Dù chưa đến tuổi nghỉ hưu, nhưng con cái đã lớn, tài chánh gia đình không còn là nỗi lo, Nàng quyết định đi làm volunteer tại một Nhà Già (Retirement Home). Lúc đầu, nàng muốn làm chỗ Nhà Già dành cho người Việt để Nàng được trò chuyện lắng nghe tâm tình của những “cư dân”, nhưng nơi đó khá xa, ông xã khuyên nàng chọn làm chỗ gần nhà, chỉ có 3 blocks đường đi bộ, người Tây họ cũng có những nỗi lòng, những câu chuyện đời để cần người chia sẻ.
Weihnachtskaktus,
xương rồng Giáng Sinh
Tối thứ Bẩy, thời giờ thừa thãi. Trời đang giữa đông, tôi chưa thể bận rộn với đám hoa lá cành ngoài ban-công. Chồng con tôi đang xem phim. Chẳng rõ phim gì, với những màn đua xe ầm ỹ và những khuôn mặt đằng đằng sát khí. Nhẽ ra, tối nay chúng tôi đi xem văn nghệ. Cu Tí đã đồng ý ở nhà một mình, để ba mẹ “du dương” buổi tối. Bao lâu rồi, hai tụi tôi chẳng hề đi đâu chơi, “chung mà riêng” một bữa. Chúng tôi chỉ có thể xem chung phim gián điệp 007 mà thôi. Phim nào tôi thích, chồng tôi ngủ gục. Phim nào chồng tôi thích, lại nhiều xốt cà chua và tiếng bắp rang, tôi sợ gặp ác mộng. Thật ra, phim gián điệp 007 cũng nhiều màu đỏ và rất ồn ào tiếng súng. Nhưng đối với tôi, phim thuần là xạo, mua vui được vài tiếng đồng hồ, không cần nghĩ ngợi chi xa xôi. Ra khỏi rạp, tôi quên gần sạch bách nội dung phim. Tôi cứ chuyện nọ, xọ chuyện kia. Bổn- phận -sự của James Bond, dù trong From Russia with Love hay Tomorrow Never Dies là uống rượu mạnh, chỉ lắc chớ không khuấy, gặp vài nhân vật nữ, giai nhân tuyệt thế, hát bài anh là lính đa tình, trăm trận trăm thắng... Vậy thôi. Cho nên, chu kỳ đi xi-nê chung của vợ chồng tôi phụ thuộc vào tốc độ sản xuất phim này của hãng. Tức là trung bình 2 năm một lần, chàng nàng mới dung dăng dung dẻ, dắt nhau đi xem chuyện phim... vui. Phim mới nhất của hãng, Die Another Day, chúng tôi không đi coi chung. Bây giờ có DVD, chồng tôi cắt nghĩa, kỹ thuật hình ảnh rất cao, cộng thêm hệ thống dolby surround gì gì đó, âm thanh thượng hảo hạng. Phim chiếu ở rạp xong, chờ vài tháng, các tiệm cho mướn. Về nhà, vừa coi, vừa ăn bánh phồng tôm, bò khô. Khỏi phải trời đông lạnh lẽo, khăn áo ra rạp mà chẳng ăn uống chi, buồn miệng. Mướn phim tối thứ Bẩy, sang Chủ Nhật vẫn có thể chiếu thêm một xuất nữa, hoặc chiếu thường trực. Tôi có thể vừa coi, vừa xếp áo quần, vừa lau chùi kệ tủ... Khi chồng tôi hỉ hả “trình chiếu”, tôi lẩm nhẩm tính, nếu xem phim, mất đứt gần ba tiếng đồng hồ. Tôi còn cả đống việc phải làm. Thôi, để mai vậy, tối nay phải lo sắp xếp cho xong tủ lạnh, đồ ăn hàng hàng. Tôi còn phải coi lại mớ hoá đơn hàng tháng. Gì chớ khi nhận thư đòi tiền, tôi đa nghi như Tào Tháo. Tin tưởng thì tốt, nhưng kiểm soát tốt hơn. Tôi đang mê mẩn Lộc Đỉnh Ký, đến đoạn Vi Tiểu Bảo cùng với Song Nhi lên núi Ngũ Đài tìm vua Thuận Trị, rất hấp dẫn. Khuya nào, tôi cũng luyện cho đến khi hai mắt chống không lên... Bao nhiêu lý do chính đáng buộc tôi phải để chàng 007 chờ. Tự nhiên tôi hiểu ra, tôi nào có mặn mà gì với mấy điệp vụ bí hiểm của James Bond. Tôi cũng chẳng “mết” Sean Connery, hay Pierce Brosnan... Chỉ vì, tôi muốn đi chơi với chồng, với người yêu thuở ấy, để hâm nóng tình cảm có nhiệt độ vào đông của chúng tôi. Thôi, đành chịu, lại bớt đi một dịp để chúng tôi “bên nhau”.
HẾT NĂM
Giật mình…
thôi đã hết năm
Làm phu câu
chữ kiếp tằm nhả tơ
Gối đầu dăm
bảy câu thơ
Đường đời sấp
ngửa… bến bờ gian nan
Năm ấy, một chín sáu ba, Cang mười hai tuổi.
*
Mỗi chiều, khoảng năm giờ rưỡi, bất kể mưa nắng, chú đưa báo đều đạp xe ghé ngang, bấm chuông. Chú cụt một chân, chồng nhật trình cột yên sau, cây nạng gỗ giắt nằm một bên, xẹt qua xẹt lại, hết nhà nầy tới nhà kia. Lẹ làng. Gọn bâng. Tài của chú không chỉ nhiêu đó. Chú còn có trí nhớ ngoại hạng. Nhà số mười hai báo Tiền Tuyến. Nhà số chín báo Ngôn Luận. Nhà ba má Cang, số bảy báo Lẽ Sống.
