thì bà gạt tui hổng được đâu!
Đến nước này thì bà Bảy cười giả lả:
– Ờ, tui cũng có pha chút chút để bán kiếm lời.
– Bữa sau bà cứ bán rượu nước nhứt cho tui, bà bán giá nào
cũng được.
Bà Bảy sẵn dịp nhắc nợ luôn:
– Bà ghi sổ đã ba mươi ly rồi, lo mà trả cho tui, quán tui vốn
liếng cũng hổng có bao nhiêu. Ai cũng uống nợ như bà chắc tui sập tiệm.
– Bà cho tui ghi thêm ba ly này nữa, mai tui trả, mấy nay
bán ế ẩm quá, rau hư úng hết ráo.
Bà Bảy Ròm ốm tong teo như cây tre sau sân đình, miệng bà
nhai trầu bỏm bẻm suốt ngày. Bà Bảy Ròm giàu có, con cháu đông đúc nhưng tánh
bà cay nghiệt và đáo để chứ không như bà Tư. Bà Bảy chì chiết:
– Bà ghi nợ nhiều quá, tui cho bà ghi thêm bữa nay thôi! Mai
tui dứt khoát không bán chịu nữa.
Bà Tư Rau im lặng, ngồi thẫn thờ, mái tóc bạc lơ phơ trông hắt
hiu như sương khói vây trên đầu. Bà Tư Rượu có thể thiếu cơm nhưng không thể
thiếu rượu. Đời bà chỉ còn có chút men là niềm vui duy nhất để sống còn. Mỗi
ngày ba cữ rượu đế suông là nghi lễ của kẻ mộ đạo. Quán rượu của bà Bảy Ròm là
ngôi đền thiêng liêng nhất đời bà. Mớ rau trộn là phép màu vi diệu đủ để cứu bà
khỏi phải chết đói cũng như không phải thất lễ rượu bữa nào dù có hôm phải ghi
nợ. Người quanh chợ Bà Bâu đôi khi không kêu bà Tư Rau mà kêu là Tư Rượu cũng
có lý, tuy nhiên bà mặc kệ. Bà Bốn Sự xì xầm với mấy bà trong chợ:
– Hứ, đàn bà gì mà hư hỏng, ngày nào cũng uống rượu, chồng bỏ
là phải rồi!
Bà Hai Đoan xía vô:
– Con mẹ Tư Rượu ấy mà nói làm gì, lúc nào cũng lè nhè như
hũ hèm. Đàn ông say rượu còn có thể thông cảm, đằng này đàn bà mà ghiền rượu
nên hổng ai ưa.
Bà Ba Bụng trề môi:
– Mà có khấm khá gì, bán rau bữa đực bữa cái, cơm bữa có bữa
không, vậy mà ngày nào cũng uống rượu
Bà Tư Rau nghe hết, thấy những cử chỉ trề môi múa mỏ của mấy
bà ấy nhưng chẳng hơi đâu phân bua, mặc dù bà Tư nổi tiếng hay nói liệu. Mà kể
cũng lạ, thiếu rượu thì nói liệu đã đành, ngay cả khi uống đủ đô cũng nói liệu,
người tinh ý sẽ thấy cách nói liệu trong hai thời điểm ấy hoàn toàn khác nhau.
Trưa nay cũng như mọi ngày, sau khi quất mấy ly đế bà Tư kẹp
thúng rau đi về phía chuồng heo. Một đám học trò tan trường đang đi sau lưng
bà. Chúng nó chỉ chỏ chọc ghẹo bà:
– Bà tử bà Tư/ uống rượu sật sừ/đi như ông địa/ nói liệu nói
đía/bảy vía ba hồn/khoai môn rau sống…
Bà Tư quay lại chửi:
– Con bà tụi bay, tao uống rượu ăn rau của tao, nào có ăn gì
của cha mẹ bay, tụi bay đúng là nhứt quỷ nhì ma thứ ba học trò.
Bà Tư càng chửi càng kích thích lũ học trò rắn mắt, chúng
châm chọc dữ hơn. Thằng Chinh là đứa đầu têu những trò mất dạy, trong lúc tụi
kia nói bậy vây quanh bà Tư, nó lẻn phía sau lưng kéo cái thúng khiến mớ rau
bán ế đổ hết ra đường. Bà Tư khóc mếu máo, nước mắt ràn rụa trong lúc lũ học
trò mất dạy cười giỡn hô hố. Bà Tư lụm cụm vơ hốt lại mớ rau. Thằng Chinh chỉ
chỏ:
– Bà Tư say rượu làm đổ thúng rau.
Bà Tư giận quá, cộng với hơi men khiến bà nổi cơn nói liệu:
– Quỷ tha ma bắt/ học trò rắn mắt/cá sặc có bông/con nhồng
nói láo/thiện đi ác đáo/ tao bảo mầy hay/ nhân quả có ngày/ chạy đâu khỏi nắng/
súng bắn đạn bay/ người ngay chết tốt/ học dốt làm quan/ áo vàng nón cối…
Bà Tư nói liệu như hát, nói khô cổ họng, bụng đói rã rời, mắt
không còn lệ, lầm lũi mang thúng rau leo vào chuồng heo, nơi ẩn trú cuối đời.
Ông Chỉn Kỉnh, chủ lò rượu lậu cũng sống gần đấy, thấy bà Tư lụm cụm bám cọc sắt
leo vào chuồng heo bèn kích động lũ học trò:
– Tụi bay hốt ổ kiến lửa quăng vô cho bà Tư nhảy múa nói liệu
nghe chơi!
Bọn học trò làm thật, kiến lửa đất bụi dính đầy người bà Tư,
bà giãy nảy nhảy nhỏm để gạt phủi kiến lửa, miệng không ngớt nói liệu:
– Kiến lửa cắn tao/ tụi nào chơi ác/ khạc máu nhả đờm/ bờm
xơm té giếng/ tao chửa có điên/ túi chẳng có tiền/ thần tiên giá đáo/ uống rượu
ăn rau/ đời đâu có đó/ chim ó chó ngao/ lòng đao dạ kiếm/ đĩ điếm lên ngôi/ nói
lời trinh tiết/ giết người cướp của/ mua ghế ngồi cao/ giảng rao đạo đức…
Nói một hồi kiệt sức, giọng yếu dần, phập phều theo hơi thở
vậy mà bên ngoài tụi học trò vẫn không ngớt cười giỡn hết sức mất dạy. Nghe ồn
ào, ông Năm Tình từ trong nhà bước ra, thấy sự việc là biết ngay. Ông cũng còn
chút từ tâm nên quát:
– Tụi học trò đi về nhà ngay lập tức! tan trường không lo về,
tụ tập quậy phá xóm làng. Cha mẹ tụi bay biết là ăn đòn bây giờ!
Bọn học trò vội vàng tản hết, ông Chín Kỉnh nói với
Năm Tình:
– Bà Tư Rau uống rượu say, làm đổ cả thúng rau đây nè!
Năm Tình không ừ hử, cười nhẹ rồi quay vào nhà.
Hôm sau bà Tư ra chợ bán rau, trên mặt và hai cánh tay nhăn
nheo đầy những nốt đỏ do kiến cắn. Nhiều người nhìn bà tỏ vẻ ái ngại nhưng chẳng
ai hỏi lấy một lời. Bà Tư cũng cẳng buồn nói năng chi, có lẽ trong lòng của bà
đã đầy ắp nỗi khổ đau nên chẳng còn chỗ trống để nạp thêm sự khổ đau mới. Bà cô
đơn từ hồi ông Tư đi tập kết, tính ra cũng hai mấy năm trời, ngày ông về những
tưởng khổ tận cam lai nhưng không! Ngày ông về mới thật sự là đỉnh cao tột bậc
của nỗi cô đơn. Mấy mươi năm vẫn thầm hy vọng, vẫn nuôi chút lửa tàn âm ỉ trong
tro. Ngày ông về là cơn bão thổi tung cả tro tàn lẫn chút lửa cuối cùng. Từ đó
đời bà Tư chỉ còn có những ly rượu đế ở quán bà Bảy Ròm là chỗ bám víu của bà ở
thế gian này.