Cẩn thận: hươu chạy qua đây.
Đó là bảng nhắc người lái xe, trên đường chạy bộ của tôi. Tháng 11 là tháng lạnh nhất, băng tuyết nhất, sầu muộn nhất, trống rỗng nhất, cô độc nhất, trong một năm. Tháng 11 là tháng kết thúc.
Một ngày đẹp trời ở Lagos, nhà văn Nobel (1986) Wole Soyinka mở hòm thư và nhận được một lá thư “ngọt ngào” từ Lãnh sự quán Hoa Kỳ. Trong đó ghi rằng: “Xin lỗi, thị thực của ông bị thu hồi. Chúng tôi có thêm thông tin mới.”
Chớ đừng chấp có chấp không .
Chớ đừng chấp đúng chớ đừng chấp sai .
Chớ đừng tranh cải thị oai .
Chớ đừng trách móc chớ đừng đắng cay .
Tôi đứng sát vách tường trắng. Đầu cúi, mắt nhắm hờ. Khung cảnh chung quanh mập mờ như bị phủ bởi một lớp sương mù buổi sáng. Mẹ nằm giữa phòng khách. Chiếc quan tài gỗ nâu kê ngay ngắn giữa khoảng chữ nhật hẹp của nền nhà lát gạch hoa. Những vòng hoa tang dựng đầy chung quanh. Quanh tôi toàn người với người. Những hình ảnh nhập nhòe, kẻ đứng người ngồi đầy khoảng sân trước nhà, dưới mái bạt căng. Những chiếc ghế nhựa thấp lè tè hai màu xanh đỏ. Tiếng chuyện trò râm ran. Những đứa em gái chạy xuống bếp rồi chạy lên nhà như con thoi bình nước trà trong tay, liên tục châm cho đầy những chiếc ly thủy tinh nứt nẻ. Tôi lẻ loi. Tôi không nhìn ai, cũng không trò chuyện với ai. Mẹ tôi nằm đó. Thật gần nhưng xa vời vợi. Tôi khóc không ra tiếng. Nước mắt tuôn như lũ lụt. Chưa bao giờ tôi khóc nhiều và thỏa thuê như thế. Lũ trẻ rón rén đi qua ngước nhìn tôi, những khuôn mặt ngơ ngác. Chắc chúng nó chưa bao giờ thấy đàn ông khóc. Chưa bao giờ thấy nước mắt nhiều như thế từ một người đàn ông tóc hoa râm lạ mặt. Tôi nhìn những con mắt trẻ thơ qua màn nước mỏng. Những cái cổ gầy còm và dài ngoằng. Những chân tay khẳng khiu, khúc khuỷu, và đen đủi như những cây củi khô. Tôi không nhớ mặt mà cũng chẳng nhận ra đứa trẻ nào. Chúng nó giống hệt nhau. Ở màu da nâu đen, ở con mắt trắng, ở ánh nhìn tò mò, mớ chân tay thừa thãi, quơ quào không biết giấu vào đâu. Và những chiếc áo vá.
Nguyễn Thị Mì sinh ra ở một vùng quê nghèo. Cha mẹ quanh năm vất vả, ruộng đồng cằn cỗi nhưng vẫn chắt chiu từng đồng cho con ăn học. Nhờ chăm chỉ và quyết tâm, Mì thi đỗ vào Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng - cánh cửa lớn đầu tiên mở ra trước cuộc đời cô gái thôn quê.
Buổi trưa ấy qua đời ta rất lạ
Cành cây xanh sáng mãi thật dịu kỳ
Gió thốc tháo trên tầng cao khí quyển
Em mơ hồ thương nhớ đến mê ly
Đại Quan họ Đỗ, quê cha đất tổ ở Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình, một vùng núi non hùng vĩ, sơn thủy hữu tình nhưng nghèo. Ninh Bình là vùng đất hẹp, người đông cho nên đất đai quý hơn vàng. Tổ tiên bao đời sống bằng nghề nông, đổ mồ hôi nước mắt trên vài mẫu ruộng, sống chết với ruộng đồng nhưng cuộc đời vẫn không khá. Đấy là nói về hàng trung nông, còn bần nông thì đời sống còn cơ cực gấp bội; Đã thế lại còn sai dịch, sưu thuế, đóng góp với làng nước nữa. Chỉ có tầng lớp quan lại là giàu sang, phú quý. Các quan bóc lột, bẻ đầu bẻ cổ dân ghê quá. Tới cụ cố tổ đời thứ tư, nhân có Cụ Tả Ao là bậc thánh tổ địa lý, có thể cải số Trời cho nên mới nảy ra ý định thỉnh cụ về nhà để nhờ cụ để mồ để mả cho, may đâu con cháu sau này sẽ khấm khá hơn.
Thân Tặng Nhà Biên Khảo Nguyễn Duy Chính
Mùa Thu năm nay ở miền Tây Bắc nước Mỹ đẹp quá! Lá đổi màu rất
sớm, cả thành phố màu vàng, màu đỏ, mầu nâu rực rỡ trong nắng Thu. Mưa có đến
nhưng đến thật nhẹ nhàng, vừa đủ để người đi dưới mưa ướt trên vai áo, phủi nhẹ
và thấy mùa thu nằm giữa những ngón tay mình.