Trời trưa tròn bóng, bà Tư vẫn để đầu trần phất phơ mái tóc
bạc trong gió như bao nhiêu năm nay. Không biết là bà không có cái nón nào để đội
hay bà chẳng còn cái cảm giác nắng mưa. Cắp thúng rau bên hông liêu xiêu đi đến
quán bà Bảy. Bà nói trước:
– Nay tui không uống chịu đâu, tui trả bớt cho bà mười lăm
ly, còn mười lăm ly nữa tui sẽ trả trong nay mai thôi! Bà đừng lo, tui đói thật
nhưng không giựt nợ!
Bà Bảy cười cầu tài:
– Nay bà vô mánh hả? bán được nhiêu?
– Mánh mung gì bà ơi! Tui nhịn cơm mấy bữa nay đó!
– Vậy bà uống rượu mà không ăn cơm sao? Bụng đói dễ trúng
gió!
Bà Tư im lặng, không ăn là chuyện thường trong đời bà. Những
hôm bán rau ế thì lấy gì mà ăn? Tài sản bà ngoài mớ rau trộn mua đâu bán đó
chưa kể bán ế hư úng và vài bộ quần áo cũ kỹ, vá tùm lum. Bà Bảy động lòng bất
chợt bẻ cho trái chuối già. Bà Tư đẩy trả lại:
– Cảm ơn bà, bà bán chịu cho tui vậy là tốt lắm rồi. Tui hổng
dám lấy thêm.
Quất ly đế nữa, tiếng kêu cái chụt, đoạn liếm mép rồi
kéo chéo áo chùi đôi môi khô nhăn nheo. Bà Tư rời quán Bà Bảy, bước thấp bước
cao lững thững đi về chuồng heo. Con đường làng giữa trưa nắng bụi đất ùn
lên, nhà cửa hai bên đã khép lại để ngủ trưa…
**
Một ngày kia người xóm chợ Bà Bâu không thấy bà Tư Rau ra chợ
bán. Bà Bốn Hoan nói trổng trơ:
– Hổng chừng bả say rượu hay bị bịnh rồi?
Ông Chín Kỉnh tưng tửng:
– Chắc bà Bảy Ròm không bán rượu chịu nữa nên bà Tư nằm bẹp
trong chuồng heo.
Người ta cười cợt và đặt ra nhiều giả thuyết này nọ. Cả đám
đoán già đoán non lấy đó làm vui, thỉnh thoảng lại cười rần rật rồi thêm mắm dặm
muối cho câu chuyện Bà Tư thêm phần ly kỳ. Chuyện không biết khi nào mới hết nếu
không có ông Năm Tình la toáng lên:
– Bà Tư Rau chết queo rồi! chết cứng trong chuồng heo nhà
tui!
Nghe thế người xóm chợ lập tức bu đen bu đỏ lại coi, trẻ có,
già có, nam có, nữ có…chen lấn để coi bà Tư chết ra sao đặng tám với người ta.
Trong đám bu lại coi đó, có kẻ biết chuyện Bà Tư nợ rượu. Kẻ ấy nhiều chuyện:
– Hổng biết bà Tư trả hết nợ rượu quán bà Bảy Ròm chưa ta?
Ông Chín Kỉnh, chủ lò rượu nghe vậy liền nói:
– Hôm qua tui bỏ rượu cho quán bà Bảy, bà ấy nói bà Tư trả hết
tiền rượu nợ rồi! Tui hổng biết Bà Tư lấy đâu ra tiền mà trả nợ?
Mặc cho đám người hiếu kỳ bàn tán nói đía. Xác bà Tư Rau khô
đét quắt queo co quắp lại như con mắm mòi, ruồi lằn bu đầy trên mặt. Không biết
Bà Tư chết hôm nào mà giờ đã bắt đầu bốc mùi. Đám đông vừa coi vừa bịt mũi và
khạc nhổ. Ruồi nhặng vo ve khắp cả cái chuồng heo.
